Logopedische
hulp bij

Spraakafzien is veel méér dan liplezen. Het is net als een hoortoestel niet zaligmakend. Het gaat om de versterkende combinatie van een goed aangepast hoortoestel en de training spraakafzien.  Zó krijg je een “optelsom” van 1+1= 3! Je leert technieken, krijgt allerlei praktische tips. Je goed horende omgeving heeft hierin een belangrijke taak en wordt erbij betrokken!

Over mij

Ik ben opgeleid als logopedist, docent-logopedie en heb
zowel gewerkt met kinderen vanaf 2 jaar als met volwassenen
tot 80+, patiënten en studenten.
Mijn werkervaring heb ik opgedaan als:

• Logopedist in het speciaal onderwijs ( mytylschool)
• Docent stem en uitspraak HBO- Opleiding Logopedie en
praktijkbegeleiding van studenten logopedie
• Praktijkhouder/logopedist in mijn eigen logopedie praktijk

Blog

Afspraken in Coronatijd betekent meebewegen.

Blog#115-Afspraken in Coronatijd betekent meebewegen

Afspraken in Coronatijd betekent meebewegen

Middelbare scholier: “Eigenlijk wil ik je vragen om net als voor de zomervakantie de dyslexiebegeleiding weer online te doen. Mag dat?”

Ouders: “We zijn er een tijd uit geweest omdat er in het voorjaar zoveel van school via thuisonderwijs op ons bordje werd gelegd. We willen graag weer starten, want ze mag eigenlijk nu geen afspraak meer missen”.

Expatvader: “Tja, mijn tiener heeft dringend ondersteuning nodig voor het Nederlands, want ze heeft een achterstand in Nederlands. Dat heeft negatieve gevolgen voor haar schoolresultaten. Oh… geef je alleen nog maar online les? Dat vindt ze niet prettig. Dan wachten we wel tot januari…..”

HR-medewerker van een bedrijf: “Mijn (buitenlandse) medewerkers hebben veel meer capaciteiten dan we dachten. Ze hebben dringend Nederlands nodig voordat we ze kunnen inzetten op een andere plaats binnen ons bedrijf, maar ik denk dat ze geen online lessen wensen.”

Werkgever in maart:Ik begrijp dat je mijn werknemers vanwege Covid-19 vanaf nu liever online lesgeeft. Hoe gaan we dat organiseren en vertel maar wat je praktisch gezien van ons verlangt.”

Slechthorende opa die een cursus spraakafzien wenste. “Ach, zo’n vaart loopt dat virus toch niet? Ik ben gezond en iedereen loopt hier sowieso in en uit, dus ik kan gerust uw praktijk bezoeken. Als u het zelf niet vertrouwt, dan wacht ik toch gewoon een paar maanden?” Het was midden in maart en ik vertelde hem daarvoor dat ik begin maart was overgegaan op online afspraken.

 In tijden van Corona is alles een beetje anders

Verschillende reacties in deze tijd van Corona.
De middelbare scholier, de ouders en de werkgever kiezen zonder problemen voor de online versie. Inmiddels is het “verkoudheids- en griepseizoen” weer onder ons en hoefde er ondanks een verkoudheidje of vage klacht nog geen enkele afspraak afgezegd te worden.

De voordelen die ze benoemen?

Een verkoudheid betekent geen probleem voor het doorgaan van de gemaakte afspraak. Voor die bezorgde ouders een geruststelling, want inderdaad ze mag niets meer missen. We hebben nog veel te doen voor ze naar het voortgezet onderwijs gaat en ze hééft zoveel verborgen talenten, die we willen benutten.

Ik hoef nu niet meer door de regen na school nog een half uur naar jou te fietsen. We kunnen de afspraak ook vroeger plannen omdat we geen rekening hoeven te houden met mijn reistijd. Mijn moeder vindt het trouwens ook een fijn idee dat ik dan niet in het donker nog terug moet fietsen”.

“Mijn werknemers kunnen zonder lesonderbreking gewoon doorgaan en als het moet kunnen ze bij een verkoudheid ook thuis inloggen. Fijn dat we het zo hebben kunnen regelen.”

Zijn er nadelen aan lessen online?

Kennelijk wèl volgens die expatvader, de HR-medewerker en de slechthorende opa want ze reageren met op zijn minst uitstelgedrag.
De expatpapa stelde tijdens het gesprek voor om te wachten tot januari. Dan zou alles wel weer normaal zijn geworden was zijn optimistische verwachting. Begin augustus leek dat nog ver weg, maar de realiteit is helaas minder optimistisch. Intussen wordt de achterstand van zijn tiener op het VWO door dit uitstellen alleen maar groter.

De HR- medewerker overwoog niet om de gratis online intake van haar NT2 cursisten te laten doorgaan. Zo liepen zij en haar medewerkers een mooie kans mis om laagdrempelig kennis te maken en te ervaren hoe alles in zijn werk gaat.  Ook de extra ( reis) kosten en tijd voor haar cursisten of voor mij telden minder zwaar dan die online lessen. De “fysieke” les had boven al de eerder genoemde voordelen de prioriteit. Hoe zou het gaan met die toekomstplannen voor haar werknemers en voor het bedrijf?

De slechthorende opa overzag door de toen nog vele onbekendheden rond Covid-19 ) niet de gevolgen als hij wèl besmet zou raken. Hij zat echter  duidelijk in de risicogroep. Jammer… want het communiceren met zijn (klein)kinderen had zoveel makkelijker gekund na die cursus spraakafzien.

Meebewegen met de Corona realiteit

De oplopende cijfers van het aantal besmette mensen vragen om aanpassingen van ons allemaal. Inderdaad lopen we allemaal aan tegen beperkingen, maar we kunnen ook kijken wat er allemaal nog wèl mogelijk is.
Zoals laatst een websitebouwer tegen me zei: “Stel je eens voor dat dit virus 20 tot 30 jaar eerder rondspookte. Toen konden de thuiswerkers nog niet thuiswerken, was online onderwijs nog niet mogelijk en zou de héle economie eronder leiden.

 Maak gebruik van wat er wèl mogelijk is….

Dat is mijn oproep aan iedereen die zich wanhopig afvraagt wanneer alles weer “gewoon” is en daarmee een hulpvraag uitstelt. In mijn online lessen probeer ik zoveel mogelijk te anticiperen op wat er tijdens de afspraken online misschien aan improvisatie van me wordt gevraagd. Dat betekent geen grote verandering in de afspraak zèlf. Het vraagt wèl iets meer voorbereiding. Bijvoorbeeld het eventuele materiaal al online klaarzetten, zoals ik dat voorheen al “fysiek” klaarzette.
Met van beide kanten begrip voor deze manier van communicatie, therapie of les komen we evengoed tot het gewenste doel.

Ik zou zeggen: Niemand heeft gevraagd om dit virus, maar laten we ons gelukkig prijzen dat dit virus ons nù dwarsboomt en niet een paar decennia eerder! Het spreekwoord luidt niet voor niets: Roeien met de riemen die we hebben.
Daarom
: Investeer in deze tijd in de ontwikkeling van jezelf, je kind of je personeel. We hebben door het wegvallen van veel activiteiten waarschijnlijk meer tijd (en geld) om zinvol te besteden.

Stel jij ook afspraken uit die op een veilige manier toch zouden kunnen doorgaan of wil je vertellen hoe jij je dagelijkse werkomstandigheden hebt aangepast?

Meer weten over de aanpassingen? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/blog97-blijf-je-na-corona-skypen/

Meer weten over spelling begeleiding “op afstand”? https://www.spellingprof.nl 

of  in de drie moderne talen zoals: https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/spreek-jij-engels-zoals-je-het-schrijft/

Lees meer
Is een stripboek geen boek?

Blog#114-Is een stripboek geen boek?

Is een stripboek geen boek?

“Dat is geen boek”, hoorde ik achter me een oma tegen haar kleinzoon zeggen. Ik stond in de boekhandel kaarten uit te zoeken voor een paar vrienden. Het jongetje keek nog een keer verlangend naar het stripboek en zette het toen maar terug. Oma was al op weg naar de uitgang. In gedachte rekende ik mijn kaarten af en ging naar buiten. Oma en kleinzoon waren in geen velden of wegen meer te zien. Is een stripboek geen boek?

Een stripboek is toch óók een boek?

Ik hoor het een van mijn kinderen nog zeggen toen hij van familie eens een stripboek kreeg. Hij verslond het en hoewel ikzelf niet van stripboeken houd, zag ik geen reden om die behoefte te dwarsbomen. Hélemaal niet toen hij vervolgens bij elke mogelijke “cadeautjesgelegenheid” steeds een nieuw deel vroeg en zo al spelenderwijs met de vaderlandse geschiedenis in aanraking kwam.

Een stripboek is óók lezen

Natuurlijk….. de plaatjes leiden af, maar kunnen ook prikkelen om te lezen wat erbij staat. Zo staat er in onze boekenkast ook een reeks van Asterix en Obelix en merk ik dat “mijn Asterix lezers” veel weten over de Galliërs, de Romeinse tijd en hun woordenschat op dit terrein groot is. Een strip lezen is geen garantie dat ooit de stap wordt gezet naar “echte boeken”, maar het betekent ook niet automatisch dat iemand alléén maar strips zal blijven lezen.

Leesbehoefte koesteren

Mag ik dat nieuwe boek van Paul v. Loon over de weerwolven ook lezen? Ik heb ze tot nu toe allemaal gelezen.” Ooit een vraag van een 12- jarige die het boek zag staan in mijn boekenkast. “Waarom zou je dat niet mogen lezen?”, was mijn verbaasde reactie. “Nou, misschien vind je mij al te oud voor dat boek?”, was de verlegen reactie. Lezen en vooral het leesplezier stimuleren dáár zou het toch om moeten gaan? Ooit vlak na mijn eindexamen was ik een jaar lang verslááfd aan de bouquetreeks tot lichte ergernis van mijn vader. Mijn verslaving bleek zó aanstekelijk dat mijn studiegenoten  mijn exemplaren leenden en we tijdens tussenuren heerlijk wegdroomden in de “dokters en prins op het witte paard” romannetjes. Een mooi voorbeeld van wat er gebeurt als je beslist van lezen houdt, maar in het examenjaar zo overvoerd wordt met verplicht te lezen literatuur.

Gaan fases in je leven misschien gelijk op met bepaalde boeken?

In een rouwfase verslond ik allerlei boeken over reïncarnatie en later tijdens zwangerschappen las ik alles over dit onderwerp, opvoeding, babyvoeding enz. In een periode waarin ik veel met hoogbegaafdheid te maken kreeg, was dat een interessant onderwerp en later ontdekte ik mijn interesse voor andere maatschappelijke onderwerpen.

Dat is geen boek…

Oh, op dàt moment had ik me graag willen omdraaien en aan oma willen vragen waarom het geen boek was. Tja… het is voor mij “not done” om me ongevraagd met een gesprek te bemoeien. Misschien leest ze hier of ergens anders over het nut van èlk boek dus ook van een stripboek. Voor mij voelde het als een leesbehoefte die niet werd gerespecteerd. Een kans om een leesvuurtje te ontsteken dat onbenut werd.

En wat betreft mijn geschiedenis stripboeken lezer?

Hij leest àlles wat hem interesseert en zijn interesse is groot en die stripboeken? Die zijn op dit ene exemplaar na waarschijnlijk meegegaan naar zijn boekenkast in zijn eigen huis.

Wat vind jij? Is een stripboek ook een boek?

Meer over leesplezier aanwakkeren? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/hoe-stimuleer-je-om-te-lezen-en-maak-je-een-boek-spannend/

Vind het boek waar jouw (klein)kind blij van wordt.  https://www.kinderboeken.nl/

** Om je een idee te geven……  de foto is van bol.com en daar kun je nog steeds alle delen bestellen. https://www.bol.com/nl/p/van-nul-tot-nu-pakket-01-pakket-met-delen-1-t-m-5/1001004001818442/

Lees meer
NT2 cursus efficiënter dankzij je kinderen

Blog#113-NT2 cursus efficiënter dankzij je Nederlands sprekende kinderen?

Waarom deze cursus NT2 nòg efficiënter en leuker wordt met schoolgaande kinderen?

“Krijg ik niet meer huiswerk Nederlands voor de volgende keer? Waarom is het niet goed voor mijn Nederlands als ik vooruit werk?”
Ja, dàt zijn nog eens cursisten hè? Vragen om méér en enorm gemotiveerd om onze taal goed te leren. Deze cursist toonde onbewust met haar reactie  dat “De appel niet ver van de boom valt” ( maar in haar geval staat die boom nu eens voor het nageslacht) en dat maakt deze cursus NT2 nog leuker. Waarom wordt deze cursus NT2 nog leerzamer, efficiënter en leuker met schoolgaande kinderen? Hoe versterk je de nieuw geleerde taalcursus thuis? 

 

Zo zoon(s) of dochters zo vader/ moeder….

“Silvia, zou jij mijn nieuwe leerling eens willen testen op taal? Hij is pas in Nederland komen wonen met zijn ouders, broertje en zusje. Hij maakt zulke grote stappen in het leren van de Nederlandse taal. Het zou jammer zijn als we dat niet wat efficiënter aanpakken.”
Een aantal jaren geleden kwam deze vraag van een lerares. Ze had niets te veel gezegd! Hij leek wel een spons. Niets ontging hem en elk nieuw detail zoog hij op als een spons en gebruikte het vervolgens in zijn dagelijkse leven. Zo ook met onze taal, de uitspraak en later ook met de spelling. En nu kwam zijn moeder…….

“De jongens praten onderling Nederlands….”

Vind je het vervelend dat je hun gesprekken niet meer kunt volgen?”, lachte ik. “Ja, dat ook…. het begint me te irriteren dat ik nù al geen gesprekspartner meer ben als zij Nederlands praten en dat wordt alleen maar erger, denk ik. Als ze vriendjes te spelen vragen, ben ik de buitenstaander en kan ik niet met hen praten.  Ik wil ze bovendien ook kunnen helpen met school als dat nodig is.”

De beste motivatie is frustratie

Wie herkent niet het gevoel dat je ergens in te kort schiet en ziet dat het ook ànders kan? Het onvermijdbare besef dat je afhankelijk bent van anderen omdat jij iets niet geleerd hebt, wat wel binnen jouw vermogen ligt als…. …
Als je er de tijd, geld en energie in wilt steken? Investeren in jezelf en daardoor ook in je meer thuis voelen in Nederland?

Het Nederlands leren kan nu niet snel genoeg gaan

Jonge kinderen leren op school snel een nieuwe taal. Niet vreemd, want ze worden gemiddeld zo’n 25 uur per week onder gedompeld in de taal op school, bij vriendjes of sportclubs en het gaat heel natuurlijk. Ze zitten nog in de taalgevoelige fase van hun leven. Ben je eenmaal volwassen dan is die spontane leerwijze verdwenen en ook al ben je nòg zo intelligent en gemotiveerd…. Het gaat minder snel en minder “vanzelf”.

Is mijn Nederlandse taalniveau makkelijker te verbeteren en te stimuleren?

“Wat vinden je kinderen ervan dat mama nu ook Nederlands leert?”
“Oh, ze moeten lachen om sommige klanken en soms verbeteren ze me al.”
“Zouden ze je een handje willen helpen?”
  Die vraag was onnodig, want ze waren op hun manier al een beetje Nederlands aan het geven.
“Schooltje spelen”, verduidelijkte ze lachend.

Grammatica verdiepen, Nederlandse taal automatiseren via spelletjes thuis

Inmiddels vraagt deze ijverige cursist niet meer om méér huiswerk, want ze ervaart dat ze de tijd tussen de afspraken beter kan gebruiken in het automatiseren van nieuwe taalregels. Ze vraagt nu tips hoe haar kinderen dit voor haar moeilijke onderdeel op een speelse manier kunnen oefenen met haar.
Voor hen een spel en voor hun moeder een pittige oefening.
En… om terug te komen op die appel en die boom? Ook mama is een spons en toont de volgende les hoe ze weer iets al bijna geautomatiseerd heeft.

Heb jij ook kinderen die hier Nederlands hebben geleerd en wil jij óók hun Nederlandse gesprekken kunnen volgen?
Afstand is geen bezwaar, want via bijvoorbeeld Skype is bij mij een cursus Nederlands goed mogelijk. Tot gauw?

Meer weten over NT2 van Dutch Lesson Veldhoven? https://www.dutchlessonveldhoven.nl

Interesse in één van de blogs over Dutch Lesson Veldhoven? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/blog107-leer-je-sneller-nederlands-zonder-engels/

Beheers je het Nederlands goed, maar voel je je onzeker over de spelling? https://www.spellingprof.nl 

 

Lees meer
Moet onderwijs en spelling leuker worden?

Blog#112- Moet onderwijs en spelling leuker worden?

Hoe zorg je voor de succes ervaringen bij spellingachterstand?

Maak je het leuker of is het beter om een helder spellingoverzicht te geven?

Moet onderwijs en spelling leuker worden?

In NRC stond een artikel*  met ergens een kopje: “maak onderwijs niet leuker”. Ik “hoor” het mezelf denken na een algemene ouderavond lang geleden.
Een aantal ouders reageerden geïrriteerd op de eerste indrukken van de leerkracht aan het begin van het nieuwe schooljaar. Zij had even ervoor meegedeeld dat een aantal kinderen ( juist ja… van díe ouders) op maandagmorgen nauwelijks uit hun slaperige ogen konden kijken. Eén van de ouders besloot het aangestipte probleem tot jùfs probleem te maken.
“Misschien moest het onderwijs aangepast worden aan het tijdstip en mogelijk ook wat leuker en interessanter worden voorgeschoteld?”
Een pittige discussie volgde tussen mede- en tegenstanders en de discussie stopte abrupt op het moment dat een ouder het waagde om een tegenvraag te stellen:
“Is het weekend oorspronkelijk bedoeld om uit te rusten en energie op te doen voor een nieuwe school- of werkweek? Òf gebruik jij óók de tijd van je baas om betaald uit te rusten van je méér dan interessante weekend?”

De spellingapp wordt pas geaccepteerd met een hogere amusementswaarde

Aan de discussie hierboven moest ik denken tijdens het maken van SpellingProf. Ook hier kwam het ter sprake tijdens het plannen maken over hoe het eruit moest komen te zien.
Voor diegenen die niet weten wat SpellingProf is…  Enkele jaren geleden werkte ik aan een spellingapp. Een soort naslagwerk voor ouders, kinderen van de bovenbouw, maar ook voor middelbare scholieren, expats, mensen met dyslexie.
Kortom: spelling is van ons allen en het diende dus voor een grote doelgroep. Meer details erover op:
https://www.spellingprof.nl  of bezoek de FBpagina: https://www.facebook.com/spellingprof

Het plan was om er een spellingapp van te maken, maar….. ergens in het proces ging het haperen omdat de app niet werd geaccepteerd.
De reden? De amusementswaarde ontbrak! Laat dat nou nèt niet de bedoeling zijn geweest van deze app. Enfin, het kwam helemaal goed in het huidige jasje waar wij makers volledig achterstaan.

Hoe zorg je voor de succes ervaringen bij spellingachterstand?

Dàt was het doel van dit hulpmiddel.

Want:
Hoe méér er gesleuteld wordt aan de spellingdidactiek met allerlei speelse opdrachten, hoe méér het zorgt voor afleiding. Afleiding en vermaak in plaats van focus op het doel! Dat verklaart in mijn gedachtegang ook een van de oorzaken van:

  • het aantal laaggeletterden
  • de vele spellingfouten die óók bij hoogopgeleiden steeds meer worden gemaakt en…..  ze hebben echt niet allemáál dyslexie!

Móet kunnen”, was lange tijd een veel gehoorde uitdrukking. Daarom zie je:

  • het expres fonetisch schrijven in reclames, want dat is toch leuk?
  • het kopiëren van amusant bedoelde boodschappen met spellingfouten.

Inderdaad, met alarmerende gevolgen op het gebied van onderwijs waarbij spelling een belangrijk onderdeel van taal is.  Wij allen zijn óók verantwoordelijk voor het (spelling)onderwijs van ons nageslacht. Goed voorbeeld is niet voor niets belangrijk in de opvoeding. Dat geldt dan toch ook voor het onderwijs? In hetzelfde artikel spreekt de OESO ( organisatie van rijke industrielanden) m.b.t. Nederland over “een overduidelijke negatieve trend.”

Maak spelling níet leuker… maar overzichtelijker

Heb je ook weleens zo’n ervaring gehad? Je leert iets nieuws en het is knap ingewikkeld. Hoe bereik je zo goed mogelijk zonder al te veel problemen en stress je einddoel? Waarom doe je dit en niet dat? Waarom zùs en niet zó?

Welke optie zou jij kiezen?

  • Het is Coronatijd. Iemand gaat via Skype, teams of… vergaderen. Wat helpt? Veel amusement eromheen of zakelijke stappen van A tot je doel?
  • Je leert autorijden met grollen en grappen of met een instructeur die je geduldig en rustig de grondbeginselen aanleert?
  • Met de navigator naar een onbekend adres en jawel het wordt ook nog eens spitsuur… Ben je dan blij met een afleidende tekst, met begeleidende muziek òf met een zakelijke maar duidelijke stem die je veilig van A naar B loodst?
  • Je leert over de kenmerken van leenwoorden in onze taal. Waarom is limonade met een i en niet met een ie. Waarom past banaan niet bij de categorie lange klinkerregels zoals banen? Helpt een hoog gehalte vermaak dan beter dan no-nonsense regels?

Alles wordt pas leuk als je het ”kunstje” kent en tot die tijd…

  • Mag ik op judo? ”  “Ja, maar als het je tegenvalt, maak je dit jaar tòch helemaal af.”
  • Mag ik op paardrijles?”  “Prima, maar als je het moeilijk vindt…. jammer, maar dit jaar maak je af.”
  • Mag ik ook op fluitles….?”  “Goed, maar….”

Herkenbaar?

Ieder heeft vast wel zo’n ervaring. En nee… het afmaken is niet alleen vanwege de al betaalde contributie, maar ook en vooral om een andere reden. Iets wordt pas leuk als je het gaat beheersen.

  • Judo wordt pas leuk als je een tegenstander weerstand kan bieden.
  • Paard rijden wordt pas leuk als het paard naar jòu gaat luisteren en niet naar de instructeur of als je ook eens buiten de manege mag gaan rijden.
  • Dwarsfluitles wordt opeens heel leuk als je een mooi muziekstuk kunt spelen.
  • Spelling wordt leuk als je het zo goed gaat beheersen dat men weet wat je hebt geschreven. Als het een middel wordt om bijvoorbeeld een bericht te kunnen versturen.

Hoe zorg je voor de succeservaringen bij alles wat nieuw is en geleerd moet worden?

Net als bij spellingachterstand, een technische leesachterstand, begrijpend lezen….
Via overzichtelijke stap voor stap methodes zonder (overbodige) franjes leer je met focus op je doel. Eerst de basis dan pas de franjes.
Net zoals eerst leren staan, lopen en dan pas dansen, rennen of schaatsen.

Wil je meer lezen over spelling? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/waarom-spellingregels-bij-mensen-met-dyslexie-zomaar-vergeten-worden/

Interesse in het volledige artikel?*  https://www.nrc.nl/nieuws/2020/09/11/alle-onderwijsvernieuwing-gaat-ten-koste-van-zwakke-kinderen  

 

Lees meer
Wat ík lees, vind jij niets!

Blog#111-“Ja, maar wat ík lees, is niet wat jíj zult lezen.”

“Ja, maar wat ik lees, is niet wat jíj zult lezen.”

“Ja, maar wat ik lees, is niet wat jíj zult lezen. Misschien is het iets voor jouw zoontjes!” Een wat verlegen, ongemakkelijk geschuifel en een lichte blos vergezelde zijn opmerking. O
Zijn reactie kwam op mijn aankondiging dat we vanaf volgende week ook elke keer een paar minuten praten over iets wat hij gelezen heeft.
Hij is een van mijn leerlingen met de diagnose dyslexie, die niet graag leest:  “omdat ik niet goed en snel genoeg lees!” Het zou ook een voorstel kunnen zijn geweest aan ieder andere scholier van elke leeftijd, want lezen is niet bepaald meer “hun ding”.

Lekker boekie…*

In de Kinderboekenweek komt het onderwerp geregeld op tafel en wat mij betreft zou het ook door het jaar heen meer onderwerp van gesprek mogen zijn. In een van de programma’s vertelde een schrijver dat hij dankzij het lezen ( in de bak, jawel…) omdat hij toch niets anders te doen had, ontdekte hoe leuk lezen is. “Je bent in je hoofd opeens heel ergens anders, je leert je verplaatsen in een ander en je kunt je echt helemaal verliezen in een boek.” Zomaar wat enthousiaste opmerkingen van deze zelfde schrijver/columnist. “Het was goed voor mijn woordenschat en ik leerde mijn gevoelens te verwoorden in plaats van mijn vuisten te gebruiken.” De andere oudere schrijver die ooit een zondagavondprogramma presenteerde, is een fervente ambassadeur van lezen. Hij bezoekt regelmatig scholen om leerlingen enthousiast te maken voor het lezen. Aan het einde van het gesprek toonde hij snel “Lekker boekie”.

Whatsapp gaat opeens over “De avonden en Tolstoi”…

“Ja, ja….. tieners in een whatsapp groep? Grapje zeker!” Nee echt, geen grap en de gesprekken in de vriendengroep gáán opeens ergens over. Men realiseert zich opeens dat boeken ook over hen gaan. Een boekongeluk wordt opeens realiteit als één van de vriendenclub ook een auto-ongeluk krijgt. Gesprekken gaan opeens ook over gevoelens, men leert zich beter inleven in de ander en er ontstaat meer begrip.

Hoe dat is ontstaan?

Daarover gaat het filmpje dat je onderaan deze blog kunt zien. Door die snelle aansporing om “lekker boekie” te kopen, was mijn nieuwsgierigheid geprikkeld. Googelend vond ik de uitzending hieronder en ik heb met blije verbazing gehoord en gezien hoe een vriendenclub ook daarnaast een léésclub werd. Dankzij het gezamenlijk lezen van boeken en daarover met elkaar discussiëren werd hun vriendschap hechter en hun onderlinge gesprekken boeiender. In het begin wat gestuurd door de vader/schrijver van een van de leden, maar al vrij snel kwamen ze zelf met titels om samen te lezen.

Vriendenclub wordt ook een leesclub….

Ze bestaan al heel lang, maar leken vooral een “damesclub aangelegenheid” en ze hadden een wat stoffig imago. Deze uitzending toonde het tegendeel. Een groep 16-jarigen die absoluut geen stoffige indruk maakten en ook van gamen en andere zaken houden die 16-jarigen bezighouden, hebben lezen in hun hart gesloten.

“Ja, maar wat ik lees, is niet wat jíj zult lezen”…

Terugkomend op die 11-jarige aan het begin van deze blog, bedenk ik hoe mooi het is als je ontdekt dat het niet gaat om wát jij leest, maar dát je leest. Laagdrempelig, je eigen interesses volgend en zo ontdekkingen doen die je vanzelf leiden naar nieuwe boeken.
Zoals de initiator van leesclub Nescio wilde bereiken.
En het mooie is……

  • je hoeft niet te wachten totdat de scholen het oppakken.
  • niet wachten totdat het onderwijs het vak literatuur weer meer aandacht geven.
  • dat je als (groot)ouders, buren, bibliotheken, sportclub of vriendengroep het ook bij je thuis kunt organiseren.

Lezen wat jíj leuk vindt en misschien daarmee een ander enthousiast maken om het ook te gaan lezen!

Als deze Kinderboekenweek dàt voor elkaar zou krijgen……
Ik denk dat een groot aantal “korte lontjes steekpartijen” veranderen in goede gesprekken en waardering voor elkaar. Doe je mee?

Meer over leesplezier?
https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/blog110-bestaat-het-vak-begrijpend-lezen-dan-nog/

https://bnnvara.nl/devooravond/videos/552196 *

Heb je hulp nodig bij spelling? https://www.spellingprof.nl 

 

Lees meer
Als bovengemiddelde intelligentie niet ontdekt wordt

Blog#110-Bestaat het vak begrijpend lezen dan nog?

Bestaat het vak begrijpend lezen dan nog?

Hoe je (begrijpend) lezen wèl leuk maakt?

Vanmiddag hebben we weer begrijpend lezen, bah!”  Als “lager schoolkind” ( eind jaren 60) haatte ik destijds begrijpend lezen. Ik… die alles las wat ik tegenkwam, hoe is het mogelijk, zou je denken. Ik was er niet goed in en zag geen reden om dit vak te moeten ondergaan. Bovendien…. ik was niet de enige! Elke dinsdagmiddag ging er een zucht van verlichting door de klas als het vak weer voor een week achter de rug was.
“Waarom hebben we dat vak nodig? ”, vroeg ik eens aan mijn juf.
“Dat is goed voor later”, was het vage antwoord. Ja duhu, later…. dat is ècht duidelijk voor een kind van 9 of 10 jaar.

Waarom bestaat het vak begrijpend lezen dan nog?

Die verbaasde reactie kwam toen ik een artikel tegenkwam. Onlangs las ik ergens dat Nederland waarschijnlijk het enige land is dat begrijpend lezen nog onderwijst. Het enige land in…? Helaas stond dàt er niet bij.
Intussen holt de leesmotivatie en de leesvaardigheid van schoolverlaters achteruit en kelderen “we” op de wereldranglijst.
Maar liefst 35% van de basisschoolleerlingen zou het noodzakelijke streefniveau niet halen om goed te kunnen meedraaien in de maatschappij. Op de middelbare scholen verdubbelt tussen 2003 en 2018 het laaggeletterdheid percentage ( 12 naar 24 procent) van de vijftienjarigen. Ondanks al die onderwijsvernieuwingen dreigt er iets dramatisch te gebeuren, want een goed (begrijpend) leesniveau heb je nodig voor al je toekomstplannen, je studie en voor een onafhankelijk volwassen leven..

Kunnen we iets overnemen van het aanleren van andere gewoontes?

Zoals:

  • Het drastisch verminderen van het rookgedrag?
  • De leeftijdsgrens van alcoholverkoop verhogen?
  • Het stimuleren van minder vlees eten?
  • Gezondere snacks in de schoolkantine i.p.v. de vette hap of zoete tussendoortjes?
  • Het gedisciplineerd (blijven) handhaven van de huidige Covid-19 gedragsregels?

“Straf me, geef me een boek”,  ofwel

Verplicht lezen instellen?
In het NRC las ik dat een rechter tieners strafte omdat ze door geen historische kennis gehinderd, gebouwen bekladden met racistische leugens en hakenkruizen.*
Waaruit bestond die straf?
Een jaar lang moesten ze maandelijks verplicht een boek lezen en daar een boekverslag van maken. De afloop is mij niet bekend, maar als de boeken een relatie hadden met hun straf is hun historische kennis en hopelijk het begrip voor hun taakstraf er zeker door gegroeid.
Verdient dit navolging in het streven om het leesniveau te verhogen?

“Onbekend maakt onbemind”

Of zoals mijn oma vroeger ooit zei toen ik iets niet lustte: “Wat de boer niet kent, eet hij niet!” Het zal vast over bittere witlof of andijvie zijn gegaan. Zoals elk kind in veel gezinnen moest ik wèl een hapje proeven, want als je niets probeert, weet je óók niet of je het wel of niet lust. Zó leer je allerlei gerechten kennen en wen je aan nieuwe smaken en gerechten.  Dat geldt ook voor lezen!
Natuurlijk is het fantastisch om via (voor)lezen of door een prachtig rolmodel nieuwsgierig te worden. Mijn leraar uit klas 4 bijvoorbeeld, die met zijn eigen “soapversie” van Karel en de Elegast een hele klas wist te boeien en nieuwsgierig te maken voor het vak geschiedenis.
Hij heeft ongetwijfeld bij velen dat zaadje geplant.

Maar in deze tijd… bestáát begrijpend lezen als apart vak dan nog?

Kan begrijpend lezen ook in een ànder jasje worden gestoken en hoe dan?

Net zoals bij het afleren van (ongezonde) gewoontes? Een waaròm?

Hoe pak je (begrijpend) lezen dan aan?

  • Allerlei puzzeltochten of droppings zijn gebaseerd op begrijpend lezen, je moet lezen om de puzzel op te lossen.
  • Recepten maken: zonder goed te lezen….. wordt het géén smakelijke hap.
  • Houd je van spannende geschiedenisboeken? Koppel er een quiz aan of laat ze er na het lezen een toneelstuk van maken.
  • Een toets over een bepaald thema? Laat ze om beurten een toets vraag bedenken voor de groep.
  • Een bouwpakket in elkaar zetten? Geef alleen de schriftelijke instructie.
  • Of laat je inspireren door de leesclub Nescio**

Kortom:

  • Koppel begrijpend lezen aan een tastbaar doel.
  • Zet begrijpend lezen in als onderdeel van een ander vak, zoals een toets, een spellingvraag, een zoektocht.
  • Leg een relatie tussen de activiteit lezen en het doel dat je wilt bereiken.
  • Zo kan begrijpend lezen ook spelenderwijs worden ingezet.

Oproep voor Kinderboekenweek 2020

Op 30 september begint de Kinderboekenweek weer. Laten we als school, (groot) ouders en andere naasten een leeszaadje planten bij al onze scholieren. Een zaadje dat leidt tot hervonden leesplezier met als doel komen tot het zo noodzakelijke volwassen leesniveau. Een volwassen leesniveau dat leidt tot zelfstandige studiekeuzes, beslissingen en een onafhankelijke toekomst.

Mijn zaadje(s)? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/hoe-stimuleer-je-om-te-lezen-en-maak-je-een-boek-spannend/

Tips:

https://scalaleukerleren.nl/

https://scalaleukerleren.nl/geschiedenis/het-grote-geschiedenisleesboek/

https://bnnvara.nl/devooravond/videos/552196    **

https://www.allesoverboekenenschrijvers.nl  Lekker boekie

Bronvermelding: * https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/15/met-leesplezier-krijg-je-kinderen-niet-aan-het-lezen-zet-in-op-boekenstraf

En… geniet lekker mee met het volgende filmpje met Arjen Lubach over dit onderwerp: https://youtu.be/lelWCw3GmSo

Lees meer

Testimonials