Voor mij een nieuw avontuur waar ik veel zin in heb. Bloggen is voor mij een nieuwe manier om dit mooie, vaak toch nog te onbekende beroep meer aandacht te geven en mijn jarenlange ervaring met jullie te delen.
Logopedie is zó veelzijdig en mijn belangstelling breed en dat betekent dat ik in mijn blogcategorieën een keuze moet maken.

Wil je meer weten over een onderwerp en vind je er (nog) geen blog over? Je bent méér dan welkom om mij hierover een berichtje te sturen. Ondanks mijn jarenlange ervaring ben ik niet alwetend, want misschien deel je mijn ervaring: “Hoe meer je weet, hoe meer je ervaart hoe weinig je eigenlijk weet”. Samen met jou wil ik informatieve en hopelijk ook leuke blogs èn vlogs gaan maken!

Blog

Hoe praat ik ècht Nederlands?

Blog#83“Hoe praat ik ècht Nederlands?”

“Hoe praat en leer ik ècht Nederlands?”

“Hoe praat ik ècht Nederlands?” Deze vraag beantwoord ik meestal met misschien wel een flauw antwoord:
“Gewoon dóen!” En dan komen de reacties los. Daarin zit een oproep aan ons Nederlanders!
Misschien herkenbaar:

  • “Iedereen spreekt hier tòch Engels, dus waarom zóu ik?
  • “Ik ga niet met jou discussiëren in het Nederlands, want dat verlies ik altijd in jouw taal!”
  • “Als ik Nederlands spreek, spreken ze meteen Engels terug.”
  • “Engels is toch een wereldtaal?”
  • “Ze hebben vaak geen tijd om te wachten tot ik het in het Nederlands heb gezegd.”
  • “Het duurt langer.”
  • #

Erica Terpstra in gesprek met lokale mensen in Peru

Er is weer een serie met “Erica Terpstra op reis” gestart. Voor mij hartverwarmend, fascinerend en inspirerend zoals ze communiceert met de lokale bevolking. Afgelopen week was ze in Peru. Voor mij helemáál een reden om te kijken, omdat ik daar een aantal jaren geleden was.
Behalve herkenbare reiservaringen bezocht ze ook voor mij onbekende plaatsen. En…. ze sprak o.a. ook in één van hun talen! Spaans!

TV wijnkenner Ilja Gort in Spanje

Eerlijk gezegd kijk ik vooral vanwege de mooie plaatsen die hij bezoekt en… wederom vanwege die fascinatie hoe ogenschijnlijk makkelijk hij met de lokale wijnkenners praat. Daar zit meestal geen woord Engels bij. Hoe dóet hij dat toch? Okay… hij spreekt goed Frans, maar Spaans is toch echt een andere taal….
In het Spaans is hij erg creatief en voorál effectief! Met korte zinnen komt hij tot hele gesprekken!

Wat is hun geheim op taalgebied?

Naast al hun persoonlijke eigenschappen, hun volledig zichzelf zijn, hun aanstekelijke enthousiasme en belangstelling voor wat op hun pad komt, kijk ík natuurlijk vooral naar hun manier van communiceren.
Persoonlijk moet ik bekennen dat ik “jaloers” ben hoe ze zó compleet kunnen communiceren in dit geval in het Spaans met zeker geen erg hoog taalniveau. Sorry! Dit is zeker niet als belediging bedoeld, maar meer de oprechte bewondering en verbazing van iemand die hier van kan leren!
Hoe dóen ze dat? Helpt het als de gesprekspartner geen Engels spreekt?

Wát zijn de ingrediënten om een taal ècht te gaan spreken?

  • respect tonen voor de gesprekspartner die moeite doet om jouw taal te leren?
  • géén gemeenschappelijke andere taal kennen?
  • geduld?
  • het niet vanzelfsprekend vinden dat men jòuw taal wil leren en dat waarderen?
  • niet te snel schakelen naar een eventuele gemeenschappelijke andere taal?
  • en vooral als “native” spreker je verplaatsen in die ander en langzaam ( blijven) praten?

Een paar van de genoemde ervaringen had ik zèlf in Peru in mijn contacten met lokale mensen. Zodra ze Engels spraken, was het “sprookje” van de taal leren voorbij. Het Spaans in Latijns-Amerika wordt op de eerste plaats in een veel langzamer tempo gesproken dan in Spanje. Dat helpt enórm!
Zo was het een fantastische ervaring om te ontdekken dat de spreker op de radio (in een taxi) volledig door ons werd begrepen. Later dezelfde ervaring ook op de tv! Als Europeaan val je op en mensen willen graag weten waar je vandaan komt. Ze vinden het bijna een eer als je hun taal wilt spreken. Een eer dat je juist hùn land hebt gekozen om te bezoeken. Al die positieve belangstelling geeft zoveel vertrouwen. Dat stimuleert….!

Wat is er mis aan “Jip en Janneke” taal?

Tijdens mijn lessen is het steeds weer opvallend hoeveel sneller cursisten Nederlands gaan spreken als wij hún taal niet beheersen en er geen gemeenschappelijke taal is om op terug te vallen. En ja… dat is dan misschien (een tijd) te vergelijken met “Jip en Janneke taal” **
Maar… uiteindelijk gaat het toch om samen communiceren?
Alle begin is moeilijk en Keulen en Aken zijn toch óók niet op een dag gebouwd?

Kortom: Om een taal te leren heb je de aandacht en medewerking van de gesprekspartner nodig. Je doet dit vooral sámen!

# Als je nog meer reacties kent, vult gerust aan in een reactie.

Wil je meer lezen over Erica Terpstra op reis? https://www.ericaterpstra.com/site/erica-op-reis

Interesse in de site van Ilja Gort? https://www.spanjevandaag.com/06/01/2020/tv-wijnkenner-ilja-gort-opnieuw-in-spanje-op-bezoek/

Wil je meer lezen over Nederlands bij Dutch Lesson Veldhoven?
https://www.dutchlessonveldhoven.nl  of: https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/valse-vrienden-en-humor-bij-een-vreemde-taal-leren/

En**…..Volgende week meer over Jip en Janneke taal!

Lees meer
Is Cito er voor mijn kind of is mijn kind er voor Cito?

Blog#82 Valse vrienden en humor bij een vreemde taal leren!

Valse vrienden en humor bij een vreemde taal leren!

“Leer jij ons eigenlijk wel echt Nederlands?” Dat vroeg pas geleden een cursist aan mij. Op mijn verbaasde blik vervolgde hij met de ervaring dat mijn uitspraak toch ècht anders was dan wat hij op de werkvloer in de fabriek hoorde. Hij gaf wat voorbeelden: “u metje”,( ’n meisje), “wawíje” ( wat wil je), “dàgeleufdenie” ( dat geloof je niet).

Streekgebonden Nederlands en “algemeen beschaafd Nederlands”

Het was een mooie aftrap voor mijn wedervraag: “Klinkt jouw moedertaal in èlk deel van je geboorteland precies hetzelfde?” en ”In welke taal verstaat elke landgenoot de ander?”
Het Nederlands waarmee je in heel Nederland verstaan wordt, leer je tijdens deze cursus bij Dutch Lesson Veldhoven. En… het zou wel heel aardig zijn als je collega’s eens hun best willen doen om zo verstaanbaar en duidelijk mogelijk met je te praten, liefst zonder dialect en… langzaam!

De invloed van zware accenten en afwijkende beklemtoning op het begrijpen

Óók in ons eigen land tussen ”geboren en getogen Nederlanders”, want wie herkent niet:

  • Bommeldíng of bómmelding
  • Oisterwijk ( spreek uit Oosterwijk)
  • Moergestél of Moergéstel)
  • Vóórkomen of voorkómen

En…. wie kent niet de grappen als je een “beetje” Duits of Engels of …..  gaat praten?

  • rond Nederlanders die ” ijn biesje Doitsj praten? ”
  • over ons “steenkolen Engels”?
  • rond het (on)bewust grappige Engels dat letterlijk uit het Nederlands wordt vertaald van een zeer succesvolle voetbalcoach?
  • bij de vraag: “waar ligt Liege?” ( Liège= De Franse uitspraak voor de stad Luik); die meneer zoek nòg naar die stad….
  • de cursist Spaans die met de “Franse slag” Spaans ging praten en zo onbedoeld een oude Spaanse vriend van zijn vrouw beledigde? Eindelijk overtuigd om dan toch maar eens Spaans te gaan leren…. Tja…duidelijk een voorbeeld van valse vrienden bij familietalen overgoten met humor!

En soms gaat de vertaling naar het Nederlands zoals bij ons naar het Engels….

  • “Ik start met vrijen met mijn aubergine” (een te enthousiaste vertaling van “to fry”)
  • Ik ben heel mooi ( moe)
  • De verontwaardigde opmerking van een Engelstalige klant in een supermarkt: “Die kun je toch ècht niet meer verkopen!” ( rookworst, bierworst, leverworst).
  • Lekker en leuk….. Altijd goed voor een mooi misverstand: die behulpzame bouwvakkers waren erg sympathiek aardig/leuk en dat wordt dan  opeens zomaar… héél lekker!!
  • “ja hoor”…… “Zeg, weet je dat dat in het Engels…..?”  “Ja hoor!”

De achtergrond van de spreker kennen, helpt mee bij het begrijpen

“ Waarom spreekt hij dan niet gewoon in het Duits?” Die vraag stelde ik wanhopig aan mijn collega tijdens een congres over een nieuw inzicht bij het behandelen van stemklachten.
Iets te laat binnengekomen had ik het voorstellen van de gastspreker gemist en die achtergrond bleek broodnodig om mijn verwachting wat bij te stellen. Ik was een tijdlang méér bezig met het raadsel waar hij vandaan kwam!  Zijn mediterraan uiterlijk, Duitse achternaam en een wat Frans/Duits accent tijdens zijn in het Engels gehouden presentatie leidde me behoorlijk af van de inhoud. Collega’s die de introductie hadden gehoord bleken aanzienlijk minder problemen te hebben. Ze hadden hun verwachtingen al afgestemd op deze informatie. Gelukkig via zijn uitstekende Powerpoint, video’s en aanstekelijk enthousiasme goed gecompenseerd. En… op een later tijdstip tijdens een geweldige cursus was het ook voor mij geen probleem meer.

Overeenkomsten (vrienden) zoeken of….

  • In zinsopbouw en grammatica bijvoorbeeld ( Germaanse talen Duits/Nederlands, Romaanse talen (Frans, Spaans, Italiaans)
  • In de uitspraak: de Nederlandse uu wordt vaak een oe en kan hilarische anekdotes opleveren: Even met mijn nieuwe boeren (buren) praten, bij de gemeente hoer (huur) subsidie regelen…. Maar…. als je weet dat ü van dürfen net zo klinkt als uu. De Nederlandse oe, niet als twee afzonderlijke klanken worden uitgesproken maar als de ou van route, de u van universidad of de oo van roots dan gebruik je iemands moedertaal.
  • Leenwoorden worden misschien iets anders uitgesproken maar hebben een gezamenlijke Latijnse of Griekse moeder en betekenis: zoals verbum en verb.

Verschillen benoemen en inzicht geven

Verschillen laten zíen met de hulp van mijn logopedische achtergrond:

  • via een klinkerdriehoek
  • kaakopening en tongplaatsing

Verschillen met een knipoog!

  • “El Problema en la solución”, zo begon ooit mijn eerste les Spaans en tot op heden was het plagerige grapje naar de mannelijke cursisten wèl een anker voor een aantal kenmerken waaraan je mannelijke en vrouwelijke woorden kon herkennen.
  • Het grapje bij de analoge klok: “Wij lopen op de tijd vooruit en de Engelstaligen lopen achter de tijd aan”, werd me niet door iederéén in dank afgenomen, totdat… “Inderdaad je hebt helaas gelijk” (Half past three of half vier.)

Tot slot deel ik met plezier ervaringen over Nederlands spreken….

  • “het klinkt agressief: gggggg
  • “it sounds like hell”
  • “ik woon in een hoerhuis” ( huurhuis)
  • en ….wat dacht je van Hoersubsidie……
  • “ik ben eindelijk geslacht” ( ik ben geslaagd)

En nee lieve cursisten…. wij maken die grappige fouten natuurlijk nóóit in jullie taal!!

Ik denk nog met schaamrood aan mijn Spaanse vertaling van “het is warm!”, in een poging om een gesprekje met de taxichauffeur te voeren. Zoiets in de geest van het “leuk en lekker…..”  De taxichauffeur had enorm plezier en…’s avonds iets grappigs om te vertellen aan zijn huisgenoten! Tja… Valse vrienden en humor bij een vreemde taal leren? Het kan helaas ook weleens tot gênante situaties leiden!

NT2 ( Nederlands aan anderstaligen) een plezier om te geven, waarbij vrolijk blunderen wordt gestimuleerd.
Echt… … zonder fouten mógen en dúrven maken, leert toch níemand iets nieuws?

Wil je meer blogs over dit onderwerp lezen? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/humor-in-de-spreekkamer-als-je-iets-leert/

Wil je meer informatie? https://www.dutchlessonveldhoven.nl

 

 

Lees meer
Nederlands leren door een relatie te leggen met het Engels?

Blog#81“Kan ik Nederlands leren door een relatie te leggen met het Engels?

“Kan ik Nederlands leren door een relatie te leggen met het Engels?

“Kan ik Nederlands makkelijker leren door een relatie te leggen met het Engels? Mijn Engels is namelijk veel beter dan mijn Nederlands”.
De vraag werd op een forum voorgelegd aan een groep “collega’s”. “Collega’s” die ook Nederlands leren of al ver gevorderd waren. De uiteenlopende antwoorden werden gegeven vanuit hun eigen positieve ervaring.

“Wat is jouw advies?”

Een cursist aangesloten bij dat forum, liet me de reacties lezen en wilde er graag over praten. Al pratend over zinsbouw en letterlijk vertalen vanuit een andere taal, ging het opeens over familietalen en vreemde talen en wat je wel en beter niet kunt doen.

Familietaal gebruiken in de grammatica

“Grammatica mag je overslaan, want op school was ik daar al slecht in”, verzuchtte de Duitse cursist tijdens de intake, om vervolgens tot zijn eigen verbazing bijna moeiteloos zinnen te bouwen in de Nederlandse taal.
Waarom?
Hij ontdekte al snel de gelijkenissen tussen het Duits en de Nederlandse taal en gebruikte dat inzicht bijna intuïtief.

“Spreek Nederlands niet via de omweg van het Engels, maar vanuit jouw Duitse achtergond.”

Dit advies gaf ik ooit aan een hoogopgeleide Duitse cursist die de hele werkweek Engels sprak met zijn uit vele nationaliteiten bestaande kring collega’s. Toen het advies leidde tot het inzicht hoeveel Germaanse talen ( Nederlands en Duits) met elkaar delen, had hij ineens geen grammaticale problemen meer met de opbouw van de Nederlandse zinnen en ging zijn Nederlands snel vooruit.

Inzicht in de overeenkomsten en verschillen helpt altijd!

Als je weet dat die nieuwe taal familie is van je eigen taal: gebruik het!
Maar:
Nederlands heeft een heel andere grammatica, lijkt veel minder “strakke grammaticale regels” te hebben dan het Engels. Letterlijk vertalen als er geen sprake is van “familiebanden” is daarom geen goed plan!

Het interview

Tot slot een voorbeeld van die andere grammaticale regels:
In de auto luisterde ik naar een interview. Midden in het gesprek vallend, miste ik de introductie van de radiogast. Luisterend dacht ik met een geboren Nederlander te maken te hebben, hoewel zijn vage accent me nieuwsgierig maakte naar zijn afkomst.
Totdat ik deze zin hoorde: ”Mijn dag ik gewoonlijk start met een goed ontbijt.”
Natuurlijk…. een zeer perfect sprekende Engelsman. En toen vielen meer kleine hardnekkige foutjes op zoals die er gemaakt worden in ons doolhof rond de lidwoorden “de” en “het”.
Veel talen waaronder het Engels “plakken” alle werkwoorden bij elkaar  meteen na het onderwerp en in die talen zijn er problemen met onze de, het en er.
In de Germaanse talen is dat anders……

Spreekwoorden in een vreemde taal komen het laatst, maar je kunt het een handje helpen:
https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/spreekwoorden-uitdrukkingen-of-gezegdes/

Wil je meer informatie over Dutch Lesson Veldhoven? Bezoek dan eens mijn andere site:
https://www.dutchlessonveldhoven.nl 

 

Lees meer
Het leesplezier is dramatisch!

Blog#80 Het leesplezier is dramatisch laag!

Het leesplezier is dramatisch laag!

“Wat bezielt je om opeens flutromannetjes te gaan lezen?” Het was mijn vader duidelijk niet ontgaan dat ik in de zomer na mijn eindexamen VWO alleen maar “doktersromannetjes” verslond en ja….  overduidelijk een signaal dat het een doorn in zijn oog was. Maar…. geen paniek want míjn leesplezier is daarmee niet opeens dramatisch laag geworden!

Waar kwam die omslag van “hoogstaande literatuur” vandaan?

Is dat zo vreemd? Na maar liefst 25-30 verplichte boeken voor de literatuurlijst Nederlands in klas 5/6 en niet te vergeten daarnaast ook voor de 3 vreemde talen minstens 8 per taal? Het hoorde allemaal bij het examenonderdeel literatuur en nee….. vertel míj daarom nóóit dat een talenpakket een pretpakket was/is! In ieder geval níet in de jaren 70! Mijn leesplezier was na de middelbare schooltijd dramatisch laag. “Vakkundig” om zeep gebracht door een “overkill”aan verantwoorde (verplichte) boeken!

Leeskost is net als voedsel een kwestie van smaak en behoefte

In mijn geval is het uiteindelijk nog “goed gekomen” aldus mijn destijds bezorgde ouder, maar terugdenkend aan die bijna verslaving aan wat hij geringschattend “pulp’ noemde, is het zeker te verklaren. De verplichte titels op die boekenlijst, de tijddruk, weinig oog voor de leeftijd en daarmee samenhangende belangstelling. Lezen en de keuze van wat je leest, is zó persoonlijk. Net als eten, een kwestie van smaak!  Een paar jaar later kon ik echt wel weer genieten van een “serieus” boek, maar een aantal ervan staan dankzij die verplichting nog steeds op mijn zwarte lijst.

Ten gevolge van het begeleiden van middelbare scholieren (met dyslexie) weet ik dat het aantal verplichte boeken aanzienlijk is verminderd en ook dat er veel meer keuze mogelijk is. Het gaat gelukkig steeds meer om de leeservaring en de enkele boeken die verplicht zijn, worden vaak klassikaal besproken en getoetst. Toch daalt het leesvaardigheidsniveau al jaren bij leerlingen van groep 8, maar vooral ook in het voortgezet onderwijs.

Het gaat slecht met het leesgedrag van onze middelbare scholieren

Het leesplezier en daarmee ook het leesniveau is dramatisch laag. Voor diegenen die dat willen ontkennen….  Een grafiek bij een onlangs geplaatst artikel over recent getoetst leesgedrag en leesvaardigheid toont dat Nederland niet een beetje uit de top 10 is gevallen, maar inmiddels op de 26e plaats staat**!
Het zorgwekkende leesniveau komt steeds weer terug in het nieuws, zoals onlangs in het NRC met adviezen hoe het tij te keren.* En… nee de digitalisering, de smartphones, het gamen…. daar hebben de ons omringende landen ook mee te maken, maar Nederland spant helaas in het “ontletteren” toch echt de kroon! Waar ligt het dan aan?

Hoe het dramatische (leesplezier) tij te keren?

In hetzelfde artikel 5 maatregelen om de leesvaardigheid te verbeteren zoals:

  1. “Diep” lezen in plaats van korte en oppervlakkige leesmomenten. Het helemaal “verdiept zijn” in een boek vergroot je. Het is de sleutel voor leesprestaties en om zelfstandig te kunnen functioneren.
  2. Het leesplezier verhogen
  3. De lesmethodiek en didactiek verbeteren
  4. Zorgen voor een leescultuur
  5. Vergeet de jongens niet!

Leesplezier….. stimuleer je niet met verplichte boekenlijsten

Wèl met keuzes leren maken en ruimte voor andere “leeskost”.
Leesplezier creëer je vooral ook door genoeg tijd ervoor te hebben. Lezen moet ontspannend zijn in een rustige sfeer. Mijn leeservaring hierboven is een duidelijk voorbeeld wat er gebeurt als men in de stress van het overvolle examenjaar in korte tijd zoveel boeken moet lezen en vervolgens via inzichtvragen móet analyseren.

Welke lesmethodiek en didactiek vind je belangrijk?

Ga je daarbij uit van:

  • de persoonlijke belangstelling,
  • hobby’s,
  • het strikt volgen van het technisch leesniveau dat is getoetst?
  • is de leeftijd bepalend wat een kind mag lezen of laat je daarin andere criteria meewegen?

Als moeder maar ook als dyslexiespecialist zie ik het leesplezier verlagen door denkbeelden zoals:

  • Niveau lezen (“AVI” lezen) i.p.v. lezen wat je leuk vindt. Je leesniveau is daarbij bepalend en niet jouw belangstelling. Om eindelijk dat leuke boek te kunnen lezen, volgen er eerst toetsen op tempo en foutloos technisch kunnen lezen. De meeste mensen met dyslexie of met bijvoorbeeld een stotterprobleem zijn niet goed in hardop technisch foutloos lezen en sommigen zullen op de geldende toetscriteria zelfs als volwassenen dat niveau misschien wel nooit halen. Dat betekent niet dat ze “stillezend” een boek níet kunnen begrijpen en er plezier aan beleven.
  • De leeftijd bepalend te laten zijn bij de keuze van een boek. “Dat boek is voor jou nog veel te moeilijk”, hoorde ik ooit een bibliothecaresse zeggen. Geloofde ze nou werkelijk dat een kind een boek blíjft lezen als het te moeilijk is? Het op voorhand belemmeren in eigen keuzes maken, is in mijn ogen een vernietigend zaadje planten om het lezen af te zweren als leuke activiteit.

Durf bij boekkeuze eens te kiezen voor een “moeilijk” boek

In een vorige blog over de magie van (voor)lezen zei Kees v. Kooten het al zo treffend: “Lees ook de moeilijke woorden, want de vraag naar de betekenis komt vanzelf en zo bouw je samen spelenderwijs aan de woordenschat. Dat geldt ook bij het mógen kiezen van je boek.
Het technisch lezen vormt natúúrlijk de basis voor het begrijpend lezen, maar vanuit mijn achtergrond zie ik ook moeizame relaties tussen hardop lezen, verklanken, snelheid en techniek. Iemand die stottert, onduidelijk spreekt of iemand met dyslexie….. ze hebben allen problemen met het hardop lezen.

De leescultuur en “die jongens”….

Soms bezoek ik voor mijn werk een klas en zie direct de liefde voor het (voor)lezen… Een mini huiskamer met gezellige bank, kussens en boeken uitnodigend in een boekenkast. Boeken over hobby’s zoals technische boeken, fotografieboeken, kookboeken, detectives, maar ook avonturenboeken, “echte kinderliteratuur” … allemaal gebroederlijk bij elkaar.
Dan denk ik automatisch aan mijn eigen huis en alle huizen waarin ik heb gewoond. Altijd was er wel een hoekje gecreëerd om je lekker terug te trekken met een boek.
Aan de boekenkast waaraan je vanzelf ziet wat de uiteenlopende interesses van de bewoners zijn…..

“Zien eten doet eten”

De eetcultuur van de Zuid-Europese landen gaat van generatie naar generatie…. en zo’n gewoonte geldt niet alleen voor eten!
Handige mensen die in huis alles wat kapot gaat weer als vanzelfsprekend repareren….. ? Als je het vraagt dan hebben ze altijd een voorbeeld in de buurt gehad.
Componisten? Het werd aan de volgende generatie doorgegeven en bijna met de paplepel gestimuleerd.
Sportmensen die de ene medaille aan de andere rijgen? Grote kans dat pa of ma ook uitblonk in die sport.

Dat is niet anders bij lezen, want….“zien (voor)lezen doet lezen”

Dat begint dus bij ons! De (groot)ouders, de kinderopvang, leraren, alle mensen om opgroeiende kinderen heen. Om ze te laten blíjven lezen, zullen we het voorbeeld  moeten blíjven geven. Laten zíen en ervaren hoe leuk dat is, wát je ook leest en vooral bewíjzen dat alleen zij die veel lezen, het steeds beter beheersen.
Een betere beheersing in wat je ook doet, maakt het vele malen leuker om te doen en zo is de cirkel rond!

Voor de belangstellenden verwijs ik graag naar het hele artikel in het NRC van het weekend 1 en 2 februari 2020*

https://www.nrc.nl/handelsblad/2020/02/01/#122

Bron grafiek** : Uit het NRC van 6-2-2020 Belangstelling voor dat hele artikel?
https://www.nrc.nl/nieuws/2020/02/06/waarom-estland-de-allerslimste-pubers-heeft-communistische-basis-met-een-scandinavische-saus-a3989561

Meer lezen over de leescultuur en hoe je het zaadje plant? De magie van het (voor)lezen in:
https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/blog79-een-jaarlijks-terugkerend-nationaal-voorleesjaar/

Lees meer
Een jaarlijks terugkerend Nationaal VoorleesJaar!

Blog#79 Een jaarlijks terugkerend Nationaal VoorleesJaar!

Het Nationale Voorlees…Jaar!

De Nationale Voorleesdágen liggen alweer even achter ons als ik dit schrijf. Ben ik vergeten om er in die week een blog over te schrijven? Nee… zéker niet, maar… in die week was er voldoende over te horen, te zien of te lezen. Helaas zijn het Voorleesdágen en het liefst zou ik dit willen omdopen tot een jaarlijks terugkerend Nationaal VoorleesJaar, want zoals met veel dingen ebt het voornemen weer wat weg, als de aandacht verflauwt. Kortom een bewust plan om aan het begin van februari een blog aan dit onderwerp te wijden.

Het “januari voornemen”

Ken je het effect? Veel mensen nemen zich voor om vanaf 1 januari….

  • niet meer te roken
  • geen/minder alcohol te drinken
  • gezonder te eten
  • meer te sporten
  • ……..

Jammer genoeg zie ik in dit rijtje nooit meer lézen staan en al helemaal niet meer vóórlezen!

Geen ramp als het niet in het “1 januari lijstje” staat, want veel van al die goede voornemens aan het begin van het nieuwe jaar gaan al aan diggelen nog vóór die eerste maand voorbij is. Daarom…. als het aan mij ligt……het liefst:

Een jaarlijks terugkerend Nationaal VoorleesJáár

Níet een paar dagen alle aandacht en ook niet alléén tijdens de (kinderboeken)week, maar liever er een gewoonte van maken, een ritueel zoals je die dagelijks een aantal tegenkomt en die automatisch jaarlijks terugkomen.

Waaróm dagelijks voorlezen?

“De magie van het voorlezen”
“De Warmte van het voorlezen”
“Het voorspelbare einde van de actieve dag”
“Een ritueel dat elke avond terugkeert”
“Het markeert de vertraging van het dagtempo naar het trage van de nacht” 

Mooie citaten die ik opzoog tijdens een praatprogramma o.a. over het belang van voorlezen. Het waren niet de minsten die deze meningen vol overtuiging uitspraken. Neerlandicus en cabaretier Kees v. Kooten, Dieuwertje Blok (jawel de voorleeskoningin waarnaar rond Sinterklaas miljoenen jeugdige gelovigen ademloos luisteren), politicus Wouter Koolmees en schrijver Arnon Grunberg.

Scheutig met voorleestips!

  • “Sla moeilijke woorden niet over in een boek, want als je na zo’n woord even stopt dan vragen ze vanzelf wat het betekent. Zo bouw je meteen aan een rijke woordenschat”( Kees v.Kooten).
  • “Lees het boek meerdere keren. De éérste keer is het interessant, de twééde keer begrijpen ze meer en ontdekken nieuwe dingen in het verhaal en de dèrde keer gaan ze aanvullen of je corrigeren als je toevallig een ander woord gebruikt”.( Wouter Koolmees als ervaren voorleesvader)
  • “Neem ze serieus en lees vooral niet op een kindertoontje of overdreven”.( Dieuwertje Blok)

Alle adviezen kwamen enthousiast, uit ervaring en spontaan.
En daaraan zou ik zelf willen toevoegen:

  • Stop altijd als het spannend wordt (tenzij het te eng wordt voor het slapengaan). Geloof me, de volgende avond herinneren ze jou beslist aan het voorleesritueel!

Voorlezen, daar heb ik geen tijd voor?

De praktijk leert dat een zo’n mooie, warme overgang van de drukte van de dag naar de rust van de avond, en voor je kind naar bedtijd, veel voordelen biedt:

  • Een kind dat opeens gráág naar bed wil; geen strijd meer leveren rond de klok van bedtijd
  • Nog even alle aandacht en tijd krijgen en géven na de hectiek van de dag
  • Een rustige overgang naar het slapengaan
  • Goed voor de onderlinge band
  • Goed voor de taalontwikkeling en de woordenschat
  • Het leren inleven in andere werelden en gedachtes
  • Het stimuleren van de creativiteit
  • Het zaadje wordt geplant voor een leven vol leesmomenten
  • De nu genoemde problemen rond taal- en leesachterstand bij het verlaten van de basisschool zou hiermee weleens grotendeels voorgoed tot de verleden tijd kunnen behoren

Een jaarlijks terugkerend Nationaal VoorleesJaar!

Daar zou ik graag voor op de barricades gaan…..

Wil je meer lezen over dit onderwerp? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/is-een-film-spannender-dan-het-boek/

 

 

 

 

Lees meer
Wat betekent interferentie bij dyslexie?

Blog#78 Wat betekent interferentie bij dyslexie

Wat betekent interferentie bij dyslexie?

“Heb je weleens met elektriciteit gestoeid?” Dit was de wedervraag op mijn vraag “wat betekent interferentie bij dyslexie?” tijdens de nascholing rondom dyslexie. De orthopedagoog lachte om onze verbaasde reactie, want wat heeft dát nou met interferentie te maken!
De orthopedagoog: “Eerst het woord interferentie afgeleid van het werkwoord interfereren; het gelijktijdig werken van twee bewegingen die elkaar belemmeren of versterken. Daar hebben ze voor de elektriciteit iets voor bedacht”.

De verschillende gekleurde draadjes bij elektriciteit

“Al die elektriciteitsdraadjes”, legde hij vervolgens uit, “zijn omwikkeld met een soort isolerend beschermlaagje. Zonder die beschermlaagjes zouden ze contact met elkaar kunnen hebben. Er gaat dan gemakkelijk een vonkje naar een andere bedrading en zo ontstaan er gevolgen die de elektricien niet voor ogen had. In onze hersenen lopen ook tal van draadjes. Het blijkt dat als die draadjes die bijvoorbeeld met spelling te maken hebben niet goed genoeg omwikkeld zijn met een beschermlaagje er een soort van kortsluiting of onbedoeld vervolg ontstaat. Een klein foutje dat grote gevolgen kan hebben voor bijvoorbeeld de spelling van woorden.

Voorbeelden van interferentie bij dyslexie?

“Ik den niet bom!”
“Zei zij tegen mei.”
“Ik schreif faut!”
Zij verbreede de breede straat.

Wat betekent interferentie bij dyslexie? Als je naar deze voorbeelden kijkt, herkennen we ze allemaal bij de beginnende lezers en schrijvers bijvoorbeeld uit groep 3. In die beginfase is dat niet direct reden tot ongerustheid, maar …. blijft dit verschijnsel bestaan of verdwijnt het later dan bij de meeste leeftijdgenoten, dan wèl. In dat geval zal elke nieuwe spellingfase een nieuwe kans tot interferentie geven.

Hoe kun je interferentie zoveel mogelijk beperken?

Voor het antwoord op die vraag heb je wat inzicht nodig in de spellingopbouw. Zoals de elektriciteitsdraadjes van elkaar worden gescheiden en dit ook zichtbaar is met verschillende kleurtjes, zo geldt dat eigenlijk ook voor spellingregels. Je moet ze goed afbakenen!
Wat leer je eerst en wat kun je “ongestraft” combineren?
Vast staat dat je in een spellingprogramma beter nooit categorieën als ei en ij tegelijk aanbiedt, net zoals de letters b, d, p, q voor kinderen (met dyslexie) erg verwarrend zijn om tegelijkertijd in een spellingprogramma (nieuw) aangeboden te krijgen. Zo zijn er tal van adviezen te geven om het gevaar van interferentie te beperken.

Spellingregels afbakenen

Liefst eerst goed automatiseren voordat je een dichtbij gelegen categorie aanbiedt. Zinvol bij beginnende geletterdheid en helemaal bij dyslexie!

Wil je meer lezen over dyslexie?
Dat kan: https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/waarom-spellingregels-bij-mensen-met-dyslexie-zomaar-vergeten-worden/

Kijk ook eens in het tijdschrift: https://balansdigitaal.nl/

Lees meer