Tag: Hoe pak je begrijpend lezen dan aan?

Bestaat het vak begrijpend lezen dan nog?
28 september 2020

Blog#110-Bestaat het vak begrijpend lezen dan nog?

Bestaat het vak begrijpend lezen dan nog?

Hoe je (begrijpend) lezen wèl leuk maakt?

Vanmiddag hebben we weer begrijpend lezen, bah!”  Als “lager schoolkind” ( eind jaren 60) haatte ik destijds begrijpend lezen. Ik… die alles las wat ik tegenkwam, hoe is het mogelijk, zou je denken. Ik was er niet goed in en zag geen reden om dit vak te moeten ondergaan. Bovendien…. ik was niet de enige! Elke dinsdagmiddag ging er een zucht van verlichting door de klas als het vak weer voor een week achter de rug was.
“Waarom hebben we dat vak nodig? ”, vroeg ik eens aan mijn juf.
“Dat is goed voor later”, was het vage antwoord. Ja duhu, later…. dat is ècht duidelijk voor een kind van 9 of 10 jaar.

Waarom bestaat het vak begrijpend lezen dan nog?

Die verbaasde reactie kwam toen ik een artikel tegenkwam. Onlangs las ik ergens dat Nederland waarschijnlijk het enige land is dat begrijpend lezen nog onderwijst. Het enige land in…? Helaas stond dàt er niet bij.
Intussen holt de leesmotivatie en de leesvaardigheid van schoolverlaters achteruit en kelderen “we” op de wereldranglijst.
Maar liefst 35% van de basisschoolleerlingen zou het noodzakelijke streefniveau niet halen om goed te kunnen meedraaien in de maatschappij. Op de middelbare scholen verdubbelt tussen 2003 en 2018 het laaggeletterdheid percentage ( 12 naar 24 procent) van de vijftienjarigen. Ondanks al die onderwijsvernieuwingen dreigt er iets dramatisch te gebeuren, want een goed (begrijpend) leesniveau heb je nodig voor al je toekomstplannen, je studie en voor een onafhankelijk volwassen leven..

Kunnen we iets overnemen van het aanleren van andere gewoontes?

Zoals:

  • Het drastisch verminderen van het rookgedrag?
  • De leeftijdsgrens van alcoholverkoop verhogen?
  • Het stimuleren van minder vlees eten?
  • Gezondere snacks in de schoolkantine i.p.v. de vette hap of zoete tussendoortjes?
  • Het gedisciplineerd (blijven) handhaven van de huidige Covid-19 gedragsregels?

“Straf me, geef me een boek”,  ofwel

Verplicht lezen instellen?
In het NRC las ik dat een rechter tieners strafte omdat ze door geen historische kennis gehinderd, gebouwen bekladden met racistische leugens en hakenkruizen.*
Waaruit bestond die straf?
Een jaar lang moesten ze maandelijks verplicht een boek lezen en daar een boekverslag van maken. De afloop is mij niet bekend, maar als de boeken een relatie hadden met hun straf is hun historische kennis en hopelijk het begrip voor hun taakstraf er zeker door gegroeid.
Verdient dit navolging in het streven om het leesniveau te verhogen?

“Onbekend maakt onbemind”

Of zoals mijn oma vroeger ooit zei toen ik iets niet lustte: “Wat de boer niet kent, eet hij niet!” Het zal vast over bittere witlof of andijvie zijn gegaan. Zoals elk kind in veel gezinnen moest ik wèl een hapje proeven, want als je niets probeert, weet je óók niet of je het wel of niet lust. Zó leer je allerlei gerechten kennen en wen je aan nieuwe smaken en gerechten.  Dat geldt ook voor lezen!
Natuurlijk is het fantastisch om via (voor)lezen of door een prachtig rolmodel nieuwsgierig te worden. Mijn leraar uit klas 4 bijvoorbeeld, die met zijn eigen “soapversie” van Karel en de Elegast een hele klas wist te boeien en nieuwsgierig te maken voor het vak geschiedenis.
Hij heeft ongetwijfeld bij velen dat zaadje geplant.

Maar in deze tijd… bestáát begrijpend lezen als apart vak dan nog?

Kan begrijpend lezen ook in een ànder jasje worden gestoken en hoe dan?

Net zoals bij het afleren van (ongezonde) gewoontes? Een waaròm?

Hoe pak je (begrijpend) lezen dan aan?

  • Allerlei puzzeltochten of droppings zijn gebaseerd op begrijpend lezen, je moet lezen om de puzzel op te lossen.
  • Recepten maken: zonder goed te lezen….. wordt het géén smakelijke hap.
  • Houd je van spannende geschiedenisboeken? Koppel er een quiz aan of laat ze er na het lezen een toneelstuk van maken.
  • Een toets over een bepaald thema? Laat ze om beurten een toets vraag bedenken voor de groep.
  • Een bouwpakket in elkaar zetten? Geef alleen de schriftelijke instructie.
  • Of laat je inspireren door de leesclub Nescio**

Kortom:

  • Koppel begrijpend lezen aan een tastbaar doel.
  • Zet begrijpend lezen in als onderdeel van een ander vak, zoals een toets, een spellingvraag, een zoektocht.
  • Leg een relatie tussen de activiteit lezen en het doel dat je wilt bereiken.
  • Zo kan begrijpend lezen ook spelenderwijs worden ingezet.

Oproep voor Kinderboekenweek 2020

Op 30 september begint de Kinderboekenweek weer. Laten we als school, (groot) ouders en andere naasten een leeszaadje planten bij al onze scholieren. Een zaadje dat leidt tot hervonden leesplezier met als doel komen tot het zo noodzakelijke volwassen leesniveau. Een volwassen leesniveau dat leidt tot zelfstandige studiekeuzes, beslissingen en een onafhankelijke toekomst.

Mijn zaadje(s)? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/hoe-stimuleer-je-om-te-lezen-en-maak-je-een-boek-spannend/

Tips:

https://scalaleukerleren.nl/

https://scalaleukerleren.nl/geschiedenis/het-grote-geschiedenisleesboek/

https://bnnvara.nl/devooravond/videos/552196    **

https://www.allesoverboekenenschrijvers.nl  Lekker boekie

Bronvermelding: * https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/15/met-leesplezier-krijg-je-kinderen-niet-aan-het-lezen-zet-in-op-boekenstraf

En… geniet lekker mee met het volgende filmpje met Arjen Lubach over dit onderwerp: https://youtu.be/lelWCw3GmSo

Lees meer