Tag: Wat is er nodig om het leesniveau op te krikken?

Hoe help je leesplezier verdwijnen? 
20 april 2022

Blog#163-Hoe help je leesplezier verdwijnen? 

Hoe help je leesplezier verdwijnen? 
En:
Inspectie: lezen, ( schrijven en rekenen) nog steeds niet op orde.

Twee berichten in een week tijd, die alles met elkaar te maken hebben.
Het eerste: Hoe help je leesplezier verdwijnen, kwam in een gesprek met een ouder ter sprake waarover dadelijk meer en het tweede bericht kregen we via het nieuws te horen of te lezen.

Hoe help je leesplezier verdwijnen?

Of liever gezegd: hoe helpt onderwijs leesplezier verdwijnen? Het volgende verhaal is helaas bittere realiteit en staat ook niet op zichzelf.
“ Mijn kind zit in groep 6, heeft gediagnostiseerd IQ boven de 130 en zal binnenkort worden getest omdat wij dyslexie vermoeden. Hoogbegaafdheid en dyslexie komen in onze familie voor. Wij lezen thuis samen met hem Harry Potter en hij leest het ook zelf. Hij geniet van onze leesmomenten, maar op school zien ze dat zijn interesse in lezen steeds meer afneemt.”

Avi niveau leidend bij boekkeuze?

Arme jongen en vooral ook arme leerlingen die al enige decennia onder het leidende juk van de AVI doctrine hun leesvaardigheid moeten vergroten. Want wat is het geval?
Het AVI lezen waarbij tempo medebepalend is voor het niveau ligt bij deze zeer intelligente jongen 9 maanden achter op zijn leeftijdsniveau. Tel hierbij op zijn interesseniveau dat zeer waarschijnlijk veel hoger ligt dan zijn kalenderleeftijd en de afname van leesinteresse is duidelijk.

Hoe is het leesplezier van hun ouders?

Als je weet dat het AVI lezen in 1972 werd geïntroduceerd en o.a. in 1994 werd gemoderniseerd dan zijn er inmiddels al enkele generaties die via dit systeem leerden lezen.
Afhankelijk van de docent en/of het schoolbeleid is het heel goed mogelijk dat vele ouders zich herkennen in het bovenstaande verhaal. Hoe verwonderlijk is het dan als het in de kiem gesmoorde leesplezier zo van generatie op generatie wordt doorgegeven?

De relatie tussen leesplezier en het inspectierapport

Inspectie onderwijs meldde vorige week: lezen, schrijven en rekenen nog steeds niet op orde.
Ik weet het, er zijn meer oorzaken aan te wijzen zoals het steeds maar uitdijende schoolprogramma met allerlei belangrijke onderwerpen die we onze leerlingen óók graag willen leren. Onderwerpen waarmee we ook te veel effectieve lesuren belasten en waar een oplossing voor moet komen.

“Je stuurt je jongste wel naar een leerschool…”

Deze waarschuwing kreeg ik ooit. Het voelde bijna als een verwijt met vooral veel medelijden met dat “arme kind”.
De school stond destijds bekend vanwege de degelijkheid en dat laatste had voor velen kennelijk een negatieve lading.
Dat “arme kind” knapte er wel zienderogen van op, want hoewel de creatieve vakken echt wel aandacht kregen, lag er beduidend meer focus op de bovengenoemde vakken.
Tja…
Lezen, schrijven en rekenen…
Ze worden in één adem genoemd en zijn historisch gezien de elementaire vakken van de basisschool. Aangevuld met aardrijkskunde, geschiedenis, verkeer, gym, handvaardigheid en muziek. Vakken voor de middaguurtjes als de concentratie begon af te nemen.

“Rekenen wordt steeds taliger…”

Ooit verzuchtte een lerares wiskunde het toen ze mij bezocht voor haar stemklachten. Op mijn vraag wat dat voor het rekenen en de rekenvaardigheid betekende, ging ze er eens goed voor zitten.
“Ik vrees dat er generaties aankomen die steeds minder lezen en minder geoefend zijn om hoofdzaken van bijzaken te onderscheiden. Als het niveau van kritisch lezen zo onder druk komt te staan dan heeft dat vroeg of laat grote gevolgen  voor het rekenniveau. Rekenen is  steeds meer realistisch rekenen geworden…dat zijn reken verhaaltjes. Daarin is het van belang dat je hoofd- van bijzaken kunt onderscheiden.”  Een voorspelling op basis van inzicht?

Wat is er dan nodig om dat lees-, reken- en schrijfniveau op te krikken?

Behalve die verminderde focus op deze hoofdvakken is er natuurlijk veel veranderd in onze samenleving. De toegenomen multiculturele samenleving met bijbehorende (taal)problemen, alle sociale media met vluchtige concentratiemomenten, de vele bezuinigingen op specialisten in het onderwijs en de veranderingen, de vele extra (maatschappelijke) taken die op het onderwijsbordje kwamen te liggen …. Ze hebben onvermijdelijk hun gevolgen voor het schoolniveau. Maar… niet alles is daaraan te wijten.

Begin bij interesse kweken op jonge leeftijd

Elke wetenschapper kan beamen dat vooruitgang en ontwikkeling voortkomt uit een klein zaadje. Het zaadje van nieuwsgierigheid en dat zaadje plant je al op hele jonge leeftijd thuis. Vervolgens verzorg je dat zaadje continu met water en mest ( school en thuis) totdat het een stevige plant is geworden die zichzelf onderhoudt! Het zou goed zijn om behalve alle eerder genoemde mogelijke oorzaken eens te focussen op de rol van de leescultuur thuis en de invloed van het leesonderwijs.
AVI lezen…., het AVI niveau, tempo lezen… Het komt steeds weer als uiting van frustratie terug in mijn werkkamer bij leerlingen met dyslexie, maar ook (oudere) ervaringsdeskundige collega’s vertellen tijdens nascholingen hun negatieve ervaringen. Als niet jouw belangstelling en leesplezier centraal staat, maar een AVI niveau leidend is bij de boekkeuze….
Welke boodschap geef je dan af? Is lezen verworden tot een wedstrijd? Interesse, intelligentie en eigen tempo spelen dan totaal geen rol in het leesonderwijs. Voor mij als boeken- en leesfan met niet te stuiten leeshonger voelt dat als een zeer gemiste kans!

Meer over het planten van het leeszaadje?
https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/blog101-weegt-leesplezier-zwaarder-dan-avi-niveau/

Het hele rapport lezen? Inspectie: lezen, schrijven en rekenen in onderwijs nog steeds niet op orde
https://nos.nl/l/2424986

Informatie over AVI lezen vind je o.a. hier:
https://meervoormamas.nl/kind/school/avi-lezen-wat-is-het-en-wanneer-begint-mijn-kind-ermee/

 

 

Lees meer