Tag: preventieve orthodontie

logopedie en in stand houdende factoren
19 juni 2018

Logopedie en/of orthodontie en in welke volgorde? Wat zijn “in stand houdende” factoren?

Kies je orthodontie en/of logopedie bij dit gebit en in welke volgorde?

De reacties op deze vraag op Facebook waren overweldigend*.  Niet raar als je bedenkt dat tegenwoordig bijna elke tiener uitgerust is met indrukwekkende orthodontische middelen. Iedereen kent wel iemand van deze leeftijd. Het resultaat is na een paar jaar vaak adembenemend.

Wat is de logische volgorde?

Wat vind je de logische volgorde bij de volgende voorbeelden?

  • Eerst maagtabletten kopen en daarna je voedingspatroon veranderen?
  • Eerst gebitscorrectie en dan het duimen afleren?
  • Eerst je haar föhnen en het dan wassen?
  • Stuk voor stuk voorbeelden waarvan het antwoord wel duidelijk is.

Helaas… vaak is de praktijk anders…

Eerst de gevolgen met orthodontie en dan de oorzaak aanpakken met logopedie?  Is dat logisch?

  • Iemand met maagpijn meteen maagtabletten voorschrijven of eerst informeren naar het voedingspatroon?
  • Meteen een maagverkleining of eerst het voedingspatroon bespreken?
  • Stemtherapie geven en dan pas stoppen met schreeuwen, of stoppen met praten in een lawaaierige omgeving?
  • Orthodontie en daarna het verkeerde tonggedrag aanpakken of zelfs helemaal niet?

Verschillende antwoorden 

Overheersend was vooral de mening dat orthodontie bij dit gebit de eerste en/of belangrijkste stap was.

Het bevestigt voor mij een aantal dingen:

  • We zijn in dit land inmiddels zo gewend aan de beugels en andere fascinerende staaltjes orthodontie, dat het kennelijk bijna een múst is op een bepaalde leeftijd.
  • De voorlichting van logopedisten bij veel tandartsen (de belangrijkste verwijzers) en orthodontisten is niet zo succesvol geweest.
  • De ouders zijn onvoldoende op de hoogte van oorzaak en gevolg op het gebied van het gebit.
  • Wat jammer dat de logopedist van de GGD is wegbezuinigd. Een verkeerde bezuiniging in vele opzichten!

Preventieve orthodontie

Voorlichting op het gebied van preventieve orthodontie is dus noodzakelijk! Voorlichting over bijdrage van logopedie op dit gebied. Voorlichting over tijd- en geldbesparing. En… niet te vergeten vooral ook voorlichting over het besparen van frustratie bij de persoon in kwestie.  Ter illustratie een paar waargebeurde verhalen uit mijn praktijk:

Voorbeeld 1: 

Jongen van 15 komt binnen met de klacht lispelen (slissen in de volksmond). Hij heeft een drietal jaren “gebeugeld”. Sinds een half jaar is de beugel verwijderd en nou blijkt dat er sprake is van een relapse. Een mooi woord voor terugval.  Het orthodontische werk dreigt voor niets te zijn geweest.
“Toch ook maar eens naar laten kijken door een logopedist”,  aldus zijn orthodontist.  “Wat vind je er zèlf van dat je naar de logopedist moet?”, vraag ik de tiener. “Ik baal stevig en heb er geen zin in”, is zijn eerlijke antwoord.

Motiveren via inzicht geven

Tijd voor een gesprek waarin hij en zijn ouders uitleg krijgen over die sterke tong. Die tong die voor de tongpers zorgt tijdens het slikken ( jawel, liefst 2 maal per minuut en minimaal 1½ kg per keer tegen de voortanden), de spraak waarbij diezelfde tongpers óók zijn verwoestende werk doet. Die tong die uiteindelijk de sterkste is en dus wint. Dikke pech voor het resultaat van de orthodontist. Dikke pech ook voor deze jongen. Hij zit niet te wachten op logopedische therapie op deze leeftijd.

Voorbeeld 2:

Meisje van 7 jaar wordt verwezen door de logopedist van de GGD omdat ze lispelt. De ouders vragen zich af of het gebit (zie  bovenste foto) zorgt voor het lispelen. “Kan het ook andersom zijn en dat het gebit zó is gaan staan vanwege die tong?”, vraagt moeder zich hardop af. Er volgt een gesprek over ” in stand houdende factoren” en oorzaak-gevolg. Na logopedisch onderzoek wordt OMFT geadviseerd. OMFT( oro-myofunctionele therapie).

Samenvatting van de therapie OMFT

Deze therapie start met de correctie van de tongplaatsing in rust, tijdens het slikken en tijdens het spreken.

Gemiddelde therapietijd OMFT

Een therapie van 15 behandelingen soms zelfs inclusief de na-controles. De mate van motivatie en doorzettingsvermogen van zowel ouders als kind zijn mede bepalend voor de tijdsduur. Dankzij een mondtrainer kun je eventueel verder automatiseren.  Dit gebeurt ’s nachts gedurende 3-6 maanden. Waarom ’s nachts? Omdat ook tijdens de slaap de juiste tongligging gestimuleerd moet worden tot een ingeslepen nieuwe gewoonte.

Het verloop en het resultaat van beide voorbeelden

Voorbeeld 1:
De tiener heeft ondanks zijn bij elkaar geraapte motivatie en doorzettingsvermogen een redelijk resultaat bereikt. Het kostte hem veel energie, want een ingeslepen gewoonte is moeilijker te veranderen als je 15 bent. Dat is gemakkelijker wanneer je nog maar 7 jaar bent.

Voorbeeld 2:
Het resultaat van de 7-jarige is het tweede fotootje. Zonder tussenkomst van een orthodontist. Dankzij OMFT en vooral niet te vergeten de motivatie van ouders en kind. Terugval is met name bij haar niet te verwachten omdat zij dit op een vroeg tijdstip zich eigen heeft gemaakt.

De in stand houdende factoren 

Natuurlijk wil dit niet zeggen dat een logopedist alle gebitsafwijkingen zonder tussenkomst van de orthodontist kan oplossen. Integendeel zelfs. Het zou wèl fantastisch zijn als de logopedist eerder wordt betrokken bij het oplossen van gebitsproblemen.

Het is in het belang van de hulpvrager als in gevallen als hierboven een zorgvuldige afweging wordt gemaakt wat de in stand houdende factoren zijn. Eerst oorzaak verhelpen en dan gevolgen! Er blijft echt genoeg orthodontisch werk over in veel gevallen, maar een “relapse” vanwege de verkeerde tongfunctie is dan verleden tijd.

Wil je reageren of heb je vragen over de OMFT behandelingen? Je kunt altijd een berichtje sturen naar info@slin.nl

De reacties op deze vraag op Facebook waren overweldigend* . https://www.facebook.com/communiceren/posts/847080305493731

Meer weten over preventieve orthodontie? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/hulp/#preventieve

Lees meer