Tag: Maak spelling níet leuker maar overzichtelijker.

Moet onderwijs en spelling leuker worden?
13 oktober 2020

Blog#112- Moet onderwijs en spelling leuker worden?

Hoe zorg je voor de succes ervaringen bij spellingachterstand?

Maak je het leuker of is het beter om een helder spellingoverzicht te geven?

Moet onderwijs en spelling leuker worden?

In NRC stond een artikel*  met ergens een kopje: “maak onderwijs niet leuker”. Ik “hoor” het mezelf denken na een algemene ouderavond lang geleden.
Een aantal ouders reageerden geïrriteerd op de eerste indrukken van de leerkracht aan het begin van het nieuwe schooljaar. Zij had even ervoor meegedeeld dat een aantal kinderen ( juist ja… van díe ouders) op maandagmorgen nauwelijks uit hun slaperige ogen konden kijken. Eén van de ouders besloot het aangestipte probleem tot jùfs probleem te maken.
“Misschien moest het onderwijs aangepast worden aan het tijdstip en mogelijk ook wat leuker en interessanter worden voorgeschoteld?”
Een pittige discussie volgde tussen mede- en tegenstanders en de discussie stopte abrupt op het moment dat een ouder het waagde om een tegenvraag te stellen:
“Is het weekend oorspronkelijk bedoeld om uit te rusten en energie op te doen voor een nieuwe school- of werkweek? Òf gebruik jij óók de tijd van je baas om betaald uit te rusten van je méér dan interessante weekend?”

De spellingapp wordt pas geaccepteerd met een hogere amusementswaarde

Aan de discussie hierboven moest ik denken tijdens het maken van SpellingProf. Ook hier kwam het ter sprake tijdens het plannen maken over hoe het eruit moest komen te zien.
Voor diegenen die niet weten wat SpellingProf is…  Enkele jaren geleden werkte ik aan een spellingapp. Een soort naslagwerk voor ouders, kinderen van de bovenbouw, maar ook voor middelbare scholieren, expats, mensen met dyslexie.
Kortom: spelling is van ons allen en het diende dus voor een grote doelgroep. Meer details erover op:
https://www.spellingprof.nl  of bezoek de FBpagina: https://www.facebook.com/spellingprof

Het plan was om er een spellingapp van te maken, maar….. ergens in het proces ging het haperen omdat de app niet werd geaccepteerd.
De reden? De amusementswaarde ontbrak! Laat dat nou nèt niet de bedoeling zijn geweest van deze app. Enfin, het kwam helemaal goed in het huidige jasje waar wij makers volledig achterstaan.

Hoe zorg je voor de succes ervaringen bij spellingachterstand?

Dàt was het doel van dit hulpmiddel.

Want:
Hoe méér er gesleuteld wordt aan de spellingdidactiek met allerlei speelse opdrachten, hoe méér het zorgt voor afleiding. Afleiding en vermaak in plaats van focus op het doel! Dat verklaart in mijn gedachtegang ook een van de oorzaken van:

  • het aantal laaggeletterden
  • de vele spellingfouten die óók bij hoogopgeleiden steeds meer worden gemaakt en…..  ze hebben echt niet allemáál dyslexie!

Móet kunnen”, was lange tijd een veel gehoorde uitdrukking. Daarom zie je:

  • het expres fonetisch schrijven in reclames, want dat is toch leuk?
  • het kopiëren van amusant bedoelde boodschappen met spellingfouten.

Inderdaad, met alarmerende gevolgen op het gebied van onderwijs waarbij spelling een belangrijk onderdeel van taal is.  Wij allen zijn óók verantwoordelijk voor het (spelling)onderwijs van ons nageslacht. Goed voorbeeld is niet voor niets belangrijk in de opvoeding. Dat geldt dan toch ook voor het onderwijs? In hetzelfde artikel spreekt de OESO ( organisatie van rijke industrielanden) m.b.t. Nederland over “een overduidelijke negatieve trend.”

Maak spelling níet leuker… maar overzichtelijker

Heb je ook weleens zo’n ervaring gehad? Je leert iets nieuws en het is knap ingewikkeld. Hoe bereik je zo goed mogelijk zonder al te veel problemen en stress je einddoel? Waarom doe je dit en niet dat? Waarom zùs en niet zó?

Welke optie zou jij kiezen?

  • Het is Coronatijd. Iemand gaat via Skype, teams of… vergaderen. Wat helpt? Veel amusement eromheen of zakelijke stappen van A tot je doel?
  • Je leert autorijden met grollen en grappen of met een instructeur die je geduldig en rustig de grondbeginselen aanleert?
  • Met de navigator naar een onbekend adres en jawel het wordt ook nog eens spitsuur… Ben je dan blij met een afleidende tekst, met begeleidende muziek òf met een zakelijke maar duidelijke stem die je veilig van A naar B loodst?
  • Je leert over de kenmerken van leenwoorden in onze taal. Waarom is limonade met een i en niet met een ie. Waarom past banaan niet bij de categorie lange klinkerregels zoals banen? Helpt een hoog gehalte vermaak dan beter dan no-nonsense regels?

Alles wordt pas leuk als je het ”kunstje” kent en tot die tijd…

  • Mag ik op judo? ”  “Ja, maar als het je tegenvalt, maak je dit jaar tòch helemaal af.”
  • Mag ik op paardrijles?”  “Prima, maar als je het moeilijk vindt…. jammer, maar dit jaar maak je af.”
  • Mag ik ook op fluitles….?”  “Goed, maar….”

Herkenbaar?

Ieder heeft vast wel zo’n ervaring. En nee… het afmaken is niet alleen vanwege de al betaalde contributie, maar ook en vooral om een andere reden. Iets wordt pas leuk als je het gaat beheersen.

  • Judo wordt pas leuk als je een tegenstander weerstand kan bieden.
  • Paard rijden wordt pas leuk als het paard naar jòu gaat luisteren en niet naar de instructeur of als je ook eens buiten de manege mag gaan rijden.
  • Dwarsfluitles wordt opeens heel leuk als je een mooi muziekstuk kunt spelen.
  • Spelling wordt leuk als je het zo goed gaat beheersen dat men weet wat je hebt geschreven. Als het een middel wordt om bijvoorbeeld een bericht te kunnen versturen.

Hoe zorg je voor de succeservaringen bij alles wat nieuw is en geleerd moet worden?

Net als bij spellingachterstand, een technische leesachterstand, begrijpend lezen….
Via overzichtelijke stap voor stap methodes zonder (overbodige) franjes leer je met focus op je doel. Eerst de basis dan pas de franjes.
Net zoals eerst leren staan, lopen en dan pas dansen, rennen of schaatsen.

Wil je meer lezen over spelling? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/waarom-spellingregels-bij-mensen-met-dyslexie-zomaar-vergeten-worden/

Interesse in het volledige artikel?*  https://www.nrc.nl/nieuws/2020/09/11/alle-onderwijsvernieuwing-gaat-ten-koste-van-zwakke-kinderen  

 

Lees meer