Categorie: Gehoor/spraakafzien

Waarom jij wel fiets en sinaasappelsap hoort en niet kriebelhoest?
11 juni 2019

Waarom hoor jij wel het woord fiets en sinaasappelsap en niet het woord kriebelhoest?

Waarom hoor jij wel het woord fiets en sinaasappelsap en niet het woord kriebelhoest?

Vorige week las je in de blog https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/mijn-audiogram-wat-hoor-ik-nog-en-wat-niet/

Hoe een meisje met een flink gehoorverlies en een vertraagde spraak- en taalontwikkeling ouders, leerkracht en logopedist op het verkeerde been zette omdat ze goed kon spraakafzien. Er zijn veel misverstanden over gehoorverlies en wat je dan allemaal niet meer kunt.

Waarom hoort hij wel fiets of sinaasappelsap en niet het woord kriebelhoest?

Hij lijkt niet altijd even slechthorend te zijn. Herken je deze opmerking? Bij aanmelding voor een cursus spraakafzien vraag ik altijd naar het audiogram en bespreek ik tijdens de cursus wat de persoonlijke “gevolgen” zijn voor het wel of niet horen van bepaalde klanken. Zo zijn er hoge tonen verliezen, waardoor je bijvoorbeeld de f, s, g, t niet (goed) hoort of bij een lage tonenverlies hoor je klinkers zoals de o of de a minder. Partners maken soms de opmerking dat het bijna lijkt alsof hij “selectief hoort”, alsof hij alleen dàtgene hoort wat hij wil horen. “Waarom volgt hij moeiteloos die ene nieuwslezer op tv of de presentator van zijn favoriete praatprogramma en een ander programma weer niet?”

Belangstelling, tijdstip, spreker, omgeving, context…..

Dit zijn zomaar wat voorbeelden die naast het audiogram meespelen bij het kunnen volgen van gesprekken.

Kunnen we niet beter de cursus ’s avonds of aan het einde van de middag plannen?

Een logische vraag van iemand die graag haar werkende partner of kinderen wil laten meekomen. Als het niet anders kan, wil ik daar zeker rekening mee houden. Meestal merkt de cursist al snel dat het verstandiger is om de volgende afspraak vroeger op de dag te plannen. Waarom? Ga een keer mee of doe een koptelefoon op of oordopjes in die alle geluiden dempen. Ervaar de inspanning, de grote concentratie die het vraagt om te zien wat er wordt gezegd. Na een uur kun je daar doodmoe van zijn!

Algemene richtlijnen rond dB verlies om toch een globale indruk te krijgen wat het betekent als je een mate van slechthorendheid hebt of  “doof” bent en de gradaties daarin

(Met dank aan de nieuwsbrief van de stichting NVVS, waar onderstaande informatie vandaan komt:)

  • 0 -30dB: normaal tot licht slechthorend. Een zacht gesprek of een gesprek op grote afstand volg je misschien niet altijd.
  • 30-60dB: licht tot matig slechthorend. Een zacht gesprek of een gesprek op meer dan één meter lukt vaak niet. Groepsgesprekken zijn een probleem.
  • 60-70dB: ernstig slechthorend. Groepsgesprekken zijn heel moeilijk, gesprekken op luide toon versta je wel.
  • 70-90dB: zwaar slechthorend. Gesprekken op luide toon hoor je nog wel, maar kun je niet altijd verstaan.
  • 90-120dB: doof. Gesprekken hoor je, luide geluiden misschien nog wel. Dit kan niet echt  “horen” genoemd worden. Het oor neemt alleen nog trillingen waar.
  • Vanaf 110dB: diepdoof. De kans dat men iets hoort of waarneemt is vrijwel nihil.
  • Vanaf 120dB: vibratiedoof. Ook trillingen neem je niet waar.

Tevens dank voor de spraakbanaan van de GGMD (zie foto) die een goed beeld geeft welke klanken je mist bij welke slechthorendheid.

Wil je meer informatie over het werk van de GGMD, of zoek je een gecertificeerd logopedist spraakafzien in je woonplaats? Kijk op: www.ggmd.nl

Wil je reageren via mijn e-mail of een afspraak maken bij mij? [email protected]  

Lees meer
Mijn audiogram, wat hoor ik wel en wat niet?
4 juni 2019

Mijn audiogram, wat hoor ik nog en wat niet?

Mijn audiogram, wat hoor ik nog en wat niet? Het is een vraag die geregeld aan bod komt en niet alleen door de mensen met een gediagnostiseerde slechthorendheid. Ook hun omgeving stelt vaak die vraag. Tijdens een logopedische intake wordt bijna altijd geïnformeerd naar het gehoor. Of er nou sprake is van bijvoorbeeld een vertraagde spraak- en/of taalontwikkeling, een stemklacht, een spraakprobleem en uiteraard helemaal als iemand voor een cursus spraakafzien komt.

Is er nog recent een audiogram afgenomen?

Een vraag die ik standaard stel bij de intake voor de cursus spraakafzien. Het geeft veel informatie over welke klanken door het gehoor gemist worden, maar ook wat iemand doet met zijn of haar gehoor.

Wat hoor ik nog en wat niet?

De ene ernstig slechthorende is zeker niet te vergelijken met de andere slechthorende. Leeftijd, taalvaardigheid, interesse in de samenleving, aanpassingsvermogen en compenseren met andere zintuigen…. allerlei aspecten kunnen daarbij een rol spelen. Het volgende waargebeurde verhaal als voorbeeld hoe je soms op het verkeerde been kan worden gezet.

Wist je trouwens dat jouw “patiëntje” twee flink verstopte oren en een flink gehoorverlies had?

Als ik terugdenk aan die lang geleden gestelde vraag door een oplettende verwijzende huisarts voel ik het schaamrood nog opkomen. Ze kwam met een vertraagde spraak- en taalontwikkeling. Het antwoord op de vraag of er gehoorproblemen waren, was ontkennend. Ook geen oorklachten zoals middenoorontstekingen… Ze was altijd erg oplettend, maakte veel oogcontact, nooit een hè of wat zég je? Door een hardnekkige hoest bij de dokter beland, werd het uiteindelijk toch ontdekt. Tja….. met de kennis van later……ze zat wel altijd achterste voren in de klas als haar juf vanachter uit de klas terloops nog wat instructies gaf. “Een kind dat nooit stilzat”, volgens de juf!

De proef op de som, omdat ik het niet kon geloven.

Met een blaadje voor mijn mond begon ik een gesprekje met haar. Ze wiebelde wat onzeker op haar stoel, stak resoluut haar hand uit en trok lachend het blaadje voor mijn mond weg. “Zó kan ik je tenminste horen”, zei ze voldaan. Een talent in spraakafzien zo geleidelijk ontstaan door haar gehoorprobleem dat niemand het had opgemerkt. Met een KNO ingreep, waaronder buisjes ging het horen van de omgevingstaal ineens ook stukken beter en haalde ze binnen een half jaar haar opgelopen achterstand van 1 ½ jaar in!

Wil je meer weten over het gehoor, cursussen spraakafzien en wat je nog wel/niet hoort bij een bepaald gehoorverlies? Lees mijn blog volgende week over de dB’s gehoorverlies.

Neem ook eens een kijkje op www.libranet.nl, www.ggmd.nl

Wil je óók graag je gehoorverlies zo goed mogelijk leren compenseren? Vraag een verwijzing aan je KNO arts of huisarts voor een cursus spraakafzien en neem contact op met een hierin gespecialiseerde logopedist in je woonplaats of vraag informatie via mijn e-mail:[email protected]l

Wil je meer blogs over gehoor en spraakafzien lezen? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/horen-en-gehoord-worden/

Lees meer
Mijn audiogram, wat hoor ik wel en wat niet?
13 maart 2019

Een audiogram vertelt veel, tenzij…. je oordopjes gebruikt.

IHet (geh)oor…. onmisbaar voor je dagelijkse communicatie, maar ook in bepaalde beroepen

Het was een avondles lang geleden tijdens mijn opleiding ( toen nog) Logopedie-Akoepedie. De medische vakken werden gegeven door medici en deze KNO arts was voor zijn lessen alleen ’s avonds beschikbaar. Geen probleem, want zijn lessen waren na een dag college óók ’s avonds erg boeiend. Die avond stond het oor op het programma. Misschien een overbodige opmerking, maar een optimaal gehoor is voor het uitoefenen van ons vak erg belangrijk! De KNO arts vertelde met veel enthousiasme over de anatomie van dit bijzondere orgaan. Hij bakende zijn terrein nauwgezet af met de slotmededeling dat de docenten van hoor revalidatie en van audiometrie/audiologie er een vervolg aan zouden geven.

Wees zuinig op je gehoor, het kan je je beroep kosten!

Een week later hoorden we “braaf” de vaderlijke waarschuwingen van de docent hoor revalidatie aan. Wie heeft níet in zijn “jeugd” bezorgde raadgevingen van ouders gehoord? Soms gaan die opmerkingen letterlijk het ene oor in en het andere uit. De volgende vraag bleef wèl “hangen”!

Vóór en nà het weekend een audiogram afnemen

“Vraag eens aan de docent audiologie of jullie elkaar vóór en nà het weekend mogen audiometreren? Ik kom er in de volgende les op terug”. “Huh, waarom twee keer?”, was de reactie van velen. Een vriendelijke lach en een nadrukkelijk ”fijn uitgaansweekend”, was zijn enige reactie.

Gehoorbeschadigingen

In die tijd was er veel minder aandacht voor de schadelijke effecten van het uitgaansleven. Er waren nog geen oordopjes en ook tóen stonden geluidboxen al op volle sterkte. En… niet alleen in het uitgaanscircuit! In fabrieken en andere werkplaatsen begon het fenomeen gehoorbeschadiging door blootstelling aan te veel dB’s langzaamaan in de openbaarheid te komen.

Een audiogram vertelt veel over jouw dagelijks leven!

De week erna: De audioloog had gehoor gegeven aan het verzoek. De resultaten lagen voor zijn collega hoor revalidatie. Op zijn kenmerkende manier gaf hij commentaar op de audiogrammen. “Zó deze dame heeft dit weekend flink de bloemetjes buitengezet en… deze student was de eerste keer wat verkouden en daarna weer beter. Deze persoon had kennelijk al midden in de week een leuk feest gehad, maar gelukkig voor haar oren in het weekend niet?” De leraar hoor revalidatie analyseerde de audiogrammen en die openbaarden voor hem onze weekend- en doordeweekse gewoontes. Overtuigender bewijs van de invloed van lawaai was niet nodig!  Oordopjes zijn nu gelukkig verkrijgbaar in allerlei kleuren, soorten, maten en prijsklassen. Ze zijn niet langer truttig, maar vooral ook nuttig! Je kunt ze tegenwoordig overal kopen en dat is maar goed ook!

Wil je meer lezen over dit onderwerp?

https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/de-week-van-het-oorsuizen-en-jouw-verhaal/

Lees meer
Mijn audiogram, wat hoor ik wel en wat niet?
5 februari 2019

De week van het oorsuizen


De week van het oorsuizen en míjn verhaal! Als twintiger ging ik mee naar een concert van Fats Domino. De zaal brak de tent af en de artiest aangemoedigd door al dat enthousiasme deed er nog een flinke schep bovenop. Jammer van de dure kaartjes en van de goedbedoelde uitnodiging…… ik stond na een half uur al bij de achterste deur die naar de uitgang leidde. Mijn oren piepten en floten. Een beangstigende ervaring. Het leek alsof ik mijn trommelvliezen voelde flapperen. De dagen erna…. hoorde ik allerlei geluiden die er volgens mijn omgeving níet waren! Met mijn beroep als beginnend logopedist dus een zorgelijke situatie! Gelukkig kwam het met een weekje rust voor de oren weer goed.

Deze week van het oorsuizen plaats ik een keer een oproep!

Heb jij last van oorsuizen of ken jij iemand die daar last van heeft? Je mag reageren via de FB pagina van woensdag 6 februari of als je al eerder wilt reageren via mijn e-mail [email protected] Het gaat niet om een wetenschappelijk artikel, want daarvoor kun je veel informatie bij medici en andere wetenschappen vinden. Ik ben vooral benieuwd naar jóuw verhaal als ervaringsdeskundige!

Oorsuizen. Wat zijn jóuw klachten als ervaringsdeskundige op dit gebied? Waar ik vooral erg benieuwd naar ben…..

*Hoe zijn die klachten ontstaan? * Wat is volgens jou de oorzaak? *Op welke leeftijd zijn de klachten begonnen? * Zijn de klachten altijd en in dezelfde mate aanwezig? *Wat heb je gedaan om de klachten kwijt te raken? * Wat is jouw advies aan anderen?

Wil je een blog lezen over gehoor?

https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/de-gevolgen-van-een-voor-velen-nog-onbekende-erfelijke-aandoening-dfna9-gen/

Lees meer
Mijn audiogram, wat hoor ik wel en wat niet?
22 januari 2019

De gevolgen van een voor velen nog onbekende erfelijke aandoening DFNA9-gen.

“Ben je bekend met de gevolgen van het DFNA9-gen?”, vroeg onlangs een nieuwe patiënt. Hij had zich een paar dagen eerder aangemeld voor een cursus spraakafzien. Ik moest helaas bekennen dat ik er niets van wist en kreeg prompt een spoedcursus “light” over deze erfelijke aandoening. Een spoedcursus die hij trouwens vaker mag geven, want later las ik dat maar 20% van de KNO artsen hiervan op de hoogte is.

Ken jíj de gevolgen van de erfelijke aandoening DFNA9-gen?

Inmiddels zijn we een aantal weken verder. Dankzij deze patiënt leer ik van alles over deze erfelijke aandoening. Toeval of niet…. In de nieuwsbrief van Stichting Hoormij van de NVVS deze maand óók aandacht voor deze DFNA9 aandoening.

De volgende informatie over de gevolgen van de diagnose DFNA9 uit dat informatieboekje wil ik daarom graag met je delen.

Wist je dat:

  • In Nederland en België zo’n 1000 mensen de gevolgen ervaren van deze nog voor velen onbekenden erfelijke aandoening?
  • Door dit progressief gehoorverlies uiteindelijk 100% doofheid optreedt?
  • Het evenwichtsorgaan steeds verder afneemt?
  • Men vaak eerst de diagnose Menière krijgt?
  • Er veel overeenkomsten, maar ook grote verschillen zijn tussen beide aandoeningen?
  • De eerste verschijnselen rond het 40e levensjaar komen?
  • Sinds 1998 de aandoening voor het eerst in de literatuur werd beschreven?
  • Via een DNA test de diagnose DFNA9 te stellen is?

Waarom is het belangrijk om te weten waar jouw klachten vandaan komen?                                                                                                                   

Mijn favoriete variant op de veelzeggende uitspraak: “Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid…” Een mondige patiënt is op de toekomst gericht!

Als je wéét dat je 100% doof wordt:

Kun je je gaan verdiepen in de mogelijkheden van een Cochleair Implantaat.

Kun je je visuele communicatieve vaardigheden gaan ontwikkelen via o.a. een Cursus Spraakafzien.
Hij had de brochure spraakafzien gezien bij de audicien en bedacht dat een cursus spraakafzien voor hem geen overbodige luxe was!

Wil je meer informatie over de diagnose DFNA9-gen en de gevolgen? Kijk op www.denegendevan.nl

Wil je meer weten over een Cursus Spraakafzien? Als je een berichtje stuurt naar [email protected] dan stuur ik je een brochure.

Meer blogs over spraakafzien lezen? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/spraakafzien-en-lichtinval/

Lees meer
Spraakafzien begint met goede lichtinval.
18 december 2018

Slechthorend en spraakafzien…. dan zet je de spreker(s) altijd in het licht!

Lichtinval bij spraakafzien als je slechhorend bent.  

Op een van deze kortste dagen van het jaar denk ik aan licht. Niet zo verwonderlijk eigenlijk, mensen staan in deze tijd van het jaar óp in het donker. Ze vertrekken vaak in het donker naar school of werk en komen ook weer thuis als het donker is.

Kerstmis het feest van geboorte en licht valt bij ons bijna op de kortste dag van het jaar.

Gelet op alle feestelijke lichtjes in mijn straat als ik ( jawel in het donker) mijn teckel uitlaat, houden veel mensen van licht.

Voor slechthorende mensen is licht en lichtinval heel belangrijk.

In mijn werk en ook privé ontmoet ik vaak mensen die slechthorend zijn. Tijdens een cursus spraakafzien vertrouwde een mevrouw me het volgende toe: “Nu ik slechter ga horen, mis ik dat laatste gesprekje voor het slapen gaan in bed zo. Licht is al uit, hoortoestel op het nachtkastje….” In de intimiteit van dat moment had ze vaak de mooiste gesprekjes met haar partner.

Goed zichtbaar in het licht.

Helaas kon ik in die situatie natuurlijk niets voor haar betekenen wat ze niet zelf al had bedacht. Het zette me wel aan het denken toen ze voordat ze mijn werkkamer verliet, terloops nog even opmerkte:              Wat ben je toch altijd goed zichtbaar tijdens het spraakafzien”.

Ben jij of is jòuw gesprekspartner voor jou goed zichtbaar als jullie praten?

Zorgt de lichtinval ervoor dat spraakafzien mogelijk is? Een mooier kerstgeschenk nu en voor de rest van het jaar kan ik me niet bedenken. Voor elkaar zichtbaar zijn tijdens het spreken.

 
Fijne communicatieve feestdagen en een mooi 2019!

Wil je reageren of wil je informatie of een cursus spraakafzien jou kan helpen in een betere communicatie met je gesprekspartners? Stuur een berichtje naar: [email protected]

Wil je weten of er ook een gecertificeerd logopedist spraakafzien in jouw buurt werkt? Kijk op:  https://www.ggmd.nl

Interesse in een andere blog over slechthorendheid en spraakafzien?  https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/slechthorend-en-de-top-5-communicatie-ergernissen-2/

Lees meer
horen en gehoord worden
31 oktober 2018

Slechthorend en de top 5 communicatie ergernissen tussen goed- en slechthorende mensen.

Slechthorend en de top 5 communicatie ergernissen tussen goed- en slechthorenden.

De top 5 ergernissen tijdens de communicatie met een goed horende. Het kwam even ter sprake in een verder vrolijke les spraakafzien. Dat “ze” steeds vergeten dat ik slechthorend ben. In cursussen spraakafzien hoor ik geregeld opmerkingen van deze strekking. Als goedhorende hulpverlener moet ik eerlijk bekennen dat ik het ook weleens vergeet.

Meer begrip voor elkaar krijgen, hoe doe je dat?

Met elkaar van gedachte wisselen. ”Horen en gehoord worden”.  Mijn eerste vraag werd gesteld aan de goedhorende mensen onder ons: Kun jíj je verplaatsen in je slechthorende gesprekspartner?
Stel: Jíj bent slechthorend, waar denk je dat je tegenaan loopt?
Geef jouw “top 5 ergernissen” in gesprekken met je goed horende omgeving.

Een aantal top 5 ergernissen in willekeurige volgorde:

  • Met stip op 1 volgens een reactie! Mensen die op de hoogte zijn van mijn slechte gehoor, wéten dat ik een hoortoestel draag. Geïrriteerd reageren als je regelmatig vraagt wat ze zeggen. Daar word ik heel onzeker van…..
  • Mompelen.
  • De spreker kijkt jou niet aan.
  • Niet echt articuleren, te snel praten.
  • Misschien te hard gaan schreeuwen, zodat iedereen eromheen opkijkt …
  • Wegkijken.
  • Ongeduldig worden.
  • Geïrriteerd omdat het gesprek wellicht anders loopt dan gedacht.
  • Je afsluiten in een groep, als je het gesprek niet kan volgen.
  • Aan bijv. een vriendin vragen hoe het met jou gaat, terwijl je erbij zit 😖
  • Meerdere mensen die tegelijkertijd iets zeggen lijkt me ook moeilijk voor hardhorenden.
  • Te veel mensen in 1 kamer. Zo lastig!!

Nu de top 5 communicatie ergernissen andersom.

De slechthorende mensen aan zet. Kun jíj je verplaatsen in je goed horende gesprekspartner? Stel jij bent góed horend: waar denk je dat je tegenaan loopt?
Geef jouw “top 5 ergernissen” in gesprekken met je slechthorende medemens.

Een aantal antwoorden in willekeurige volgorde.

  • Er van uitgaan dat mensen het expres doen of laks zijn, terwijl je het gewoon echt niet weet dat iemand slechthorend is.
  • Dat je zo luid moet praten .. bijna schreeuwen.
  • Lastige vraag. Ik kan zelf eigenlijk geen ergernissen bedenken.
  • Dat je je best moet doen om duidelijk te spreken wanneer je snel wilt praten omdat je haast hebt.
  • Continue herhalen, niet even iets kunnen fluisteren.
  • Tegen je praten op een toon dat ze denken dat je dom bent.

Het verplaatsen in elkaars top 5 communicatie ergernissen.

Het leek redelijk te lukken, maar …. hoe zou het toch komen dat die goed horenden het lijken te vergeten? Ik hoor dit zó vaak tijdens cursussen spraakafzien. Bij de dokter, KNO arts, partner, collega…. De ervaringen die daarbij worden genoemd, spreken voor zich. Het antwoord ligt voor mij voor de hand, maar is misschien iets te makkelijk? Want: Alle hoortoestellen zijn ook zo “ieniemienie klein” geworden. Al helemaal als ze “verstopt” zitten in een bril of onder het kapsel.

Zichtbaarheid een vloek of vooral een zegen? 

Onwillekeurig gaan mijn gedachten naar slechtziende/blinde medewerkers die ik wel eens ontmoet in Grave waar ik vrijdags kranten of tijdschriften inspreek. De man die een flink eind voor me liep met de blindenstok. Behendig ging de route via bushalte naar de oversteekplaats met een speciaal pad voor blinden en geluid van het oversteeklicht naar het gebouw. Hij stopte abrupt voorbij de schuifdeur. In de verte zag ik zijn obstakel. Nieuwe plafondtegels die de leverancier even midden in de entree had neergezet bij het laden en lossen. De receptioniste leek hem voor een valpartij te willen behoeden en schoot te hulp. Niet nodig bleek achteraf… Hij liep er bijna als vanzelfsprekend omheen. Zijn sterk ontwikkelde gehoor (hij is een fantastische geluidstechnicus) vertelde hem dat het anders klonk en zijn stok deed de rest.

Zichtbaarheid een zegen voor slechtzienden, ook voor slechthorenden?

De lieve labrador van een andere medewerker… “Liever niet aaien want het dier is aan het werk!” Iedereen weet het en de regel is heilig behalve als zijn baas het af en toe toelaat. Door de hond zie je van een afstand zijn visuele probleem. Iedereen houdt als vanzelfsprekend steeds op een respectvolle manier rekening met hem.

Waarom bestaat er een verschil in de zichtbaarheid van een auditieve handicap en een andere handicap?

Een tijdje terug las ik op een FB pagina van slechthorenden een discussie over het onderwerp zichtbaarheid van je slechthorendheid. Dit n.a.v. een vernederende opmerking van een onwetende mede weggebruiker. De meningen waren verdeeld en sommige reacties waren fel en emotioneel. Zowel bij de voor- als bij de tegenstanders van zichtbaar  slechthorend zijn. Het zette mij aan het denken, want rust er misschien een taboe op niet goed horen? Is het dragen van een hoortoestel dan niet te vergelijken met slechtziendheid (bril of blinde geleide hulpmiddelen), slecht ter been zijn (rollator, wandelstok of rolstoel)?

Wat denk jij? Hoe kunnen we het “vergeten” van de auditieve handicap voor alle partijen oplossen? Reacties zijn welkom op de FB pagina of via mijn e-mail [email protected]

Wil je meer blogs over dit onderwerp lezen? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/hoe-leer-je-klankproevend-van-aa-tot-p-bij-slechthorendheid/

Wil je meer lezen over slechthorendheid, spraakafzien of zoek je een gespecialiseerde logopedist in je woonplaats? https://www.ggmd.nl/

 

 

 

 

 

 

Lees meer
Hoe leer klankproevend van AA tot P liplezen bij slechthorendheid?
11 september 2018

Hoe leer je klankproevend liplezen van AA tot P als je slechthorend bent?

“Tussen AA en P” heette het boek.  Of we de kenmerken van alle Nederlandse klanken wilden leren voor het tentamen articulatorische fonetiek. Waarom? Dat zouden we nodig hebben bij spraakafzien/ liplezen,  spraakontwikkeling of bijvoorbeeld bij het vak stotteren. Het was in mijn eerste jaar op de toenmalige HBO opleiding Logopedie en Akoepedie in Eindhoven.

Hoe leer je dat “even” ? De moed zonk me in de schoenen. “26 letters heeft het alfabet”…. Zó gaat het refrein van een abc liedje dat leerlingen van groep 3 zingen. Ook NT2 studenten gebruiken het vaak om de letters van ons alfabet te onthouden. Maar…. die 26 letters kunnen we óók nog eens combineren. Dan zijn het er dus veel méér en hoe máák je ze? Met je lippen of je tong en spelen je kaken ook een rol? Zitten ze als klank achter of vóór in je mond? Wat is de stand van je kaak en van je lippen en….. Daar sta je toch nóóit bij stil als je praat? Ik vreesde nooit meer onbevangen pratend mijn mond open te doen.

“Later ben je me dankbaar dat je alles moest leren eten” of de variant ”Kennis is licht te dragen”. “Die klanken kennis en klinker driehoek komt jullie nog vaak van pas”.  Uitspraken van mijn ouders en de laatste van die leraar fonetiek. Destijds wilde ik die natuurlijk niet  hóren. Maar toch…hoe vaak ík die kennis in de rest van mijn logopedisch en taaltrainers bestaan al heb gebruikt!

Terug naar de articulatorische fonetiek (het woord alleen al). Al snel realiseerde ik me dat ik al die feitjes rond al die klanken nóóit zou onthouden. Ik bedacht voor mezelf een methode. Waarom draai ik het niet om?  De klank hardop klankproeven en “ervaren en horen” wat ik daarbij doe met mijn mond. Verwoorden van die ervaring en controleren of het klopt met de inhoud uit het boek. Ook hier weer zo’n moment van een flashback. De triomfantelijke stem van mijn moeder als ze onze uitspraak corrigeerde. “Op zuiver spreken volgt….jawel zuiver ofwel foutloos schrijven.” Geen dialectische invloed betekent dus in dit geval dat het voor mij opeens wel “appeltje eitje” was!

Nog steeds gebruik ik die ooit als ballast ervaren kennis van “tussen AA en P”. Net als de eveneens verfoeide klinker driehoek bij de cursussen spraakafzien.  Trouwens, bij dyslexie èn bij de NT2 lessen komt deze kennis ook van pas! Bij spraakafzien helpt het om al meepratend te klankproeven en zo te ontdekken welk woord er nu toch gezegd wordt. Door mee te doen met wat een spreker zegt, herken je als het ware de klank en het woord. In de andere voorbeelden geeft het inzicht. Hoe je die letter nu eigenlijk maakt, leer je door te “proeven”. Bij mensen die Nederlands op een latere leeftijd leren, helpt het vaak als ze zien hoe onze twee klinker klanken beginnen en eindigen. De “oh, zó maak je dus die lastige ui”, heb ik al geregeld gehoord.

Heb jij óók zo’n ervaring uit je jeugd of studietijd?  Ontdekte je later dat die goedbedoelde opmerking of taak uiteindelijk heel waardevol bleek? Je reactie vind ik altijd leuk en inspirerend! [email protected] of gewoon op mijn Facebookpagina.

Wil je meer lezen over slechthorendheid, spraakafzien of zoek je een gespecialiseerde logopedist in je woonplaats? https://www.ggmd.nl/

Wil je andere blogs lezen over spraakafzien? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/humor-weg-bij-slechthorendheid/

Lees meer
humor weg bij slechthorendheid?
22 augustus 2018

Humor en spontaniteit weg als je slechthorend bent?

Humor bij slechthorendheid 

“Helaas is vanwege zijn slechthorendheid de spontaniteit en humor weg. Het wordt niet begrepen”, las ik op het evaluatieformulier van de partner. Daaronder bij de suggesties voor verbeteringen: Misschien deze cursus koppelen aan gesprekken met een psycholoog. Het delen van ervaringen met lotgenoten.

Negatieve of positieve evaluatie?  

Deze twee reacties lezend zou je neigen tot negatief. De cursus zou completer zijn met een samenwerking met hulpverleners uit een andere hoek. In de context van de therapie en de rest van het evaluatieformulier blijken het begrijpelijke en kritische noten te zijn. Het is namelijk waar zij in de gesprekken met haar partner vaak tegenaan loopt. Een talig ingestelde dame. Heel veel gelezen in haar leven. Ze houdt van kwinkslagen en woordspelingen die gepaard gaan met een guitige blik. De humor is volgens haar weg in de gesprekken.  Dátgene waarin ze in haar contacten zo sterk is, komt uitgerekend bij haar dierbaarste niet (meer) binnen. Hij hoort en ziet het niet.

Bij de pakken neerzitten en verzuren in hun relatie?                                                                        

Ze tellen gelukkig ook hun zegeningen. Waarom gaat hun verstandhouding niet meer zo vanzelfsprekend? Is die humor wel echt weg? Zo kwamen ze samen tot een conclusie. We moeten hieraan gaan werken. Enige tijd geleden kreeg ik van haar een telefoontje. “Is spraakafzien voor ons beiden mogelijk?”

Wat is er veranderd na de cursus spraakafzien?                                                               

 “Luisteren, kijken en proberen mijn aandacht bij een gesprek te houden. Kijk, dát doe ik nu anders dan voor deze cursus”,  aldus de slechthorende echtgenoot in kwestie. “Ik neigde ertoe om met mijn gedachte ergens anders te zijn. Uit gewoonte zo gegroeid omdat ik de gesprekken toch niet kon volgen. Zo miste ik dus ook alles wat ik kon zíen! Óok de humor die je van iemands gezicht en ogen ook kan aflezen. Nú heb ik ontdekt dat ik heel veel kan sturen en invloed kan hebben op een gesprek. Mijn ogen veel meer gaan gebruiken!”

De belangrijkste doelstelling voor hen van deze cursus spraakafzien.                                      

De belangrijkste en voor mij mooiste doelstelling van vooraf komt terloops. Mompelend in de laatste bijeenkomst van hem.  “Ik wilde spraakafzien leren, want er waren de laatste tijd zoveel miscommunicaties en irritaties met mijn partner. Onze relatie gaat er dadelijk nog door naar de knoppen. Dat doel is eigenlijk wel bereikt na deze cursus. Ik ben nog steeds geen “kei” in spraakafzien, maar er is meer begrip ontstaan over en weer. De irritaties worden beter begrepen. Ik ben niet het slachtoffer van mijn gehoorprobleem. Ik kan ándere middelen gebruiken om de regie te nemen in voor mij belangrijke gesprekken.  We zijn er nog niet, maar we kunnen nu gelukkig weer redelijk met elkaar communiceren. Miscommunicaties? Ja die zijn er nog wel, maar we tillen er nu minder zwaar aan. We richten ons op wat wèl in harmonie gaat!

Voor mij een hele mooie terloopse, niet genoteerde conclusie na het volgen van de cursus spraakafzien. Voor goedhorende partners is er ook weleens sprake van miscommunicatie. We horen elkaar en kunnen aan de stem vaak al veel begrijpen als we ervoor open willen staan. Dit is een èxtra uitdaging als je elkaar niet goed hoort.  Het kan gaan broeien en de goede relatie beïnvloeden. Niet alleen tussen partners, maar ook tussen collega’s, met je arts,  je (klein)kind en ga zo maar door. We staan er vaak niet bij stil, maar als één van onze zintuigen het laat afweten dan moeten de andere zintuigen en onze wilskracht het compenseren.

Herkenning?                                                                                                                                             

Herken je jezelf in dit verhaal? Dat kan, want het zou het verhaal van ieder van ons kunnen zijn. Wil je reageren of meer informatie over spraakafzien? Je kunt geheel vrijblijvend een folder bij mij aanvragen via [email protected]. Via www.GGMD.nl kun je ook op zoek naar een logopedist gespecialiseerd in spraakafzien.

Een eerdere blog ging over de spontaniteit en slechthorendheid. Wil je het lezen? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/spontaniteit-en-…e-doe-je-dat-nou/ ‎

Lees meer
  • 1
  • 2