Weet jij wat de gevolgen zijn als hoogbegaafdheid èn dyslexie niet worden ontdekt?

Gaat hoogbegaafdheid samen met dyslexie?

Dyslexie wordt vaak niet ontdekt bij (hoog)begaafdheid en omgekeerd. In mijn blog dyslexie en stapelen kwam het niet ontdekken van dyslexie bij (hoog)begaafden al ter sprake. Zeer intelligente of hoogbegaafde leerlingen en studenten kunnen hun dyslexie (deels) compenseren of het blijft zelfs een nooit ontdekte diagnose. Dat lijkt op het eerste gezicht fantastisch, maar is dat ook zo? Hieronder het verhaal over “negatieve kruisbestuiving”. Gevolgen voor de studiekeuze en het toekomstige beroep, gevolgen voor de relatie met ouders en docenten, gevolgen voor het levensgeluk!

Naar aanleiding van de ontdekking dat haar jongste zoon dyslexie had, kwamen de vragen en twijfels. https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/dyslexie-en-hoogbegaafdheid-dilemma-en-valkuil/

Zijn moeder vroeg of haar jongste tienerdochter ook eens mocht langskomen….

Een week later vertelde dochter me verontwaardigd dat ze echt wel haar best deed voor school. Okay, alles was leuk of een uitdaging. Ze had allerlei baantjes, veel vriendinnen en vriendjes, feestjes. Tussendoor besteedde ze ècht wel voldoende aandacht aan haar huiswerk. Dat ze nou toevallig voor Engels altijd nèt een onvoldoende haalde… Uitgerekend het vak waar ze thuis zoveel aandacht aan besteedde. Die stomme woordjes ook en die spelling. Kon ze het nou maar mondeling doen dan was er geen vuiltje aan de lucht. Steeds weer die ruzie daarover met haar moeder. Dat wilde ze helemaal niet, want eigenlijk had ze prima ouders, broer en zus.

Een mooie dochter…. de pubertijd, vriendjes die om haar heen zwierven… Moeder zuchtte en benoemde haar twijfels. Deze dochter was altijd moeiteloos overgegaan, maar nu dreigde dat Engels toch echt een probleem te worden evenals de andere talen. Haar motivatie kelderde zienderogen, want  alles ging eigenlijk goed zolang ze in de klas oplette. Dan hoefde er thuis niet veel meer te gebeuren. Door de woordenwisselingen thuis nam de frustratie aan beide zijden toe. Het begon te knagen aan hun altijd zo fijne moeder-dochter verstandhouding.  

“Zou het kunnen dat mijn dochter ook dyslexie heeft?”, aarzelde haar moeder. Tja…. wat heb je als ouders ervoor over om dat uit te laten zoeken? Het probleem is dat een dyslexie onderzoek niet zomaar vergoed wordt. In dit geval zou het weleens als een  “gevalletje luxeprobleem” kunnen worden bestempeld. “Dan ga je toch gewoon een niveau lager en toch niet naar de universiteit?” Ik hoor het mensen bijna denken. Maar…. is dat terecht? Heb je zo enorm veel talent en dan wordt de mogelijkheid van dyslexie gewoon weggewuifd. Je doet maar een stapje terug, want wat is er zo verkeerd aan een HBO of MBO studie?

Dus… aan moeder: “Wat is het jullie financieel waard?” Het antwoord kwam vrijwel direct en beslist. “We willen het gewoon weten. Wat we voor de jongste doen, doen we ook voor onze dochters. Bovendien… wat vooral telt: ik wil weer een fijne relatie met mijn dochter en dat begint nu deuken op te lopen”.

Een paar weken later. “ Mogen we langskomen?” Een bijna opgeluchte, maar ook licht geëmotioneerde moeder aan de lijn. Haar dochter heeft ook dyslexie. Ze voelt zich schuldig als ze denkt aan al die onnodige ruzietjes in huis. Haar dochter deed dus echt haar best voor Engels, maar kon vanwege de dyslexie niet beter.

“Wat ga je mij dan leren?”,  valt haar dochter meteen met de deur in huis? Jaha…. haha dat wordt inderdaad een leuke uitdaging, maar nu voor míj, tegenover deze hoogbegaafde dame. “Wat zou ik je kúnnen leren?”  is mijn wedervraag. Ze beschikt over een bewonderenswaardige zelfkennis en  somt meteen haar “pijnpunten”op:  “Die lappen leesteksten worden een steeds groter probleem. Alleen goed opletten in de klas wordt toch steeds meer een uitdaging en is niet meer voldoende en…. stel nou dat ik naar de universiteit wil…. Hóe studeer ik efficiënt met dyslexie, want daar heb ik me nog nooit mee bezig gehouden”.  Het is niet alleen maar Engels dus….

We maken een plan van aanpak en duidelijke afspraken hoe we gaan werken. Veel inspraak en vooral steeds waaróm we iets doen. Voor mij eigenlijk altijd al een vanzelfsprekendheid tijdens de therapie, want zo bewaak je de motivatie. In het geval van hoogbegaafdheid helemáál van groot belang! In deze samenwerking vierde de humor hoogtij. Evenals veel ruimte laten voor eigen initiatief en het aanmoedigen tot zelf oplossingen zoeken (voorbereiding voor haar studententijd).

De aanwezigheid van een eerlijk onderbouwde dyslexieverklaring was daarbij erg belangrijk. Waarom? Het laatste bood haar nèt die ruimte die ze nodig had.

Ruimte? Ja in de vorm van meer tijd voor toetsen, meer mogelijkheden om mondeling te worden overhoord.  Zó kwam haar talent in alle facetten bovendrijven. Ze vertelde na enkele bijeenkomsten dat ze wist hóe ze het moest gaan aanpakken. Hoe ze efficiënt kon omgaan met die lappen tekst. De onvoldoende voor Engels was al een “magere 7”  geworden.                                                            “Eigenlijk wel jammer dat ik nu niet meer hoef te komen, want ik vond het best gezellig en thuis is het nu gelukkig ook weer gezellig.”

Inmiddels is ze alweer enige tijd uit mijn praktijk verdwenen. Het gaat goed met haar. Ze zal haar weg wel vinden en gelukkig màg ze haar vele talenten daarbij volledig benutten.

Waarom dit verhaal over niet gediagnostiseerde hoogbegaafdheid en dyslexie? Ze is samen met haar broer niet de enige die pas laat worden ontdekt. Deze combinatie maakt dat beide elementen vaak niet worden ontdekt. Het ene bedekt het andere en zo kan het zijn dat men blijft rondlopen met een onbegrepen gevoel.   Onbegrepen door je omgeving.  Frustraties omdat je minder slimme omgeving jou uiteindelijk toch voorbij gaat. Ongebruikt talent….  Geen plezier in het werk dat je doet. Natuurlijk betekent dit verhaal niet dat elke leerling met dyslexie en hoogbegaafdheid met enkele begeleidingslessen is geholpen. Meestal is er meer begeleiding nodig om dat duwtje te krijgen op weg naar het felbegeerde diploma passend bij de capaciteiten.

Wat als…. het broertje niet was getest? Wat als er géén ruzies waren geweest over al dan niet aanwezig studiegedrag? Zou ze gelukkig zijn geworden op een lager schoolniveau, niet passend bij haar meer dan briljante stel hersenen? Hoe zou de relatie met haar moeder zijn?

Kortom…. dit bewijst weer eens dat goede basisschoolscores niets zeggen over de aan- of afwezigheid van dyslexie. Kijk verder dan die spelling en de leessnelheid. Kijk naar de hele persoon. Hoe praat en beredeneert hij of zij? Hoe is de mondelinge taalvaardigheid en klopt het met de vaak wat eenvoudigere taal bij schriftelijke uitingen?

Herken je dit verhaal of wil je reageren? Dat mag, graag zelfs, want wie weet inspireert jouw ervaring een ander of misschien mij wel tot een nieuwe blog. Je mag reageren via [email protected]

Wil je meer lezen over (hoog) begaafdheid? http://www.tijdschrift-talent.nl/nl/

 

 

 

 

 

 

Gerelateerde berichten