Logopedische
hulp bij

Spraakafzien is veel méér dan liplezen. Het is net als een hoortoestel niet zaligmakend. Het gaat om de versterkende combinatie van een goed aangepast hoortoestel en de training spraakafzien.  Zó krijg je een “optelsom” van 1+1= 3! Je leert technieken, krijgt allerlei praktische tips. Je goed horende omgeving heeft hierin een belangrijke taak en wordt erbij betrokken!

Over mij

Ik ben opgeleid als logopedist, docent-logopedie en heb
zowel gewerkt met kinderen vanaf 2 jaar als met volwassenen
tot 80+, patiënten en studenten.
Mijn werkervaring heb ik opgedaan als:

• Logopedist in het speciaal onderwijs ( mytylschool)
• Docent stem en uitspraak HBO- Opleiding Logopedie en
praktijkbegeleiding van studenten logopedie
• Praktijkhouder/logopedist in mijn eigen logopedie praktijk

Blog

Hoe leer klankproevend van AA tot P liplezen bij slechthorendheid?

Hoe leer je klankproevend liplezen van AA tot P als je slechthorend bent?

“Tussen AA en P” heette het boek.  Of we de kenmerken van alle Nederlandse klanken wilden leren voor het tentamen articulatorische fonetiek. Waarom? Dat zouden we nodig hebben bij spraakafzien/ liplezen,  spraakontwikkeling of bijvoorbeeld bij het vak stotteren. Het was in mijn eerste jaar op de toenmalige HBO opleiding Logopedie en Akoepedie in Eindhoven.

Hoe leer je dat “even” ? De moed zonk me in de schoenen. “26 letters heeft het alfabet”…. Zó gaat het refrein van een abc liedje dat leerlingen van groep 3 zingen. Ook NT2 studenten gebruiken het vaak om de letters van ons alfabet te onthouden. Maar…. die 26 letters kunnen we óók nog eens combineren. Dan zijn het er dus veel méér en hoe máák je ze? Met je lippen of je tong en spelen je kaken ook een rol? Zitten ze als klank achter of vóór in je mond? Wat is de stand van je kaak en van je lippen en….. Daar sta je toch nóóit bij stil als je praat? Ik vreesde nooit meer onbevangen pratend mijn mond open te doen.

“Later ben je me dankbaar dat je alles moest leren eten” of de variant ”Kennis is licht te dragen”. “Die klanken kennis en klinker driehoek komt jullie nog vaak van pas”.  Uitspraken van mijn ouders en de laatste van die leraar fonetiek. Destijds wilde ik die natuurlijk niet  hóren. Maar toch…hoe vaak ík die kennis in de rest van mijn logopedisch en taaltrainers bestaan al heb gebruikt!

Terug naar de articulatorische fonetiek (het woord alleen al). Al snel realiseerde ik me dat ik al die feitjes rond al die klanken nóóit zou onthouden. Ik bedacht voor mezelf een methode. Waarom draai ik het niet om?  De klank hardop klankproeven en “ervaren en horen” wat ik daarbij doe met mijn mond. Verwoorden van die ervaring en controleren of het klopt met de inhoud uit het boek. Ook hier weer zo’n moment van een flashback. De triomfantelijke stem van mijn moeder als ze onze uitspraak corrigeerde. “Op zuiver spreken volgt….jawel zuiver ofwel foutloos schrijven.” Geen dialectische invloed betekent dus in dit geval dat het voor mij opeens wel “appeltje eitje” was!

Nog steeds gebruik ik die ooit als ballast ervaren kennis van “tussen AA en P”. Net als de eveneens verfoeide klinker driehoek bij de cursussen spraakafzien.  Trouwens, bij dyslexie èn bij de NT2 lessen komt deze kennis ook van pas! Bij spraakafzien helpt het om al meepratend te klankproeven en zo te ontdekken welk woord er nu toch gezegd wordt. Door mee te doen met wat een spreker zegt, herken je als het ware de klank en het woord. In de andere voorbeelden geeft het inzicht. Hoe je die letter nu eigenlijk maakt, leer je door te “proeven”. Bij mensen die Nederlands op een latere leeftijd leren, helpt het vaak als ze zien hoe onze twee klinker klanken beginnen en eindigen. De “oh, zó maak je dus die lastige ui”, heb ik al geregeld gehoord.

Heb jij óók zo’n ervaring uit je jeugd of studietijd?  Ontdekte je later dat die goedbedoelde opmerking of taak uiteindelijk heel waardevol bleek? Je reactie vind ik altijd leuk en inspirerend! [email protected] of gewoon op mijn Facebookpagina.

Wil je meer lezen over slechthorendheid, spraakafzien of zoek je een gespecialiseerde logopedist in je woonplaats? https://www.ggmd.nl/

Wil je andere blogs lezen over spraakafzien? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/humor-weg-bij-slechthorendheid/

Lees meer
help-mama-of-papa-is-ook-dyslectisch-testen-of-niet?

Wanneer is spelling belangrijk?

Laatst vroeg iemand me wanneer spelling nou echt belangrijk is. Mijn gedachte ging onwillekeurig terug naar een anekdote tijdens een cursus dyslexie. De docent vertelde over spelling en dyslexie. Hoe dat gaat in het dagelijkse leven met haar jongste met dyslexie. Het was nog in het tijdperk van de kattebelletjes op de keukentafel waarin je een korte boodschap achterlaat.

“ik ben speelen bij mijn vrientje en ben om 6 uur tuis.”  Uitleg overbodig, maar toch fijn dat hij het even laat weten. De docente vertelde over de “blunder van haar leven”. Elke avond samen oefenen met spelling en dan in één zin….    Frustratie maar déze keer bij haar!

De blunder…. je begrijpt het al, was haar reactie toen zoonlief thuiskwam. Ze kon het niet laten een toespeling te maken op de spelling. Verbazing gevolgd door hevige verontwaardiging bij haar zoon. “Wat heb je liever? Dat ik dan maar niets op schrijf? Dan maak ik ook geen fouten, maar dan ben jij ongerust. Het is toch maar een berichtje onder ons?”

Vanaf die gedenkwaardige avond spraken moeder en zoon af om onderscheid te maken. “Okay, je hebt spellingproblemen vanwege de dyslexie en vanaf nu gaan we daar wat meer ontspannen mee om”. Er zijn berichten “onder ons” en berichten daarbuiten naar “vreemden”. De informele berichten zoals het bewuste kattebelletje met de spellingfouten.  “Beter een bericht dan géén bericht.” De formele berichten waarbij de spelling wèl belangrijk is, daar letten we samen op.

De afstandsgraden van Peer. Laat er nu zo’n lijst bestaan oplopend van zeer informeel tot heel formeel. Een lijst met spellingsituaties. In deze lijst wordt een onderscheid gemaakt tussen een kleine (emotionele) afstand tussen schrijver en lezer zoals bij een boodschappenlijstje, de eerste notities die je voor jezelf maakt voor een werkstuk of het genoemde kattebelletje. Oplopend tot een steeds grotere afstand tussen schrijver en lezer. Bij het laatste denk je  bijvoorbeeld aan een ingezonden brief voor een krant, een examen werkstuk, een sollicitatie of een artikel voor een tijdschrift.

Wanneer is spelling in combinatie met dyslexie niet zo belangrijk en wanneer juist wèl? Het is goed om dat steeds weer in je achterhoofd te houden. Zéker als er sprake is van dyslexie. Herken je jezelf in deze blog? Wil je reageren of hulp bij de momenten? Heb je interesse in de afstandsgraden van Peer? Stuur een berichtje naar [email protected]

Wil je meer informatie over dyslexie lezen?

 https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/gevolgen-dyslexie-niet-ontdekt-bij-hoogbegaafdheid/

Lees meer
humor weg bij slechthorendheid?

Humor en spontaniteit weg als je slechthorend bent?

Humor bij slechthorendheid 

“Helaas is vanwege zijn slechthorendheid de spontaniteit en humor weg. Het wordt niet begrepen”, las ik op het evaluatieformulier van de partner. Daaronder bij de suggesties voor verbeteringen: Misschien deze cursus koppelen aan gesprekken met een psycholoog. Het delen van ervaringen met lotgenoten.

Negatieve of positieve evaluatie?  

Deze twee reacties lezend zou je neigen tot negatief. De cursus zou completer zijn met een samenwerking met hulpverleners uit een andere hoek. In de context van de therapie en de rest van het evaluatieformulier blijken het begrijpelijke en kritische noten te zijn. Het is namelijk waar zij in de gesprekken met haar partner vaak tegenaan loopt. Een talig ingestelde dame. Heel veel gelezen in haar leven. Ze houdt van kwinkslagen en woordspelingen die gepaard gaan met een guitige blik. De humor is volgens haar weg in de gesprekken.  Dátgene waarin ze in haar contacten zo sterk is, komt uitgerekend bij haar dierbaarste niet (meer) binnen. Hij hoort en ziet het niet.

Bij de pakken neerzitten en verzuren in hun relatie?                                                                        

Ze tellen gelukkig ook hun zegeningen. Waarom gaat hun verstandhouding niet meer zo vanzelfsprekend? Is die humor wel echt weg? Zo kwamen ze samen tot een conclusie. We moeten hieraan gaan werken. Enige tijd geleden kreeg ik van haar een telefoontje. “Is spraakafzien voor ons beiden mogelijk?”

Wat is er veranderd na de cursus spraakafzien?                                                               

 “Luisteren, kijken en proberen mijn aandacht bij een gesprek te houden. Kijk, dát doe ik nu anders dan voor deze cursus”,  aldus de slechthorende echtgenoot in kwestie. “Ik neigde ertoe om met mijn gedachte ergens anders te zijn. Uit gewoonte zo gegroeid omdat ik de gesprekken toch niet kon volgen. Zo miste ik dus ook alles wat ik kon zíen! Óok de humor die je van iemands gezicht en ogen ook kan aflezen. Nú heb ik ontdekt dat ik heel veel kan sturen en invloed kan hebben op een gesprek. Mijn ogen veel meer gaan gebruiken!”

De belangrijkste doelstelling voor hen van deze cursus spraakafzien.                                      

De belangrijkste en voor mij mooiste doelstelling van vooraf komt terloops. Mompelend in de laatste bijeenkomst van hem.  “Ik wilde spraakafzien leren, want er waren de laatste tijd zoveel miscommunicaties en irritaties met mijn partner. Onze relatie gaat er dadelijk nog door naar de knoppen. Dat doel is eigenlijk wel bereikt na deze cursus. Ik ben nog steeds geen “kei” in spraakafzien, maar er is meer begrip ontstaan over en weer. De irritaties worden beter begrepen. Ik ben niet het slachtoffer van mijn gehoorprobleem. Ik kan ándere middelen gebruiken om de regie te nemen in voor mij belangrijke gesprekken.  We zijn er nog niet, maar we kunnen nu gelukkig weer redelijk met elkaar communiceren. Miscommunicaties? Ja die zijn er nog wel, maar we tillen er nu minder zwaar aan. We richten ons op wat wèl in harmonie gaat!

Voor mij een hele mooie terloopse, niet genoteerde conclusie na het volgen van de cursus spraakafzien. Voor goedhorende partners is er ook weleens sprake van miscommunicatie. We horen elkaar en kunnen aan de stem vaak al veel begrijpen als we ervoor open willen staan. Dit is een èxtra uitdaging als je elkaar niet goed hoort.  Het kan gaan broeien en de goede relatie beïnvloeden. Niet alleen tussen partners, maar ook tussen collega’s, met je arts,  je (klein)kind en ga zo maar door. We staan er vaak niet bij stil, maar als één van onze zintuigen het laat afweten dan moeten de andere zintuigen en onze wilskracht het compenseren.

Herkenning?                                                                                                                                             

Herken je jezelf in dit verhaal? Dat kan, want het zou het verhaal van ieder van ons kunnen zijn. Wil je reageren of meer informatie over spraakafzien? Je kunt geheel vrijblijvend een folder bij mij aanvragen via [email protected]. Via www.GGMD.nl kun je ook op zoek naar een logopedist gespecialiseerd in spraakafzien.

Een eerdere blog ging over de spontaniteit en slechthorendheid. Wil je het lezen? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/spontaniteit-en-…e-doe-je-dat-nou/ ‎

Lees meer
Herhalen- of wel-tig-keer-overschrijven-helpt-dat-bij-dyslexie?

Weet jij wat de gevolgen zijn als hoogbegaafdheid èn dyslexie niet worden ontdekt?

Dyslexie wordt vaak niet ontdekt bij (hoog)begaafdheid en omgekeerd. In mijn blog dyslexie en stapelen kwam het niet ontdekken van dyslexie bij (hoog)begaafden al ter sprake. Zeer intelligente of hoogbegaafde leerlingen en studenten kunnen hun dyslexie (deels) compenseren of het blijft zelfs een nooit ontdekte diagnose. Dat lijkt op het eerste gezicht fantastisch, maar is dat ook zo? Hieronder het verhaal over “negatieve kruisbestuiving”. Gevolgen voor de studiekeuze en het toekomstige beroep, gevolgen voor de relatie met ouders en docenten, gevolgen voor het levensgeluk!

Naar aanleiding van de ontdekking dat haar jongste zoon dyslexie had, kwamen de vragen en twijfels. https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/dyslexie-en-hoogbegaafdheid-dilemma-en-valkuil/

Zijn moeder vroeg of haar jongste tienerdochter ook eens mocht langskomen….

Een week later vertelde dochter me verontwaardigd dat ze echt wel haar best deed voor school. Okay, alles was leuk of een uitdaging. Ze had allerlei baantjes, veel vriendinnen en vriendjes, feestjes. Tussendoor besteedde ze ècht wel voldoende aandacht aan haar huiswerk. Dat ze nou toevallig voor Engels altijd nèt een onvoldoende haalde… Uitgerekend het vak waar ze thuis zoveel aandacht aan besteedde. Die stomme woordjes ook en die spelling. Kon ze het nou maar mondeling doen dan was er geen vuiltje aan de lucht. Steeds weer die ruzie daarover met haar moeder. Dat wilde ze helemaal niet, want eigenlijk had ze prima ouders, broer en zus.

Een mooie dochter…. de pubertijd, vriendjes die om haar heen zwierven… Moeder zuchtte en benoemde haar twijfels. Deze dochter was altijd moeiteloos overgegaan, maar nu dreigde dat Engels toch echt een probleem te worden evenals de andere talen. Haar motivatie kelderde zienderogen, want  alles ging eigenlijk goed zolang ze in de klas oplette. Dan hoefde er thuis niet veel meer te gebeuren. Door de woordenwisselingen thuis nam de frustratie aan beide zijden toe. Het begon te knagen aan hun altijd zo fijne moeder-dochter verstandhouding.  

“Zou het kunnen dat mijn dochter ook dyslexie heeft?”, aarzelde haar moeder. Tja…. wat heb je als ouders ervoor over om dat uit te laten zoeken? Het probleem is dat een dyslexie onderzoek niet zomaar vergoed wordt. In dit geval zou het weleens als een  “gevalletje luxeprobleem” kunnen worden bestempeld. “Dan ga je toch gewoon een niveau lager en toch niet naar de universiteit?” Ik hoor het mensen bijna denken. Maar…. is dat terecht? Heb je zo enorm veel talent en dan wordt de mogelijkheid van dyslexie gewoon weggewuifd. Je doet maar een stapje terug, want wat is er zo verkeerd aan een HBO of MBO studie?

Dus… aan moeder: “Wat is het jullie financieel waard?” Het antwoord kwam vrijwel direct en beslist. “We willen het gewoon weten. Wat we voor de jongste doen, doen we ook voor onze dochters. Bovendien… wat vooral telt: ik wil weer een fijne relatie met mijn dochter en dat begint nu deuken op te lopen”.

Een paar weken later. “ Mogen we langskomen?” Een bijna opgeluchte, maar ook licht geëmotioneerde moeder aan de lijn. Haar dochter heeft ook dyslexie. Ze voelt zich schuldig als ze denkt aan al die onnodige ruzietjes in huis. Haar dochter deed dus echt haar best voor Engels, maar kon vanwege de dyslexie niet beter.

“Wat ga je mij dan leren?”,  valt haar dochter meteen met de deur in huis? Jaha…. haha dat wordt inderdaad een leuke uitdaging, maar nu voor míj, tegenover deze hoogbegaafde dame. “Wat zou ik je kúnnen leren?”  is mijn wedervraag. Ze beschikt over een bewonderenswaardige zelfkennis en  somt meteen haar “pijnpunten”op:  “Die lappen leesteksten worden een steeds groter probleem. Alleen goed opletten in de klas wordt toch steeds meer een uitdaging en is niet meer voldoende en…. stel nou dat ik naar de universiteit wil…. Hóe studeer ik efficiënt met dyslexie, want daar heb ik me nog nooit mee bezig gehouden”.  Het is niet alleen maar Engels dus….

We maken een plan van aanpak en duidelijke afspraken hoe we gaan werken. Veel inspraak en vooral steeds waaróm we iets doen. Voor mij eigenlijk altijd al een vanzelfsprekendheid tijdens de therapie, want zo bewaak je de motivatie. In het geval van hoogbegaafdheid helemáál van groot belang! In deze samenwerking vierde de humor hoogtij. Evenals veel ruimte laten voor eigen initiatief en het aanmoedigen tot zelf oplossingen zoeken (voorbereiding voor haar studententijd).

De aanwezigheid van een eerlijk onderbouwde dyslexieverklaring was daarbij erg belangrijk. Waarom? Het laatste bood haar nèt die ruimte die ze nodig had.

Ruimte? Ja in de vorm van meer tijd voor toetsen, meer mogelijkheden om mondeling te worden overhoord.  Zó kwam haar talent in alle facetten bovendrijven. Ze vertelde na enkele bijeenkomsten dat ze wist hóe ze het moest gaan aanpakken. Hoe ze efficiënt kon omgaan met die lappen tekst. De onvoldoende voor Engels was al een “magere 7”  geworden.                                                            “Eigenlijk wel jammer dat ik nu niet meer hoef te komen, want ik vond het best gezellig en thuis is het nu gelukkig ook weer gezellig.”

Inmiddels is ze alweer enige tijd uit mijn praktijk verdwenen. Het gaat goed met haar. Ze zal haar weg wel vinden en gelukkig màg ze haar vele talenten daarbij volledig benutten.

Waarom dit verhaal over niet gediagnostiseerde hoogbegaafdheid en dyslexie? Ze is samen met haar broer niet de enige die pas laat worden ontdekt. Deze combinatie maakt dat beide elementen vaak niet worden ontdekt. Het ene bedekt het andere en zo kan het zijn dat men blijft rondlopen met een onbegrepen gevoel.   Onbegrepen door je omgeving.  Frustraties omdat je minder slimme omgeving jou uiteindelijk toch voorbij gaat. Ongebruikt talent….  Geen plezier in het werk dat je doet. Natuurlijk betekent dit verhaal niet dat elke leerling met dyslexie en hoogbegaafdheid met enkele begeleidingslessen is geholpen. Meestal is er meer begeleiding nodig om dat duwtje te krijgen op weg naar het felbegeerde diploma passend bij de capaciteiten.

Wat als…. het broertje niet was getest? Wat als er géén ruzies waren geweest over al dan niet aanwezig studiegedrag? Zou ze gelukkig zijn geworden op een lager schoolniveau, niet passend bij haar meer dan briljante stel hersenen? Hoe zou de relatie met haar moeder zijn?

Kortom…. dit bewijst weer eens dat goede basisschoolscores niets zeggen over de aan- of afwezigheid van dyslexie. Kijk verder dan die spelling en de leessnelheid. Kijk naar de hele persoon. Hoe praat en beredeneert hij of zij? Hoe is de mondelinge taalvaardigheid en klopt het met de vaak wat eenvoudigere taal bij schriftelijke uitingen?

Herken je dit verhaal of wil je reageren? Dat mag, graag zelfs, want wie weet inspireert jouw ervaring een ander of misschien mij wel tot een nieuwe blog. Je mag reageren via [email protected]

Wil je meer lezen over (hoog) begaafdheid? http://www.tijdschrift-talent.nl/nl/

 

 

 

 

 

 

Lees meer
Vakantietijd en taal stimuleren.

Hoe vergroot ik de woordenschat en stimuleer ik de kleutertaal van mijn kind?

Vragen zoals “hoe vergroot ik zijn woordenschat in de vakantietijd?”   Voor hem niet nodig! Als kleuter en maatje van een van mijn patiëntjes kwam hij weleens mee naar logopedie. Uit nieuwsgierigheid of omdat ze daarna samen een “speelafspraakje” hadden. Een kleuter die ik voor bezorgde vragen over zijn taalontwikkeling nooit in mijn werkkamer zou ontmoeten. Integendeel!

Zijn moeder vertelde me eens dat zijn juf hem af en toe moest temperen in een kringgesprek. Ze probeerde dan zijn verhaal tevergeefs een andere wending te geven. Híj werd juist door de stoere knapen uitgedaagd tot nóg meer spannende details. Zijn bloedstollende verhalen waren niet voor elk klasgenootje geschikt. Juf vreesde voor de nachtrust van sommige klasgenootjes die met de handen voor de oren zaten. Geregeld kregen zijn ouders vragen van andere ouders of  van de juf. “Is het waar dat er inbrekers waren geweest die door vader en zoon waren verjaagd?” of  “Hebben jullie ècht in een meer gestept in de zomervakantie?”

Een taalkunstenaar in de dop. Maar ook… zóveel mooie fantasie die via de taal naar buiten komt. Heel normaal bij deze leeftijdsgroep. Het moet natuurlijk wèl gestimuleerd en gevoed worden door ouders en andere betrokkenen. Veel voorlezen, samen beleven en daarover praten. Handelingen verwoorden en veel overleggen bij spelletjes. Nieuwe ervaringen opdoen waarbij nieuwe woorden kunnen worden geleerd en veel experimenteren met woorden en taalregels.

Vele jaren later liep ik hem toevallig tegen het lijf in de stad. Ik herkende hem niet meteen. De ondernemende kleuter van weleer was een lange twintiger geworden. Bijna afgestudeerd en nog steeds heerlijk ad rem, goed van de tongriem gesneden. Zijn woordenschat was rijk en groot. Een geboren verteller en overtuiger, nog steeds! We raakten in gesprek en dat liep uit op een levendige discussie.

“Een loopbaan als politicus zou ook wel bij je passen”, grapte ik aan het eind van ons gesprek. Hij bekeek me even peinzend en reageerde: “dan moet ik water bij de wijn doen en halve waarheden verkondigen. Nee…. laat mij maar lekker bij de wetenschap en de feiten”.  Tòch wat geleerd van zijn bezorgde kleuterjuf?

De komende zomerweken nemen we allemaal even afstand van ons werk. Ook ik neem even een pauze wat de blogs betreft en ook wel een beetje van de social media zoals Facebook.  Maar….   De taalontwikkeling van jouw kind gaat óók in de zomervakantie verder. Je beleeft samen andere dingen dan door het jaar heen. Of je thuisblijft of weg gaat….  In een vakantie doe je vaak andere dingen en heb je meer tijd voor elkaar. Bij nieuwe situaties horen vaak ook nieuwe woorden, woorden waarmee de woordenschat verder wordt vergroot. Wil je toch een “levensteken” ontvangen in de komende weken?

Hoe vergroot ik de woordenschat of stimuleer ik de taal van mijn kind? Tips op mijn Facebookpagina. Vanaf volgende week èlke maandag in de vakantie. Taal komt niet vanzelf!

In mijn vorige blog ook aandacht voor de beurtname in een gesprek: https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/verschillende-soorten-communicatie-minimaal-twee-2/

Een passende link voor leuke taalspelletjes: https://deleukstekinderen.nl/taalontwikkeling-3/

Wil je reageren of heb je ook zo’n anekdote? Dat kan! Stuur me een berichtje op [email protected]

Lees meer
communiceren, zijn er spelregels?

Verschillende soorten communicatie van mens en dier

Verschillende soorten communicatie, je doet het minimaal met z’n tweeën!

Verschillende soorten communicatie.  Babygeluiden of de schopjes nog in moeders buik als reactie op geluid. Een merel in het vroege voorjaar die zijn territorium verdedigt. Diezelfde merel misschien wel…. op een warme zomeravond…. Het gezang bij de start van de Vierdaagse. Vanwege het internationale karakter:  “we never walk alone!” Allemaal vormen van communicatie! Zijn er spelregels bij communicatie?

 Elke vogeltje zingt zoals het gebekt is. 

Als ouder van je baby onderscheid je al snel de verschillende kreetjes van een tevreden en voldaan kindje.  Zo herken je ook de dwingende huiltjes die aangeven: “ik heb best honger!” Later natuurlijk ook… de drenzerige toon erin als baby de kracht ontdekt van een huiltje. Het lokt een reactie van de omgeving uit! Zo ook in de ons omringende dierenwereld. Het driftige gekwetter in het broedseizoen gepaard gaand met imponerend fladdergedrag. De concurrent kijkt wel uit om in diezelfde tuin zijn liefdesnest te bouwen! Het grommetje van onze teckel en haar verwachtingsvolle blik voor de tuindeuren als ze graag in de zon wil bakken. Het hoge triomfantelijke kefje als ze wordt uitgelaten alsof ze wil zeggen “Hier ben ik weer!”

Communicatie van mens of dier is vooral een kwestie van de beurt name.

Elke reactie van de aanstaande moeder op de lichte schopjes van je nog ongeboren baby. Elk antwoord op de kreetjes van je baby versterkt je onderlinge band en stimuleert de communicatie. Het wordt een spelletje waarbij je baby bijna onvermoeibaar reageert op jouw antwoord.

Maar nu even terug naar die zomerse vogelgeluiden.  In deze prachtige zomer hoor je veel vogelgeluiden.  Het is  één van die lange, zwoele zomeravonden. Er zit een merel op de schoorsteen van het huis achter ons. Ik strijk vanwege de warmte in de tuin en geniet van de aria’s van die merel. Hij heeft het hoogste woord. Hij zingt, wacht en houdt daarbij het kopje scheef alsof hij op een reactie wacht. En …. er kòmt ook een antwoord. Van heel ver weg hoor ik een merel die antwoordt. Het wordt een spel: actie, kopje scheef-reactie, weer een vraag, scheve kop en… jawel het antwoord, een dialoog! Het strijken -niet bepaald mijn hobby- wordt opeens leuk dankzij die twee met elkaar communicerende merels. 

Spelregels bij communicatie: VAT.

Ik ben verrast door de vanzelfsprekendheid waarmee die twee merels om de beurt de ruimte geven en nemen om te fluiten. Zij hebben geen regels nodig om in harmonie te communiceren. Meestal gaat het in de mensenwereld óók zo. Soms ben je als logopedist nodig als een taal- en spraakontwikkeling niet vanzelfsprekend op gang komt. Als er bijvoorbeeld vanwege een gehoorprobleem een kink in de kabel komt. Als al die variaties in onze taal en spraak niet worden opgemerkt, of de spraakmotoriek dit niet vanzelfsprekend oppakt. Het beurtgedrag komt in gevaar en dus de communicatie.  Het variëren, aanvullen en toevoegen V.A.T. zoals uitgelegd en toe te passen uit het programma Hanen. Praten doe je minimaal met z’n tweeën. De vogels doen het van nature…

“Onze merel”…. ik ga hem missen als het straks weer najaar wordt en hij in de winter weer stil wordt! En jij? Ga jij deze gratis concerten waarvan we veel kunnen leren óók missen?

Heb je vragen of wil je reageren? Stuur je reacties naar [email protected]  Als je wilt dat ik je reactie opneem in de blog, vermeld het alsjeblieft in je reactie. Wil je meer lezen over Het programma Hanen, de VAT principes, taal en communicatie? http://www.taalspeciaal.nl/docs/hanencursus.pdf

 

Lees meer

Testimonials