Categorie: Dyslexie en Taal

Leesbeperking en boeken lezen voor je literatuurlijst
14 april 2020

Blog#89 Leesbeperking en boeken lezen voor je literatuurlijst

Leesbeperking en boeken lezen voor je literatuurlijst

“En…. pas op, als je de Nederlandse versie leest…. Ik ken genoeg trucjes om je te ontmaskeren”. Zo eindigde de plagerige waarschuwing van de docent Frans tijdens de les over de verplichte boekenlijst voor zijn vak.
In het internetloze tijdperk waren er ook al boeken die tal van beknopte samenvattingen boden. Ze waren meestal al vroeg uitgeleend in de bibliotheek. Je moest er vroeg bij zijn, als je er gebruik van wilde maken.

“Seule sur le monde”, was het antwoord van een klasgenoot op de vraag naar de titel van het beroemde boek: ”Alleen op de wereld” van Hector Malot over de vondeling Remi. “Goed vertaald”, was het olijke antwoord van de docent en vervolgens…”Als je vals wilt spelen, moet je wel bedacht zijn op de valkuilen. Als jij je zó voorbereidt dat ik met jou in het Frans over je boeken kan praten en jouw “bedrog” niet opmerk, heb jij je uitstekend voorbereid!”
Leesbeperking en boeken lezen voor je literatuurlijst?
Volgens mij was die combinatie niet aan de orde in die tijd.
Als er al sprake was van een “leesbeperking” werd daarmee mensen met een visuele handicap bedoeld.
Een “verlichte” leraar Frans òf was het zijn nog jeugdige leeftijd met veel empathisch vermogen?
Ook in mijn middelbare schooltijd waren er leraren die voor het vak geboren waren en zich goed konden verplaatsen in hun leerlingen.

Leesbeperking of geen zin om al die boeken in de moderne talen te lezen?

Ook in die tijd was er natuurlijk al sprake van dyslexie. Mensen met een visuele beperking hadden een excuus, maar dyslexie of de vroegere term “woordblind”…. daarover was nog niet zoveel bekend. Je was een kluns, je had je gewoon niet goed voorbereid, lui, dom… , kies maar uit!

“Hansje” was “zo’n kluns”, een uitblinker in de exacte vakken, maar hij beefde als een rietje als hij bij Engels een beurt kreeg. Hij had een andere naam, maar die werd ook steevast in de verkleinvorm gezet door de meedogenloze leraar Engels. Niet alleen vanwege zijn kleine gestalte extra pijnlijk, maar vooral ook ter accentuering van de nadrukkelijk getoonde meewarigheid. Pijnlijke vernederingen voor het oog van de hele klas eindexamenkandidaten.

Dyslexie gecombineerd met een enorm talent voor wis- en natuurkunde…

Hij werd moeiteloos toegelaten op de universiteit. Zoals dat gaat met eindexamenleerlingen ……. ben ik “Hansje” uit het oog verloren na de middelbare schoolperiode. Soms komen er flarden herinneringen boven als ik een eigentijds “Hansje” voor me zie.
Er vloeiden tranen van pure frustratie en woede tijdens de intake voor dyslexie begeleiding voor Nederlands en de vreemde talen.
Als ik met een lichte “jaloezie” zijn briljante punten voor de exacte vakken benoem, komt er een waterige glimlach gevolgd door een berustend gebaar met een lichte wanhoop.
Die universiteit in Delft gaat toch straks niks worden, want er is nog een torenhoge hobbel te nemen. Die verplichte vakken waaronder Nederlands en Engels en niet te vergeten die boekenlijsten! Hordes die genomen moeten worden om te slagen.

Leeshulpmiddelen voor al die leerlingen met een ( visuele) leesbeperking

Er zullen altijd verschillende typen leraren blijven, maar inmiddels is er over dyslexie voldoende bekend. Lezen voor je lijst en leeskilometers maken zal blijven bestaan. De manier waarop,  is gelukkig veranderd.
De torenhoge hobbel is een kleinere rimpeling geworden dankzij allerlei tips en ingesproken boeken.
Het helpt daarbij als er begrip is en er meegedacht wordt door de leraar.
Onderaan vind je een site met informatie erover.*

De levensgrote hobbel genaamd literatuurlijst

Wat betreft mijn “eigentijdse Hansje”…. De tranen van verdriet en wanhoop bij de aanmelding droogden snel toen ik hem deelgenoot maakte van mijn levensgrote hobbel destijds op weg naar het eindexamen.
Er volgden een aantal jaren waarbij hij niet alleen fysiek met kop en schouders boven me uit ging torenen, maar ook zijn zelfvertrouwen toenam.
Samen werkten we o.a. aan zijn vreemde talen, begrijpend lezen en de literatuurlijst en bespraken we strategieën om boeken te lezen. We vonden een docente Frans ( toeval?) die onze ambassadrice werd op zijn school en van binnenuit het begrip voor de leesproblemen bij haar collega’s aanwakkerde.

Laatst kwam ik per toeval zijn moeder een paar keer tegen tijdens een “aan huis behandeling”. De tweede keer kreeg ik zijn hartelijke groeten. Ze moest van hem vooral niet vergeten te vertellen dat hij zijn weg had gevonden en ging afstuderen in de wetenschap dat er al een mooie baan op hem lag te wachten!

De beloofde site met allerlei informatie en tips:*
https://goedekennis.dedicon.nl/alle-artikelen/thuisonderwijs-start-met-je-literatuurlijst?fbclid=IwAR1ay7gsXXNkLyMdvQ_sOGFClqeKRaVtWzkfdF9W0-jdL3d-ZBwUeUgMPHI

Interesse in een voorleesapp?
https://goedekennis.dedicon.nl/alle-artikelen/wat-levert-de-lex-voorlees-app-op?fbclid=IwAR1XXWUwIpwSf0dekI2cHpJNNoVMCN6SeUSLFZgMAsbNIT-n__SBiRdVv6I

De echte titel voor diegenen die “vals speelden”: Sans famille

Wil je meer informatie over dyslexiebegeleiding?
https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/hoe-verwerk-je-grote-stukken-tekst-als-je-dyslexie-hebt/

Hulp nodig bij de spelling? https://www.spellingprof.nl 

Meer informatie vind je ook in: https://balansdigitaal.nl/

Lees meer
Wachten met dyslexiebegeleiding tot 3 E-scores?
7 april 2020

Blog88#Wachten met dyslexiebegeleiding tot 3 E-scores?

Wachten met dyslexiebegeleiding tot 3 E-scores?

Kan ik niet beter wachten met dyslexiebegeleiding tot mijn kind 3 E scores heeft gehaald?”
Deze vraag wordt al jaren gesteld door ouders. En ja…. wat is daarop hèt antwoord?
Men wacht met in het achterhoofd de veronderstelling dat de test en de therapie dan vergoed worden.
Maar…. is dat ook zo?
Elk antwoord op die vraag zal tot een reactie leiden. Welk antwoord jíj kiest, hangt af van waar jij als ouder de prioriteit stelt.

Antwoordoptie 1:
Ja, wachten met dyslexiebegeleiding tot 3 E- scores zijn gehaald

Waarom ja?
Inderdaad bestaat er een kans dat je met 3 E scores in de groep belandt die (een deel van) de behandelingen en de test vergoed krijgt. Maar… laat je niet blij maken met de bekende dode mus, want er is in het gunstigste geval een budget voor test en therapie, die meestal tot bijna altijd  niet voldoende is. Als je googelt, kun je daarover de laatste berichten lezen.
In mijn praktijk hoorde ik voorstanders van dit antwoord zich beroepen op ….

Financiële argumenten:

  • “Het is toch de taak van school om dit te regelen voor mijn kind. Wat gaan júllie eraan doen?”
  • “Als belastingbetaler, betaal ik uiteindelijk al voor het onderwijs aan mijn kind.”
  • “Als ik het kon, zou ik het wel zelf betalen.”

Andere argumenten: 

  • “In mijn tijd was die hulp er ook niet en ik ben er óók gekomen!”
  • “Zóveel kwaad kan het toch niet als mijn kind een half jaar moet wachten totdat wel die 3e E score wordt gehaald?
  • Zo zijn er ook argumenten gehoord als…. “Ga vooral níet intussen naar een logopedist die gespecialiseerd is in dyslexie, want dadelijk gaat het zó goed, dat dyslexie niet meer wordt ontdekt.

En… dat die gespecialiseerde logopedist vaak véél kan bereiken…..  is dat dan wel een voordeel of met het oog op de vergoeding juist een nadeel?

Antwoordoptie 2:
Nee, nooit wachten met dyslexiebegeleiding tot 3 E-scores zijn gehaald!

Waarom nee?
Naast allerlei discussies voeren over o.a. alle financiële argumenten, zoals hierboven zijn er andere argumenten te noemen.
Onderschat niet het sociaal- emotionele, het psychische en het cognitieve argument.

Een aantal van deze argumenten op een rijtje:

  • Wat zijn de gevolgen voor een kind dat je begeleiding/zorg onthoudt, omdat de scores nog niet ernstig genoeg zijn voor een vergoeding?
  • Wat gebeurt er met het zelfbeeld van een leerling die na alle inspanning toch weer de frustratie ervaart van dikke rode strepen in het gemaakte werk?
  • Hoe wordt school ervaren als je steeds lage scores haalt, maar je geen ondersteuning krijgt?
  • Hoe zou het zijn voor een kind als het verschil in resultaten met klasgenoten steeds groter wordt?
  • Is school dan nog een plaats waar je je veilig voelt?
  • Worden persoonlijke kwaliteiten op de juiste waarde geschat of worden ze ten gevolge van een mogelijke dyslexie niet genoeg zichtbaar?
  • Wordt de leerling wérkelijk gezíen en gehoord?
  • Stel nou eens dat deze leerling nóóit aan die “gekoesterde” lage scores komt?

Onbewust ga ik in gedachte terug naar heel lang geleden. Naar een meisje dat in klas 5 ( nu groep 7) elk half jaar samen met haar zusje naar de tandarts ging voor controle. Nu kun jij je bij het volgende verhaal waarschijnlijk niet geloven dat het waar gebeurd is, maar … er is veel veranderd in de tussentijd!
Op woensdagmiddag wachten in de wachtkamer….
Volwassenen gingen vóór ook al kwamen ze een of twee uur later…. En ja… als kind slikte je dat! De tijdgeest zullen we maar zeggen?
Eindelijk… aan het einde van de middag was ze aan de beurt. De tandarts keek, was moe van de lange dag en zei: “Ach dat gaatje zit er over een half jaar ook nog wel, dat vullen we dan wel. Dag!” Toen stond ze buiten….  Een vrije woensdagmiddag alleen maar gewacht op…. niets!

Niet gerespecteerd worden als kind

Wat dat dóet met zo’n meisje? Die neemt de tandartscontrole niet meer serieus. Bedenkt een smoes en gaat héél lang niet meer naar een tandarts.
Dat gaatje zit er immers…. enfin, vul de rest maar in.
Totdat ze – inmiddels jongvolwassen geworden- bedacht dat een tandarts belangrijk is voor je gebit en noodzakelijk is als je niet nèt als je voorouders uiteindelijk met een gebitsprothese wilt thuiskomen. Ze heeft het geluk ditmaal een fantastische tandarts te treffen. Eentje die feilloos aanvoelt dat achter dit gebit een heel verhaal zit. Die de persoon áchter dat gebit ziet, die persoon serieus neemt en weer trots laat worden op dat enigszins verwaarloosde gebit.

Wachten tot …..?

Je weet waarschijnlijk al waar mijn voorkeur naar uitgaat. Misschien geïnspireerd door de tandartservaring? Ooit wel ja!
Nù na vele begeleidingen…omdat ik wéét wat het betekent voor een kind om echt gezíen te worden, seriéus genomen te worden.
Hoeveel talent gaat er wel niet verscholen achter het wachten tot…?
Onder die grauwe deken van spelling- en/of leesproblemen die veel talenten kunnen verdoezelen.
En….. wat betreft de financiële kant? Lees eens deze blog over het deels vergoeden van dyslexie.*

En nee…. ook al dóet een logopedist aan “voorschotbenadering” bij kleuters en biedt ze als dyslexiespecialist belangrijke ondersteuning daarna.
Een ècht goede orthopedagoog/psycholoog met specialisatie dyslexie prikt ook dáár tijdens de dyslexietest mèt IQ test nog stééds feilloos doorheen!
Intussen heeft jouw kind wèl:

  • ervaren dat het gezíen en begrepen is
  • kunnen laten zien dat het niet dom is, maar anders functioneert op het gebied van o.a. spelling en lezen
  • de andere talenten kunnen tonen die anders verscholen bleven onder de zware deken van spelling en lezen
  • plezier gehouden in school en ervaren dat het een plaats is waar je iets leert
  • het zelfvertrouwen gehouden in de eigen capaciteiten

En… intussen géén deuk opgelopen in het zelfvertrouwen en het vertrouwen in onderwijs!

Wie wenst dit níet voor het kostbaarste bezit wat je als ouders hebt?

Wil je meer lezen over wat binnen logopedie vergoed wordt op dit gebied?*
https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/tos-en-dyslexie-en-vergoede-therapie-succesvol-in-een-goede-volgorde/ 

Wil je meer lezen over geen 3 E’s en toch sprake van dyslexie?
https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/gevolgen-dyslexie-niet-ontdekt-bij-hoogbegaafdheid/

Heb je vragen over dyslexie?
http://www.stichtingdyslexienederland.nl/veelgestelde-vragen

Wil je zelf eerste hulp bieden bij de spelling? https://www.spellingprof.nl

 

Lees meer
Als spelling een probleem is .. SpellingProf!  
23 maart 2020

Blog 86#Als spelling een probleem is .. SpellingProf!  

(Een interview met Silvia Linssen één van de makers van SpellingProf)

Als spelling een probleem is .. SpellingProf!  

Wanneer gebruik ik SpellingProf?

(Lachend) Als spelling een probleem is .. SpellingProf, natuurlijk!
Geschikt voor PC, ipad  en smartphone. Te gebruiken als  hulpmiddel bij het leren van nieuwe spellingregels, maar ook om spellingregels op te frissen of om te controleren of je de goede spellingregel hanteert.

Een soort Groene Boekje of woordenboek dus?

Nee, SpellingProf is alles behalve een woordenboek.
De spellingregels staan centraal vanaf het startniveau in groep 3 tot eind groep 8/ voortgezet onderwijs. Overzichtelijk gerangschikt.

De doelgroep is dus vooral leerlingen van de basisschool?

In principe is SpellingProf voor iedereen te gebruiken die twijfelt over de Nederlandse spellingwijze. Dat kunnen middelbare scholieren zijn, expats, mensen met dyslexie, maar ook ouders die hun kinderen thuis willen helpen met spelling.
Zèlfs bloggers, adverteerders, mensen die vaak schriftelijk moeten rapporteren, kunnen SpellingProf raadplegen.
De laatste fases zijn ook voor de gemiddelde Nederlandse taalgebruiker interessant!

Waarvoor gebruiken ouders zonder spellingproblemen SpellingProf?

Vaak doe je spelling op je gevoel, maar hoe leg je aan een ander uit waaróm het zo geschreven moet worden?
Dan vind je de uitleg in SpellingProf.

Waarom “als spelling een probleem is .. SpellingProf”?

Zijn er niet genoeg spellingregels te vinden op internet of in boeken?

Dat klopt, maar SpellingProf onderscheidt zich doordat het stapsgewijs de spelling opbouwt. Het naslagwerk houdt daarbij ook rekening met spellingregels die voor mensen met bijvoorbeeld dyslexie voor extra moeilijkheden zorgt. Problemen die deze categorie gebruikers tegenkomen, kun je o.a. nalezen in de blog over interferentie*

Ik zie dat er niet alleen verschillende categorieën zijn, maar vaak ook een onderscheid makkelijk – moeilijk. Waarom?

De makkelijke woorden geven voorbeelden van nieuwe regels, waarbij zoveel mogelijk andere (moeilijke) spellingregels worden vermeden.
In de moeilijke woorden zitten vaak ook voorgaande spellingregels verwerkt. Zo kun je zelf kiezen op welk niveau je de spellingregel oefent en is met behulp van de voorbeelden meteen aangegeven hoe je het niveau kunt verhogen.
In de instructie wordt dit ook uitgelegd.

Instructie? 

Ja…. in SpellingProf zit ook een handleiding hoe je het kunt gebruiken. Hoe je een nieuwe spellingregel kunt oefenen.
Handig voor bijvoorbeeld ouders die hun kind willen helpen, maar natuurlijk ook voor middelbare scholieren die het zelfstandig gebruiken.

Kan het ook door basisschoolleerlingen zelfstandig in de klas of thuis worden gebruikt?

Na een korte begeleiding/uitleg door leerkracht of ouders is dat vanaf een bepaalde leeftijd goed mogelijk.

Wel heel praktisch nu scholen soms online lesgeven

Geloof het of niet, het was echt puur toeval! We werkten er eigenlijk al heel lang aan in de avonduren en weekends. Het stond al veel eerder op de planning om online te gaan, maar helaas heb je niet altijd alles in de hand en we wilden ook niet overhaast SpellingProf presenteren.

Dus?

Vanwege de verplichte sluiting van alle scholen is SpellingProf voor iedereen een paar maanden gratis beschikbaar te geweest. Zo konden ouders hun kinderen ( met dyslexie) helpen bij spelling en konden oudere scholieren zelfstandig en makkelijk een spellingregel opzoeken en toepassen in bijvoorbeeld een werkstuk of ter voorbereiding op hun eindexamen nog eens wat spellingvalkuilen nakijken.

Kan ik SpellingProf  overal gebruiken?

Ik reis normaal gesproken nl. veel per trein…

Dat is het mooie van het programma ( enthousiast)! Je kunt het zowel op de laptop, Ipad als smartphone gebruiken. Dus ook als je in de toekomst in de trein huiswerk maakt of een rapport of verslag wilt schrijven. Kortom: Als spelling een probleem is.. SpellingProf!  

Er is ook een onderdeel FAQ’s, waarom?

Als logopedist/dyslexiespecialist wil ik ook informeren over allerlei onderwerpen rond spelling. Ik hoop dat ik met deze FAQ’s daarin ben geslaagd. Mocht er toch nog een vraag rond dit onderwerp niet zijn beantwoord, dan neem ik die graag in deze “FAQ’s rubriek” op evenals het antwoord. Reacties zijn altijd welkom en mogelijk!  Inmiddels zijn er ook een aantal blogs geplaatst. Het is de bedoeling om daar later ook andere hulpverleners aan het woord te laten in een gastblog.

 Hoe is SpellingProf eigenlijk ontstaan?

In het voorstelrondje op de SpellingProf zelf wordt dat besproken, maar ik wil dat natuurlijk graag vertellen!
Al enige tijd liep ik rond met de wens om voor “mijn cursisten dyslexie en NT2” een soort naslagwerk te maken. Iets waarin ze onafhankelijk en eventueel zonder professionele hulp, antwoord konden vinden op spellingvragen. Helaas….. misschien herkenbaar…. het kwam er gewoon niet van.

Op een dag werd ik gebeld….. Annelies stelde zich voor als (groot)moeder van….!
Ze vertelde over haar ervaringen met het begeleiden van haar kleinkinderen via Skype, over haar zoon die het geluk heeft professionele hulp te kunnen zoeken èn betalen.
Hij realiseerde zich heel goed dat niet elke ouder zich dat financieel kan veroorloven.
Al helemaal niet als het meer kinderen in het gezin betreft. Hij was op zoek naar iemand die samen met hem daarover wilde nadenken.  

Begrijp ik dat goed? Méér gezinsleden met dyslexie?

Dat laatste is helaas vaak het geval. Dan kan het aardig in de papieren lopen.
We besloten een avondje met z’n drieën te praten over hun plan. Het sloot goed aan bij mijn al lang gekoesterde maar nog steeds niet gerealiseerde wens.
Dat is in de notendop hoe het is gegaan. Véél gesprekken en mailverkeer volgden. Plannen werden gedeeld en van feedback voorzien.
Kortom vóór dit eindresultaat zijn er veel versies geweest! De eerder bedachte app bleek toch niet te kunnen bieden wat wij voor ogen hadden.
De fantastische websitebouwer Erwin Sigterman kwam in beeld en bracht uitkomst!
Goed luisteren is zéker een kunst! Hij voelde heel goed aan wat ons doel was en zorgde ervoor dat onze plannen goed werden vertaald naar deze website!

Met SpellingProf kan ik als ouder van kinderen (met spellingproblemen of dyslexie) een professionele hulpverlener uitsparen?

( lacht) Dat zou iets tè veel eer zijn voor deze SpellingProf, en…. wij professionals willen natuurlijk ook nog ons werk doen. Maar …je kunt zéker zelfstandig hulp bieden.

  • bij zwakkere of beginnende spellers
  • bij een incidentele spellingvraag
  • ook bij dyslexie heb je veel steun aan de opbouw en de instructies die gegeven worden.

Beschouw het als een “eerste hulp bij spellingproblemen, of -vragen”. Kortom……

Als spelling een probleem is .. SpellingProf?

Ja,  ik ben ervan overtuigd dat je er veel informatie uit kunt halen.
Hèt hulpmiddel:

  • bij beginnende spellers
  • als je als middelbare scholier, student of volwassene vragen hebt op spellinggebied. 

En…. nogmaals het is zéker niet bedoeld als vervanging van mijn collega’s logopedie/dyslexiespecialisten of Remedial Teachers. Mocht er tòch behoefte zijn aan specialistische hulp dan kan daar ook bij geholpen worden.   

Hoe kom ik aan een professionele hulpverlener bij mij in de buurt?

Ook daar is aan gedacht. Er is voor zover mogelijk in een straal van 10-20 km. per woonplaats minimaal één hulpverlener gezocht. Misschien komen er nog meer bij.

De kosten van SpellingProf zijn met €5,00 erg laag, als ik kijk naar de inhoud van de website, waarom?

We willen SpellingProf met deze prijs voor iedereen betaalbaar houden en toegankelijk maken, zodat zoveel mogelijk mensen het kunnen gebruiken bij vragen over spelling. In die filosofie paste ook het tijdelijke gratis gebruik van SpellingProf zolang de scholen gesloten waren in het voorjaar.

Wat hoop je te bereiken met SpellingProf?

Wat ik hoop te bereiken……? ( denkt na) Kijk, we hebben veel tijd, energie en geld geïnvesteerd in het maken van SpellingProf.
Dat is met ontzettend veel enthousiasme en toewijding gedaan. Wij hopen oprecht dat we een praktisch hulpmiddel voor de spelling hebben ontwikkeld, waar scholieren, docenten, ouders of andere professionals gebruik van kunnen maken bij het oplossen van spellingvragen.
Als we dat hiermee kunnen bereiken, dan is het voor mij  “missie geslaagd”!

Waarom een stap voor stap spellingopbouw met name voor beginnende spellers en voor mensen met dyslexie belangrijk is, lees je in de volgende blog*: https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/blog78-wat-betekent-interferentie-bij-dyslexie/

Benieuwd naar Spellingprof? Neem alvast een kijkje, een aantal spelling regels zijn blijvend gratis! https://www.spellingprof.nl/ 
En… heb je interesse in méér hulp bij spelling? Binnenkort hoor je er meer over op deze website!

Er is ook een facebookpagina van Spellingprof: https://www.facebook.com/spellingprof/

Lees meer
Het leesplezier is dramatisch!
11 februari 2020

Blog#80 Het leesplezier is dramatisch laag!

Het leesplezier is dramatisch laag!

“Wat bezielt je om opeens flutromannetjes te gaan lezen?” Het was mijn vader duidelijk niet ontgaan dat ik in de zomer na mijn eindexamen VWO alleen maar “doktersromannetjes” verslond en ja….  overduidelijk een signaal dat het een doorn in zijn oog was. Maar…. geen paniek want míjn leesplezier is daarmee niet opeens dramatisch laag geworden!

Waar kwam die omslag van “hoogstaande literatuur” vandaan?

Is dat zo vreemd? Na maar liefst 25-30 verplichte boeken voor de literatuurlijst Nederlands in klas 5/6 en niet te vergeten daarnaast ook voor de 3 vreemde talen minstens 8 per taal? Het hoorde allemaal bij het examenonderdeel literatuur en nee….. vertel míj daarom nóóit dat een talenpakket een pretpakket was/is! In ieder geval níet in de jaren 70! Mijn leesplezier was na de middelbare schooltijd dramatisch laag. “Vakkundig” om zeep gebracht door een “overkill”aan verantwoorde (verplichte) boeken!

Leeskost is net als voedsel een kwestie van smaak en behoefte

In mijn geval is het uiteindelijk nog “goed gekomen” aldus mijn destijds bezorgde ouder, maar terugdenkend aan die bijna verslaving aan wat hij geringschattend “pulp’ noemde, is het zeker te verklaren. De verplichte titels op die boekenlijst, de tijddruk, weinig oog voor de leeftijd en daarmee samenhangende belangstelling. Lezen en de keuze van wat je leest, is zó persoonlijk. Net als eten, een kwestie van smaak!  Een paar jaar later kon ik echt wel weer genieten van een “serieus” boek, maar een aantal ervan staan dankzij die verplichting nog steeds op mijn zwarte lijst.

Ten gevolge van het begeleiden van middelbare scholieren (met dyslexie) weet ik dat het aantal verplichte boeken aanzienlijk is verminderd en ook dat er veel meer keuze mogelijk is. Het gaat gelukkig steeds meer om de leeservaring en de enkele boeken die verplicht zijn, worden vaak klassikaal besproken en getoetst. Toch daalt het leesvaardigheidsniveau al jaren bij leerlingen van groep 8, maar vooral ook in het voortgezet onderwijs.

Het gaat slecht met het leesgedrag van onze middelbare scholieren

Het leesplezier en daarmee ook het leesniveau is dramatisch laag. Voor diegenen die dat willen ontkennen….  Een grafiek bij een onlangs geplaatst artikel over recent getoetst leesgedrag en leesvaardigheid toont dat Nederland niet een beetje uit de top 10 is gevallen, maar inmiddels op de 26e plaats staat**!
Het zorgwekkende leesniveau komt steeds weer terug in het nieuws, zoals onlangs in het NRC met adviezen hoe het tij te keren.* En… nee de digitalisering, de smartphones, het gamen…. daar hebben de ons omringende landen ook mee te maken, maar Nederland spant helaas in het “ontletteren” toch echt de kroon! Waar ligt het dan aan?

Hoe het dramatische (leesplezier) tij te keren?

In hetzelfde artikel 5 maatregelen om de leesvaardigheid te verbeteren zoals:

  1. “Diep” lezen in plaats van korte en oppervlakkige leesmomenten. Het helemaal “verdiept zijn” in een boek vergroot je. Het is de sleutel voor leesprestaties en om zelfstandig te kunnen functioneren.
  2. Het leesplezier verhogen
  3. De lesmethodiek en didactiek verbeteren
  4. Zorgen voor een leescultuur
  5. Vergeet de jongens niet!

Leesplezier….. stimuleer je niet met verplichte boekenlijsten

Wèl met keuzes leren maken en ruimte voor andere “leeskost”.
Leesplezier creëer je vooral ook door genoeg tijd ervoor te hebben. Lezen moet ontspannend zijn in een rustige sfeer. Mijn leeservaring hierboven is een duidelijk voorbeeld wat er gebeurt als men in de stress van het overvolle examenjaar in korte tijd zoveel boeken moet lezen en vervolgens via inzichtvragen móet analyseren.

Welke lesmethodiek en didactiek vind je belangrijk?

Ga je daarbij uit van:

  • de persoonlijke belangstelling,
  • hobby’s,
  • het strikt volgen van het technisch leesniveau dat is getoetst?
  • is de leeftijd bepalend wat een kind mag lezen of laat je daarin andere criteria meewegen?

Als moeder maar ook als dyslexiespecialist zie ik het leesplezier verlagen door denkbeelden zoals:

  • Niveau lezen (“AVI” lezen) i.p.v. lezen wat je leuk vindt. Je leesniveau is daarbij bepalend en niet jouw belangstelling. Om eindelijk dat leuke boek te kunnen lezen, volgen er eerst toetsen op tempo en foutloos technisch kunnen lezen. De meeste mensen met dyslexie of met bijvoorbeeld een stotterprobleem zijn niet goed in hardop technisch foutloos lezen en sommigen zullen op de geldende toetscriteria zelfs als volwassenen dat niveau misschien wel nooit halen. Dat betekent niet dat ze “stillezend” een boek níet kunnen begrijpen en er plezier aan beleven.
  • De leeftijd bepalend te laten zijn bij de keuze van een boek. “Dat boek is voor jou nog veel te moeilijk”, hoorde ik ooit een bibliothecaresse zeggen. Geloofde ze nou werkelijk dat een kind een boek blíjft lezen als het te moeilijk is? Het op voorhand belemmeren in eigen keuzes maken, is in mijn ogen een vernietigend zaadje planten om het lezen af te zweren als leuke activiteit.

Durf bij boekkeuze eens te kiezen voor een “moeilijk” boek

In een vorige blog over de magie van (voor)lezen zei Kees v. Kooten het al zo treffend: “Lees ook de moeilijke woorden, want de vraag naar de betekenis komt vanzelf en zo bouw je samen spelenderwijs aan de woordenschat. Dat geldt ook bij het mógen kiezen van je boek.
Het technisch lezen vormt natúúrlijk de basis voor het begrijpend lezen, maar vanuit mijn achtergrond zie ik ook moeizame relaties tussen hardop lezen, verklanken, snelheid en techniek. Iemand die stottert, onduidelijk spreekt of iemand met dyslexie….. ze hebben allen problemen met het hardop lezen.

De leescultuur en “die jongens”….

Soms bezoek ik voor mijn werk een klas en zie direct de liefde voor het (voor)lezen… Een mini huiskamer met gezellige bank, kussens en boeken uitnodigend in een boekenkast. Boeken over hobby’s zoals technische boeken, fotografieboeken, kookboeken, detectives, maar ook avonturenboeken, “echte kinderliteratuur” … allemaal gebroederlijk bij elkaar.
Dan denk ik automatisch aan mijn eigen huis en alle huizen waarin ik heb gewoond. Altijd was er wel een hoekje gecreëerd om je lekker terug te trekken met een boek.
Aan de boekenkast waaraan je vanzelf ziet wat de uiteenlopende interesses van de bewoners zijn…..

“Zien eten doet eten”

De eetcultuur van de Zuid-Europese landen gaat van generatie naar generatie…. en zo’n gewoonte geldt niet alleen voor eten!
Handige mensen die in huis alles wat kapot gaat weer als vanzelfsprekend repareren….. ? Als je het vraagt dan hebben ze altijd een voorbeeld in de buurt gehad.
Componisten? Het werd aan de volgende generatie doorgegeven en bijna met de paplepel gestimuleerd.
Sportmensen die de ene medaille aan de andere rijgen? Grote kans dat pa of ma ook uitblonk in die sport.

Dat is niet anders bij lezen, want….“zien (voor)lezen doet lezen”

Dat begint dus bij ons! De (groot)ouders, de kinderopvang, leraren, alle mensen om opgroeiende kinderen heen. Om ze te laten blíjven lezen, zullen we het voorbeeld  moeten blíjven geven. Laten zíen en ervaren hoe leuk dat is, wát je ook leest en vooral bewíjzen dat alleen zij die veel lezen, het steeds beter beheersen.
Een betere beheersing in wat je ook doet, maakt het vele malen leuker om te doen en zo is de cirkel rond!

Voor de belangstellenden verwijs ik graag naar het hele artikel in het NRC van het weekend 1 en 2 februari 2020*

https://www.nrc.nl/handelsblad/2020/02/01/#122

Bron grafiek** : Uit het NRC van 6-2-2020 Belangstelling voor dat hele artikel?
https://www.nrc.nl/nieuws/2020/02/06/waarom-estland-de-allerslimste-pubers-heeft-communistische-basis-met-een-scandinavische-saus-a3989561

Meer lezen over de leescultuur en hoe je het zaadje plant? De magie van het (voor)lezen in:
https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/blog79-een-jaarlijks-terugkerend-nationaal-voorleesjaar/

Lees meer
Hoe zien jouw Nationale Voorleesdagen 2021 eruit?
4 februari 2020

Blog#79 Een jaarlijks terugkerend Nationaal VoorleesJaar!

Het Nationale Voorlees…Jaar!

De Nationale Voorleesdágen liggen alweer even achter ons als ik dit schrijf. Ben ik vergeten om er in die week een blog over te schrijven? Nee… zéker niet, maar… in die week was er voldoende over te horen, te zien of te lezen. Helaas zijn het Voorleesdágen en het liefst zou ik dit willen omdopen tot een jaarlijks terugkerend Nationaal VoorleesJaar, want zoals met veel dingen ebt het voornemen weer wat weg, als de aandacht verflauwt. Kortom een bewust plan om aan het begin van februari een blog aan dit onderwerp te wijden.

Het “januari voornemen”

Ken je het effect? Veel mensen nemen zich voor om vanaf 1 januari….

  • niet meer te roken
  • geen/minder alcohol te drinken
  • gezonder te eten
  • meer te sporten
  • ……..

Jammer genoeg zie ik in dit rijtje nooit meer lézen staan en al helemaal niet meer vóórlezen!

Geen ramp als het niet in het “1 januari lijstje” staat, want veel van al die goede voornemens aan het begin van het nieuwe jaar gaan al aan diggelen nog vóór die eerste maand voorbij is. Daarom…. als het aan mij ligt……het liefst:

Een jaarlijks terugkerend Nationaal VoorleesJáár

Níet een paar dagen alle aandacht en ook niet alléén tijdens de (kinderboeken)week, maar liever er een gewoonte van maken, een ritueel zoals je die dagelijks een aantal tegenkomt en die automatisch jaarlijks terugkomen.

Waaróm dagelijks voorlezen?

“De magie van het voorlezen”
“De Warmte van het voorlezen”
“Het voorspelbare einde van de actieve dag”
“Een ritueel dat elke avond terugkeert”
“Het markeert de vertraging van het dagtempo naar het trage van de nacht” 

Mooie citaten die ik opzoog tijdens een praatprogramma o.a. over het belang van voorlezen. Het waren niet de minsten die deze meningen vol overtuiging uitspraken. Neerlandicus en cabaretier Kees v. Kooten, Dieuwertje Blok (jawel de voorleeskoningin waarnaar rond Sinterklaas miljoenen jeugdige gelovigen ademloos luisteren), politicus Wouter Koolmees en schrijver Arnon Grunberg.

Scheutig met voorleestips!

  • “Sla moeilijke woorden niet over in een boek, want als je na zo’n woord even stopt dan vragen ze vanzelf wat het betekent. Zo bouw je meteen aan een rijke woordenschat”( Kees v.Kooten).
  • “Lees het boek meerdere keren. De éérste keer is het interessant, de twééde keer begrijpen ze meer en ontdekken nieuwe dingen in het verhaal en de dèrde keer gaan ze aanvullen of je corrigeren als je toevallig een ander woord gebruikt”.( Wouter Koolmees als ervaren voorleesvader)
  • “Neem ze serieus en lees vooral niet op een kindertoontje of overdreven”.( Dieuwertje Blok)

Alle adviezen kwamen enthousiast, uit ervaring en spontaan.
En daaraan zou ik zelf willen toevoegen:

  • Stop altijd als het spannend wordt (tenzij het te eng wordt voor het slapengaan). Geloof me, de volgende avond herinneren ze jou beslist aan het voorleesritueel!

Voorlezen, daar heb ik geen tijd voor?

De praktijk leert dat een zo’n mooie, warme overgang van de drukte van de dag naar de rust van de avond, en voor je kind naar bedtijd, veel voordelen biedt:

  • Een kind dat opeens gráág naar bed wil; geen strijd meer leveren rond de klok van bedtijd
  • Nog even alle aandacht en tijd krijgen en géven na de hectiek van de dag
  • Een rustige overgang naar het slapengaan
  • Goed voor de onderlinge band
  • Goed voor de taalontwikkeling en de woordenschat
  • Het leren inleven in andere werelden en gedachtes
  • Het stimuleren van de creativiteit
  • Het zaadje wordt geplant voor een leven vol leesmomenten
  • De nu genoemde problemen rond taal- en leesachterstand bij het verlaten van de basisschool zou hiermee weleens grotendeels voorgoed tot de verleden tijd kunnen behoren

Een jaarlijks terugkerend Nationaal VoorleesJaar!

Daar zou ik graag voor op de barricades gaan…..

Wil je meer lezen over dit onderwerp? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/is-een-film-spannender-dan-het-boek/

 

 

 

 

Lees meer
Interferentie bij dyslexie beïnvloedt schoolresultaten
27 januari 2020

Blog#78 Wat betekent interferentie bij dyslexie

Wat betekent interferentie bij dyslexie?

“Heb je weleens met elektriciteit gestoeid?” Dit was de wedervraag op mijn vraag “wat betekent interferentie bij dyslexie?” tijdens de nascholing rondom dyslexie. De orthopedagoog lachte om onze verbaasde reactie, want wat heeft dát nou met interferentie te maken!
De orthopedagoog: “Eerst het woord interferentie afgeleid van het werkwoord interfereren; het gelijktijdig werken van twee bewegingen die elkaar belemmeren of versterken. Daar hebben ze voor de elektriciteit iets voor bedacht”.

De verschillende gekleurde draadjes bij elektriciteit

“Al die elektriciteitsdraadjes”, legde hij vervolgens uit, “zijn omwikkeld met een soort isolerend beschermlaagje. Zonder die beschermlaagjes zouden ze contact met elkaar kunnen hebben. Er gaat dan gemakkelijk een vonkje naar een andere bedrading en zo ontstaan er gevolgen die de elektricien niet voor ogen had. In onze hersenen lopen ook tal van draadjes. Het blijkt dat als die draadjes die bijvoorbeeld met spelling te maken hebben niet goed genoeg omwikkeld zijn met een beschermlaagje er een soort van kortsluiting of onbedoeld vervolg ontstaat. Een klein foutje dat grote gevolgen kan hebben voor bijvoorbeeld de spelling van woorden.

Voorbeelden van interferentie bij dyslexie?

“Ik den niet bom!”
“Zei zij tegen mei.”
“Ik schreif faut!”
Zij verbreede de breede straat.

Wat betekent interferentie bij dyslexie? Als je naar deze voorbeelden kijkt, herkennen we ze allemaal bij de beginnende lezers en schrijvers bijvoorbeeld uit groep 3. In die beginfase is dat niet direct reden tot ongerustheid, maar …. blijft dit verschijnsel bestaan of verdwijnt het later dan bij de meeste leeftijdgenoten, dan wèl. In dat geval zal elke nieuwe spellingfase een nieuwe kans tot interferentie geven.

Hoe kun je interferentie zoveel mogelijk beperken?

Voor het antwoord op die vraag heb je wat inzicht nodig in de spellingopbouw. Zoals de elektriciteitsdraadjes van elkaar worden gescheiden en dit ook zichtbaar is met verschillende kleurtjes, zo geldt dat eigenlijk ook voor spellingregels. Je moet ze goed afbakenen!
Wat leer je eerst en wat kun je “ongestraft” combineren?
Vast staat dat je in een spellingprogramma beter nooit categorieën als ei en ij tegelijk aanbiedt, net zoals de letters b, d, p, q voor kinderen (met dyslexie) erg verwarrend zijn om tegelijkertijd in een spellingprogramma (nieuw) aangeboden te krijgen. Zo zijn er tal van adviezen te geven om het gevaar van interferentie te beperken.

Spellingregels afbakenen

Liefst eerst goed automatiseren voordat je een dichtbij gelegen categorie aanbiedt. Zinvol bij beginnende geletterdheid en helemaal bij dyslexie!

Wil je meer lezen over dyslexie?
Dat kan: https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/waarom-spellingregels-bij-mensen-met-dyslexie-zomaar-vergeten-worden/

Kijk ook eens in het tijdschrift: https://balansdigitaal.nl/

Lees meer
De kracht van taal!
21 januari 2020

Blog#77 De kracht van taal!

De beeldende kracht van taal

“Plaatjes worden steeds belangrijker en daarom een middag met 2 workshops over taal. Ik hoop dat jullie er net zo van geníeten als ik toen ik er kennis mee maakte”. Zo beëindigde onze “baas” haar welkomstwoord. Na een jaar boeken, kranten of tijdschriften inspreken als vrijwilliger bij Dedicon*  volgt jaarlijks de mooie traditie van de “verwenmiddag van Dedicon”. In de zomervakantieperiode vertelde ik al eens over mijn vrijwilligerswerk*.  Dit jaar ontmoetten we elkaar in het Afrikamuseum in Berg en Dal. De social media worden steeds visueler, plaatjes zijn niet meer weg te denken uit alle informatieve kanalen en deze middag maakten wij op een bijzondere manier kennis met de Schilderkracht van taal!

“Een plaatje  vertelt vaak meer dan 1000 woorden”

Dat las ik ooit, maar dan moet je (het) wel kunnen zíen. Hoe doe je dat als iemand slecht of niet kan zien? Schilderen met taal? Welke woorden kies je? Waar start je als je een beeld wil beschrijven? Met dat dilemma stoeiden we die middag op een speelse manier en dan merk je hoe nauwkeurig je moet aansluiten bij wat die ander niet zíet.

Schilderen met taal

Een taalkunstenaar optima forma! Dat was hij vanaf de eerste minuut! De verhalenverteller van de eerste workshop! Moeiteloos nam hij ons mee naar het oerwoud en toverde met taal en muziek voor onze ogen een scheiding tussen de dieren- en de mensenwereld. Moeiteloos speelden we mee in zijn verhaal en zágen door zijn ogen hoe dieren tegen de verwoestende bomenkap en mensen aan kijken.

En nu mogen jullie “schilderen”

Met die opdracht gingen we na de pauze aan de slag. Elkaar vertellen wat je ziet aan de kleurrijke kleding, aan een schilderij, een beeld of een pop. Het lijkt zo gemakkelijk, maar wát vertel je, hóe en waar begín je als je een slechtziende of blinde rondleidt in een museum? Welke woorden kies je en wat is de betekenis van móói? Ík vind het mooi, maar dan vertel ik over míjn beleving en gevoel bij wat ik zie. Een grote uitdaging als dit ooit toegevoegd wordt aan onze ingesproken teksten van kranten en tijdschriften.

“Mag ik even naar jouw Harry Potter toilet?”

Vroeg laatst de cursist Nederlands lachend. Op mijn verbaasde reactie, volgde de uitleg. “Jouw toilet is ook onder de trap, net als die kast waar Harry Potter in moest.” Zo mooi als blijkt dat een boekenserie  internationaal zoveel succes heeft, dat één zin meteen een beeld oproept. Natúúrlijk geholpen door uitstekende vertalingen naar diverse talen. Zó succesvol dat de filmserie niet uit kon blijven.
“Fijn dat je er vrijwillig naar toe wil”, plaagde ik terug. “Een plaatje oproepen zegt meer dan 1000 woorden”, maar dan moet er wel een gemeenschappelijke basis zijn zoals dezelfde kennis over het boek of de film.

De kracht van taal helpt daarbij…..


Het blijft voor mij hèt middel om:

  • te communiceren
  • gedachtes te hebben
  • problemen op te lossen
  • contacten te onderhouden
  • te rapporteren voor een betere samenwerking op je werk
  • mensen te stimuleren het beste uit zichzelf tevoorschijn te halen
  • mensen met een visuele hindernis te bereiken en te laten delen in de kennis dat via alle media tot ons komt

Heb je problemen met begrijpend lezen?
Het verwerken van grote stukken tekst?
Wil je ook geholpen worden bij het mondeling of schriftelijk beter communiceren?
Dat kan via de aanmelding op deze website of via een mailtje naar info@slin.nl

Dedicon*

Heb je een visuele beperking, heb je dyslexie of geniet je méér van boeken, tijdschriften of kranten als je mag luisteren? Inspreken van kranten, tijdschriften en boeken dàt gebeurt bij Dedicon, zodat mensen die slecht zien, blind zijn of een (ernstige) dyslexie hebben op de hoogte blijven van de maatschappelijke ontwikkelingen.
De kracht van gesproken taal!
Zo maken ze óók mogelijk dat deze mensen hun studie en het examen kunnen afronden.
Wil je meer weten over Dedicon? Op de volgende blog lees je meer erover.
https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/vakantietijd-is-lekker-voorlezen/

Interesse in de sturende kracht van taal op ons gedrag? https://sargasso.nl/de-sturende-kracht-van-taal/

 

Lees meer
Waarom spellingregels bij mensen met dyslexie zomaar “vergeten” worden
15 januari 2020

Blog#76 Waarom spellingregels bij mensen met dyslexie zomaar “vergeten” worden

Blog #76 Waarom spellingregels bij mensen met dyslexie zomaar “vergeten” worden

“Het lijkt wel of zij alles wat ze aan spellingregels leerde, vergeten is.” De bezorgde moeder viel direct met de deur in huis. Het telefoontje ging vanaf het eerste begin over haar zorgen om haar dochter eind groep 6. We maakten een afspraak in dezelfde week.

Op tijd gesignaleerd

Tijdens de intake met ouders en dochter vertelden de ouders er “op tijd bij te zijn geweest”. Al in groep 3 waren er aanwijzingen en met de bevestiging van dyslexie viel hun plots nog meer op uit de vroege spraak- en taalontwikkelingsperiode. Ook hun school was vanaf het allereerste moment alert en dochter werd al snel verwezen naar een in dyslexie gespecialiseerde orthopedagoog voor een uitgebreid onderzoek. Al enige tijd is het mogelijk om een x- aantal behandelingen vergoed te krijgen van de zorgverzekeraar, mits….. Inderdaad een aantal E scores en geen co- morbiditeiten*.

Het signaal stoppen met de behandeling als het niet meer wordt vergoed

Na die x-aantal behandelingen stopte de bij de orthopedagoog aangesloten behandelaar de behandelingen. Mooie verslagen, een behandelplan…. Alles werd me ter inzage gegeven. Niets aan de hand zou je denken. Toch wel, helaas. Het stoppen van de vergoeding betekent bij behandeling/ begeleiding van dyslexie doorgaans niet dat de behandeling afgerond is. Integendeel zelfs. Veel grote bureaus die inmiddels deze “markt” hebben ontdekt, stoppen na het vergoedingentraject en hun behandelplan is dan “afgerond” zoals het vaak in de eindverslagen wordt geformuleerd.

 Wat is jouw dyslexiebehandelplan?

Zo kan het gebeuren dat ouders en leerkracht besluiten dat de therapie alles behalve “afgerond” is. Zoals in dit geval met ook de kritische vraag van de ouders wat mijn behandelplan is en wanneer ”het” stopt? Een vraag waar ik niet meteen een antwoord op heb tijdens de intake, omdat ik graag na ruim 7 maanden zonder dyslexiebegeleiding eerst een goede eigen indruk wil krijgen van haar spelling- en leesresultaten maar vooral ook van het lees- en spellingproces van hun dochter.

“Bestaat jouw aandeel uit gewoon de lesstof van school herhalen?”

“Als dat het geval is, zijn we zelf ook voldoende in staat om dat te doen.” Een kritische en terechte vraag direct gevolgd door een duidelijk antwoord van een van de ouders. Nee, zo’n opmerking voelt voor mij niet als een teken van wantrouwen of als een verborgen waarschuwing. Deze ouder is oprecht heel erg begaan met haar kind en waarschijnlijk speelt er ook een eigen schoolervaring mee.

Weten is ook bij dyslexie “meten” en daarom de noodzakelijke eerste stap

  • Wáár gaat het precies mis?
  • Waaróm gaat het daar mis?
  • Ontdekken in hoeverre er bij ouders en intelligente dochter inzicht is in al die fases van spelling
  • Weten ze hoe al die fases in de spelling werken?
  • Hebben ze ontdekt hoe een fase als die niet goed is doorlopen de volgende fase beïnvloedt en ook omgekeerd?
  • Weten ze bij het leesproces wat ècht lezen is en wat meer lijkt op een “kunstje”?

Vragen waarop ik antwoord wil hebben om een passend behandelplan te kunnen opstellen.

Waarom maakt zij opnieuw die spellingfouten terwijl ze dit soort woorden vorig jaar feilloos beheerde?

“Hebben jullie zèlf enig idee waarom ze deze spellingfouten maakt?” Vaak een mooie startvraag om antwoord te krijgen van ouders (en soms ook van hun kind)  als er gelezen en geschreven is. Meestal moeten ze het antwoord schuldig blijven.

De start van een behandelplan bij kennis en inzicht geven

Soms hoor ik collega’s verzuchten dat ze gewoon meteen naar hen hadden moeten komen. Maar…. “liever koekjes worden niet gebakken”, lachte mijn moeder vroeger weleens. Dit is nu eenmaal de situatie en daarmee jouw therapie startmoment. Na het onmisbare onderzoek van de spelling en het leesgedrag is het bepalen van de juiste instapplaats voor mij De Kern van de therapiestart. Ik bof….. dochterlief is een bijdehante dame die me fijntjes meedeelt dat ze niet dom is! Mooi…. dan gaan we direct aan het werk met inzicht geven.

Waarom spellingregels bij mensen met dyslexie zomaar “vergeten” worden……?

De lange en korte klinkerregels zijn opeens vergeten en de eind d is opeens weer een t of dt geworden.. Inmiddels begint het inzicht bij haar ouders steeds meer te groeien en zal dat inzicht er ook binnenkort zijn bij hun dochter. Natuurlijk is inzicht niet voldoende, maar het helpt wel als je weet bij welke spellingfase een woord hoort en welke valkuilen er optreden als je die fase met een andere fase gaat verbinden. Interferentie met een mooi woord. Een goed onderwerp voor een andere blog!

co- morbiditeiten*: Het samengaan van twee of meer aandoeningen. Bijvoorbeeld het samengaan van ADHD of een TOS met dyslexie.

Wil je meer lezen over spelling en dyslexie? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/de-spellingregel-van-t-exkofschip/

Lees meer
De voordelen van dyslexie hebben
22 oktober 2019

De voordelen van het hebben van Dyslexie!

Dit zijn de voordelen van het hebben van Dyslexie

Ja, je leest het góed! Voordelen! Met dyslexie kun je behalve veel frustraties en onbegrip ook veel toegevoegde waarde hebben voor je omgeving. Voor de samenleving! Met speciale dank aan Mirjam Bosch beheerder van de Facebookgroep Dyslexie/lees-leerstoornissen, die het artikel deelde uit Libelle.nl* en zo onder de aandacht bracht. Dyslexie kan het iemand vreselijk moeilijk maken tijdens de schoolcarrière en daarna, maar het is goed om ook eens al de sterke kanten te benadrukken. Sterke kanten waar wij als samenleving heel veel aan hebben!

Wat zijn dan die toegevoegde waarden van het hebben van dyslexie?

. Ruimtelijk denken en inzicht

Als een b, p, q of d in het proces van leren lezen en spellen voor problemen zorgt, kun je dat ook omdraaien. Het biedt kansen om iets vanuit een ander gezichtspunt te (kunnen) bekijken. Tijdens een bijscholing dyslexie vertelde de docente een mooie anekdote over een aantal architecten in New York. De stad was jaren geleden aan een opknapbeurt toe en daarvoor werden architecten uitgenodigd om mee te denken over de bouwplannen. Toeval of niet? De architecten die vanaf de andere kant van het bureau moeiteloos de plannen analyseerden kregen uiteindelijk allemaal een deel van het project. Zonder enige behoefte om aan de “goede kant” van het bureau te komen kijken en mee te praten kwamen zij met de briljantste ideeën. Wat bleek later? Ze waren allen dyslectisch!

Bekende mensen zoals: Wubbo Ockels, Albert Einstein, Jan des Bouvrie (ontwerper), Leonardo Da Vinci (kunstenaar)

. Vertelvaardigheden

Tijdens diezelfde bijscholing, maar óók in mijn werk kom ik dit vaak tegen. De docent had een vriend met dyslexie meegenomen die zou vertellen over zijn ervaringen als “ervaringsdeskundige”. Binnen een mum van tijd hing de groep aan zijn lippen en barstte de groep regelmatig in lachen uit. We zagen hem gewoon bezig in allerlei situaties. Die originele, boeiende vertelvaardigheid doorspekt met humor en zelfspot gaf een mooi inkijkje in zijn sterke gave als verhalenverteller. Het kon dan ook niet uitblijven dat een cursist vroeg of hij al had nagedacht over een carrière als cabaretier!

Schrijvers… ja zeker dat kan! Zoals: Agatha Christie, De sprookjesverteller Andersen, Jacques Vriens!**

. Creativiteit

Volgens het artikel barsten mensen met dyslexie van de creativiteit. En…. inderdaad dat is zeker het geval bij de scholieren/studenten en ook hun ouders met dyslexie die ik tot nu toe ben tegengekomen. Ze zijn zonder uitzondering niet bepaald een grijze muis en hebben een originele, andere manier om hun omgeving te zien en te interpreteren. In mijn eigen situatie kwam ik ze (toeval of niet) tegen bij het bouwen van een website. Barstend van de leuke, originele ideeën, technisch gezien overduidelijk superieur waardoor ik graag een stuk regie uit handen gaf. Het invullen van de tekst legden ze resoluut op mijn regiebordje en…. ja toen was het puzzeltje compleet. Sámen waren we in staat er iets moois van te maken maar alleen waren we beiden op onze eigen manier niet compleet!

Bekende creatieve mensen? Jamie Oliver (topkok), Steven Spielberg (regisseur), Walt Disney ( filmproducent, regisseur en zakenman), John Lennon, Pablo Picasso, Mozart (componist)

Voor diegenen die het hele artikel wil lezen * www.libelle.nl/lekker-in-je-vel/voordelen-dyslexie/           Meer weten over dit onderwerp?www.dagvandyslexie.nl                                        

Neem ook eens een kijkje op de originele website van een van de bekendste en succesvolste kinderboekenschrijver Jacques Vriens** en lees hoe hij in een tijd waarin dyslexie nog niet zo bekend was, te maken kreeg met dikke vette rode strepen in zijn werk! Gelukkig voor ons dat hij zich niet liet ontmoedigen, want dan hadden we nooit kennis gemaakt met al die leuke kinderboeken die hij heeft geschreven! www.jacquesvriens.nl  

Wil je een blog uit mijn praktijk lezen over dyslexie? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/hoe-verwerk-je-grote-stukken-tekst-als-je-dyslexie-hebt/

Lees meer
Reis mee in de kinderboekenweek
15 oktober 2019

Reis mee in de kinderboekenweek en daarna….

Reis mee … het thema van deze kinderboekenweek

Een reis om de aarde…. voor iedereen…. dankzij een boek! Op mijn bureau ligt een muis met een rood balletje. Bedoeld voor mijn duim… Zo kan ik makkelijker over mijn laptop scherm sturen. Een krijgertje omdat ik met een “normale muis” altijd ruzie heb. Het pijltje reist altijd net de andere kant op dan ik wil!  Onder die handige muis een inspirerend berichtje. Óók een krijgertje… van Dedicon. ”Voor mij is audiolezen mijn ziel en zaligheid. Als je zicht en financiële middelen beperkt zijn, kom je niet ver. Maar met een gesproken boek zit ik bij wijze van spreken zo in Australië”. Was getekend: Angèle. 

Kinderboekenweek en het thema? Reis mee!

En dat is nou het allerleukste van (voor)lezen. In je eigen omgeving kun je zó door een (reis of avonturen) verhaal meegenomen worden naar een andere plaats. Mooi dat het dit jaar het thema van de kinderboekenweek is. Maar…. eigenlijk is het een thema voor iedere leeftijd en van alle tijden:

Een reis om de aarde in het internetloze tijdperk

“Als jullie de eerste dag van jullie reis in San Francisco zijn, vergeet dan niet……” en tijdens een telefoongesprekje “op dag 6 zitten jullie in natuurpark…. vergeet dan niet ook even … te bezoeken, want het is maar een uurtje verder”. Tekenend voor de oprechte interesse in onze huwelijksreis destijds van mijn vader. Kersverse echtgenoot had op zijn verzoek aan hem ons reisschema gegeven. Met bibliotheekboeken en de encyclopedie reisde hij met ons mee en gaf ons zelfs waardevolle tips voor onderweg!

Reis mee met een boek!

Kennen jullie:

  • Het bekroonde boek Mama weg! waarin een uiltje uit het uilennest valt en via een zoektocht haar mama weer vindt? Samen ontdekken en verwoorden hoe mama er ook alweer uitzag…
  • Rupsje Nooitgenoeg die via allerlei lekkers door de week reist en uiteindelijk een mooie vlinder wordt?
  • In mijn kindertijd Abeltje (en de lift), die zó in exotische oorden kwam?
  • Sjakie en de Chocoladefabriek?
  • Jules Verne… een reis om de wereld in 80 dagen?
  • Pippie Langkous en haar Villa Kakelbont?

Reis mee met een boek en daarmee begin je als je jong bent!

Heb je eenmaal ontdekt dat (voor)lezen leuk en (ont)spannend is dan is het zaadje geplant voor hopelijk nog veel meer avonturen! Heb je óók ontdekt dat het zomaar een paar uur later is en je even in een andere wereld was en misschien ontdek je nog wel veel meer…

Reis mee met een boek, want (voor)lezen is onmisbaar voor je taalontwikkeling en je geletterdheid!

Je ontdekt dat al dat lezen of voorlezen je woordenschat vergroot, je zelfredzaamheid, fantasie en oplossend vermogen stimuleert. Allemaal ingrediënten die nodig zijn om in je volwassen leven zelfstandig te kunnen functioneren. Het percentage jongeren van 15 jaar met een taalachterstand blijft schrikbarend toenemen (vlg. OESO,Pisa rapport). Was het percentage in 2003 “nog maar” 11,5%  in 2015 al gestegen tot 17,9 % van de jongeren. Met z’n allen kùnnen we deze zorgelijke ontwikkeling stoppen, want met een taalachterstand loop je een groot risico om tot de laaggeletterden van de toekomst te horen!

Passend Lezen als zèlf lezen met hindernissen gepaard gaat

En zoals “Angèle van mijn muismatje” het al benoemde: dankzij bijvoorbeeld Passend lezen  is er ook geen excuus voor mensen die niet of niet goed zien of voor mensen met dyslexie! Om mijn steentje bij te dragen aan die goede taalontwikkeling ga ik ook déze vrijdagmorgen weer voorlezen en spreek ik een krant of tijdschrift in. Dan reis ik in mijn studio heel wat af en kom soms ook als gast in iemands huis terecht.

Wil je weten wat Passend Lezen jou kan bieden? www.passendlezen.nl

Interesse in een blog waarin het plezier in lezen centraal staat? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/is-een-film-spannender-dan-het-boek/

Lees meer