Een nieuw avontuur

Bloggen is voor mij een nieuwe manier om dit mooie, voor velen een onbekend beroep meer aandacht te geven. Een kans om mijn jarenlange ervaring te delen. Je bent welkom om een reactie of vraag achter te laten.

Logopedie is zó veelzijdig en mijn belangstelling breed en dat betekent dat ik in mijn blogcategorieën een keuze moet maken.

Wil je méér weten over een onderwerp en vind je er (nog) geen blog over? Je bericht zal ik als het kan omzetten in een blog.
Samen met jou wil ik informatieve en hopelijk ook leuke blogs gaan maken!

Blog

Spreek jij Engels zoals je het schrijft?

Een hoger IQ zonder (Ernstige Enkelvoudige) Dyslexie (EED)?

De vraag: “ Zou het ( geteste) IQ hoger zijn zonder een EED?”, wordt vaak aan mij gesteld. Voor een objectief antwoord verwijs ik altijd graag naar een in dyslexie gespecialiseerde psycholoog/orthopedagoog. Bij voorkeur een bureau dat daarna niet zèlf de behandelingen op zich neemt. Elke zweem van verstrengelde belangen zou ik bij deze diagnose willen vermijden! Het lijkt me duidelijk dat schriftelijke (lees)tests en op tempo gebaseerde toetsen de uitslag negatief kunnen beïnvloeden. Toch laat ik hierover liever de onafhankelijke experts aan het woord.  

Nascholing dyslexie

Bij deze vraag:” Zou het (geteste) IQ hoger zijn zonder een EED?”, gaan mijn gedachten naar die zaterdag. Er was een interessante nascholingsbijeenkomst dyslexie. Naast mij zat een enthousiaste 4e jaars studente logopedie. Haar afstudeeropdracht ging over dyslexie. Het klikte vanaf het eerste moment en nog vóór het voorstelrondje van de groep hadden we al het nodige uitgewisseld.

“Oh ja… uh ik heb zelf ook dyslexie”

Net als bijna alle gezinsleden had ze dyslexie, vertelde ze tijdens het “officiële” voorstelrondje. Al haar broers en zussen hadden een HAVO of VWO diploma en studeerden op minimaal HBO niveau.

“Je mag niet tegen me aanpraten als ik notities maak hoor!”

Er kwam onverwachts een hobbel op haar weg toen we samen een opdracht moesten uitwerken. Ik had kort ervoor terloops opgemerkt dat het aantekeningen maken zónder spellingfouten vaak een probleem is. Zij had er tot dat moment duidelijk geen problemen mee. Al schrijvend overlegde ik met haar, maar de door mij opgeworpen multi taskende activiteit was nèt een stap te ver! Ze verzocht me vriendelijk om één activiteit tegelijk met haar te delen. Mijn automatische piloot was anders afgesteld dan de hare met dyslexie als extra passagier. Want: “Ik blijf wel iemand met dyslexie hoor en praten èn schrijven….dat gaat bij mij niet goed samen!”

Omgaan met dyslexie

In de pauze raakten we in een boeiend gesprek over de schoolervaringen in hun gezin met dyslexie.

  • Hoe schriftelijk afgenomen tests zonder enige aandacht voor de dyslexie tot lagere vervolgopleidingen konden leiden
  • Hoe de enige niet dyslectische ouder daarom vaak naar school ging voor overleg en begrip voor de dyslexie van die zoon of dochter
  • Welke “spelregels” voor dit specifieke kind van toepassing waren
  • Hoe de ene leerkracht dankbaar gebruik maakte van de opgedane expertise van die ouder en de volgende leerkracht het juist als een bedreiging zag
  • Hoe spelling onrechtvaardig zwaar kon meetellen. Iemand die kleurenblind was, kreeg toch ook een aangepaste opdracht bij topografie?
  • Hoe resultaten van taaltests flink de plank kunnen misslaan als de leesvaardigheid of het (lees) tempo een belangrijke ( bepalende) factor wordt  

Een hoger IQ zonder (Ernstige Enkelvoudige) Dyslexie (EED)?

“Mijn broer is ook nog eens flink hoogbegaafd” Haar opmerking in de groep maakte dat het gesprek en ook de cursus even een wending nam naar:

  • niet ontdekte of laat ontdekte dyslexie
  • niet ontdekte hoge intelligentie vanwege dyslexie.

“Mijn broer is pas heel laat getest omdat bij hem de dyslexie pas heel laat werd ontdekt. Zo kwamen we te weten dat hij een zeer hoog IQ heeft. Dat verklaarde de vreemde foutjes, die geen slordigheidsfoutjes waren.”

Het verklaarde ook het grote niveauverschil tussen de talen en de exacte vakken op de middelbare school. Het had niets te maken met desinteresse, integendeel. “Verveelt hij zich weleens in de klas?”, vroeg de cursusleider.  “Mijn broer en vervelen? Nee, daar zorgt zijn dyslexie wel voor. Daar vindt hij een flinke uitdaging in en het zorgt dat hij zich niet verveelt in tegenstelling tot zijn hoogbegaafde vriend zonder dyslexie”.  

Dyslexie met nòg een probleem ( in vaktermen) een comorbiditeit òf echt een EED?

Heel vaak is er géén sprake van een EED. Men ziet het niet als er sprake is van een comorbiditeit. Men test niet voldoende op andere aspecten of nog erger … men benoemt het niet vanwege eventuele financiële voordelen bij een EED.

Wat dit voor consequenties heeft als er sprake is van een TOS? Volgende week een blog over een niet gediagnostiseerde TOS en dyslexie.

Wil je reageren? Neem contact op via info@slin.nl

  • Wil je een onafhankelijke diagnose en een onafhankelijk behandeladvies?
  • Wil je een diagnose waarbij ook rekening wordt gehouden met het IQ?
  • Èn… wil je uitsluiten dat een comorbiditeit niet wordt meegenomen in de diagnose?
  • Kies dan bij voorkeur een op dit gebied gespecialiseerd bureau dat wèl een behandeladvies geeft, maar niet zèlf behandelt, zoals bijvoorbeeld:

https://www.praktijkmerkelbach.com/contact/

Wil je meer blogs lezen over dyslexie?   https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/hoe-verwerk-je-grote-stukken-tekst-als-je-dyslexie-hebt/

https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/gevolgen-dyslexie-niet-ontdekt-bij-hoogbegaafdheid/

Lees meer
Waarom jij wel fiets en sinaasappelsap hoort en niet kriebelhoest?

Waarom hoor jij wel het woord fiets en sinaasappelsap en niet het woord kriebelhoest?

Waarom hoor jij wel het woord fiets en sinaasappelsap en niet het woord kriebelhoest?

Vorige week las je in de blog https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/mijn-audiogram-wat-hoor-ik-nog-en-wat-niet/

Hoe een meisje met een flink gehoorverlies en een vertraagde spraak- en taalontwikkeling ouders, leerkracht en logopedist op het verkeerde been zette omdat ze goed kon spraakafzien. Er zijn veel misverstanden over gehoorverlies en wat je dan allemaal niet meer kunt.

Waarom hoort hij wel fiets of sinaasappelsap en niet het woord kriebelhoest?

Hij lijkt niet altijd even slechthorend te zijn. Herken je deze opmerking? Bij aanmelding voor een cursus spraakafzien vraag ik altijd naar het audiogram en bespreek ik tijdens de cursus wat de persoonlijke “gevolgen” zijn voor het wel of niet horen van bepaalde klanken. Zo zijn er hoge tonen verliezen, waardoor je bijvoorbeeld de f, s, g, t niet (goed) hoort of bij een lage tonenverlies hoor je klinkers zoals de o of de a minder. Partners maken soms de opmerking dat het bijna lijkt alsof hij “selectief hoort”, alsof hij alleen dàtgene hoort wat hij wil horen. “Waarom volgt hij moeiteloos die ene nieuwslezer op tv of de presentator van zijn favoriete praatprogramma en een ander programma weer niet?”

Belangstelling, tijdstip, spreker, omgeving, context…..

Dit zijn zomaar wat voorbeelden die naast het audiogram meespelen bij het kunnen volgen van gesprekken.

Kunnen we niet beter de cursus ’s avonds of aan het einde van de middag plannen?

Een logische vraag van iemand die graag haar werkende partner of kinderen wil laten meekomen. Als het niet anders kan, wil ik daar zeker rekening mee houden. Meestal merkt de cursist al snel dat het verstandiger is om de volgende afspraak vroeger op de dag te plannen. Waarom? Ga een keer mee of doe een koptelefoon op of oordopjes in die alle geluiden dempen. Ervaar de inspanning, de grote concentratie die het vraagt om te zien wat er wordt gezegd. Na een uur kun je daar doodmoe van zijn!

Algemene richtlijnen rond dB verlies om toch een globale indruk te krijgen wat het betekent als je een mate van slechthorendheid hebt of  “doof” bent en de gradaties daarin

(Met dank aan de nieuwsbrief van de stichting NVVS, waar onderstaande informatie vandaan komt:)

  • 0 -30dB: normaal tot licht slechthorend. Een zacht gesprek of een gesprek op grote afstand volg je misschien niet altijd.
  • 30-60dB: licht tot matig slechthorend. Een zacht gesprek of een gesprek op meer dan één meter lukt vaak niet. Groepsgesprekken zijn een probleem.
  • 60-70dB: ernstig slechthorend. Groepsgesprekken zijn heel moeilijk, gesprekken op luide toon versta je wel.
  • 70-90dB: zwaar slechthorend. Gesprekken op luide toon hoor je nog wel, maar kun je niet altijd verstaan.
  • 90-120dB: doof. Gesprekken hoor je, luide geluiden misschien nog wel. Dit kan niet echt  “horen” genoemd worden. Het oor neemt alleen nog trillingen waar.
  • Vanaf 110dB: diepdoof. De kans dat men iets hoort of waarneemt is vrijwel nihil.
  • Vanaf 120dB: vibratiedoof. Ook trillingen neem je niet waar.

Tevens dank voor de spraakbanaan van de GGMD (zie foto) die een goed beeld geeft welke klanken je mist bij welke slechthorendheid.

Wil je meer informatie over het werk van de GGMD, of zoek je een gecertificeerd logopedist spraakafzien in je woonplaats? Kijk op: www.ggmd.nl

Wil je reageren via mijn e-mail of een afspraak maken bij mij? info@slin.nl  

Lees meer
Ze kan ook niet luisteren!

Mijn audiogram, wat hoor ik nog en wat niet?

Mijn audiogram, wat hoor ik nog en wat niet? Het is een vraag die geregeld aan bod komt en niet alleen door de mensen met een gediagnostiseerde slechthorendheid. Ook hun omgeving stelt vaak die vraag. Tijdens een logopedische intake wordt bijna altijd geïnformeerd naar het gehoor. Of er nou sprake is van bijvoorbeeld een vertraagde spraak- en/of taalontwikkeling, een stemklacht, een spraakprobleem en uiteraard helemaal als iemand voor een cursus spraakafzien komt.

Is er nog recent een audiogram afgenomen?

Een vraag die ik standaard stel bij de intake voor de cursus spraakafzien. Het geeft veel informatie over welke klanken door het gehoor gemist worden, maar ook wat iemand doet met zijn of haar gehoor.

Wat hoor ik nog en wat niet?

De ene ernstig slechthorende is zeker niet te vergelijken met de andere slechthorende. Leeftijd, taalvaardigheid, interesse in de samenleving, aanpassingsvermogen en compenseren met andere zintuigen…. allerlei aspecten kunnen daarbij een rol spelen. Het volgende waargebeurde verhaal als voorbeeld hoe je soms op het verkeerde been kan worden gezet.

Wist je trouwens dat jouw “patiëntje” twee flink verstopte oren en een flink gehoorverlies had?

Als ik terugdenk aan die lang geleden gestelde vraag door een oplettende verwijzende huisarts voel ik het schaamrood nog opkomen. Ze kwam met een vertraagde spraak- en taalontwikkeling. Het antwoord op de vraag of er gehoorproblemen waren, was ontkennend. Ook geen oorklachten zoals middenoorontstekingen… Ze was altijd erg oplettend, maakte veel oogcontact, nooit een hè of wat zég je? Door een hardnekkige hoest bij de dokter beland, werd het uiteindelijk toch ontdekt. Tja….. met de kennis van later……ze zat wel altijd achterste voren in de klas als haar juf vanachter uit de klas terloops nog wat instructies gaf. “Een kind dat nooit stilzat”, volgens de juf!

De proef op de som, omdat ik het niet kon geloven.

Met een blaadje voor mijn mond begon ik een gesprekje met haar. Ze wiebelde wat onzeker op haar stoel, stak resoluut haar hand uit en trok lachend het blaadje voor mijn mond weg. “Zó kan ik je tenminste horen”, zei ze voldaan. Een talent in spraakafzien zo geleidelijk ontstaan door haar gehoorprobleem dat niemand het had opgemerkt. Met een KNO ingreep, waaronder buisjes ging het horen van de omgevingstaal ineens ook stukken beter en haalde ze binnen een half jaar haar opgelopen achterstand van 1 ½ jaar in!

Wil je meer weten over het gehoor, cursussen spraakafzien en wat je nog wel/niet hoort bij een bepaald gehoorverlies? Lees mijn blog volgende week over de dB’s gehoorverlies.

Neem ook eens een kijkje op www.libranet.nl, www.ggmd.nl

Wil je óók graag je gehoorverlies zo goed mogelijk leren compenseren? Vraag een verwijzing aan je KNO arts of huisarts voor een cursus spraakafzien en neem contact op met een hierin gespecialiseerde logopedist in je woonplaats of vraag informatie via mijn e-mail:info@slin.nl

Wil je meer blogs over gehoor en spraakafzien lezen? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/horen-en-gehoord-worden/

Lees meer
Niet met volle mond praten

“Niet met volle mond praten, want God straft onmiddellijk!”

“Niet met volle mond praten, want God straft onmiddellijk!”

Haha, ik zie nu voor me hoe jij verbaasd of misschien geïrriteerd de wenkbrauwen fronst bij deze rare titel. Wie heeft: “Niet met volle mond praten!”, níet in de kinderjaren gehoord of zèlf tegen kinderen gezegd? Sommige opvoedkundige opmerkingen hebben een dubbele bodem en ja “God” straft in dit geval onmiddellijk.

“God straft onmiddellijk!

Om bij het laatste te beginnen, een gevleugelde uitdrukking vroeger bij mij thuis na een anekdote aan tafel over een collega van mijn vader. Collega had ruzie met z’n zoon en de doorgaans zachtaardige man, tot op het bot gefrustreerd, gaf zijn zoon uiteindelijk een “pedagogische tik” en… bleef met zijn pink achter de tafelrand hangen. Naar de huisarts die een breuk vermoedde en de verwijzing naar de specialist beëindigde met…. je raadt het al: “ en God straft onmiddellijk”.  

“Niet met volle mond praten!”

Vorige week ging de blog over ” Wanneer (ver)slikken een probleem is”. Eerst wat technische uitleg over het slikproces. (Met dank aan Alessandra Alê via Pixabay, voor de duidelijke afbeelding!) Wij mensen hebben een soort “bouwfoutje”, d.w.z. onze luchtpijp ligt vóór de slokdarm en dat betekent dat ons eten, drinken en speeksel éérst voorbij de luchtpijp moet om veilig via de slokdarm te kunnen worden doorgeslikt. Als je praat, is het “strottenklepje” bovenaan de luchtpijp open, want praten doe je op de uitademing. Als je iets doorslikt zorgt het mooie samenspel van o.a. tongheffing gevolgd door slikken ervoor dat het strottenklepje als een goed passend dekseltje de luchtpijp opening afsluit.

Een (on)bewust veilige opvoedkundige raad van ouders

Niet met volle mond praten“, heeft dus een dubbele betekenis. Zelfs het luisteren naar een verhaal en de intentie om erop te reageren kan al tot een inademing leiden tijdens het slikproces en ook dán kan dat tot verslikken leiden. Gelukkig zijn de meesten van ons tot een krachtige hoestreflex in staat, waardoor we de verdwaalde voedselresten weer op het goede spoor zetten.

“God straft onmiddellijk”, voor mij een uitdrukking met een vleugje ernst maar gelukkig ook met een dikke knipoog!

Heb je de blog “wanneer slikken een probleem is met praktische tips” gemist en wil je het lezen? https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/wanneer-verslikken-een-probleem-is-en-praktische-tips/

Lees meer
Wanneer (ver)slikken een probleem is met praktische tips

Wanneer (ver)slikken een probleem is en praktische tips

Wanneer (ver)slikken een probleem is

“Zou je eens wat meer willen vertellen over het onderwerp: Wanneer (ver)slikken een probleem is met praktische tips voor mijn vader?” Onlangs werd me die vraag gesteld en ik ga daar graag op in. Het was een zonnige Goede Vrijdag…. ..iedereen was vrij. Opeens ging de telefoon in mijn werkkamer. Werk aan huis heeft zo zijn voor- en nadelen! Toch maar even luisteren. Of ik alsjeblieft naar het verpleeghuis in mijn dorp wilde komen. Een bewoner verslikte zich steeds en het verplegend personeel maakte zich ernstig zorgen aangezien deze kwetsbare bewoner onlangs al een keer een flinke longontsteking had gehad.  

“First things first” ofwel een gouden regel bij slikproblemen

“Wanneer (ver)slikken een probleem is met praktische tips”. In dit geval was meneer al bekend met deze klacht bij allerlei artsen waaronder longarts en KNO arts. Een verwijzing was intern snel te regelen. Jammer dat er nooit eerder aan een logopedist en diëtist was gedacht. Mogelijk had daarmee de eerste longontsteking voorkomen kunnen worden.

Wanneer (ver)slikken een probleem is met praktische tips

  • De lichaamshouding liefst “in 90 graden zit”
  • Bij bedlegerige mensen: vermijd vooral liggend drinken of eten
  • Let op het kauw- en slikpatroon
  • De volledige tongheffing bij het slikken is van groot belang
  • Een diëtist kan behulpzaam zijn bij o.a. suggesties rond het verdikken van bepaalde drankjes Met deze adviezen kun je al veel verslik problemen voorkomen.

Een heerlijke Paasmaaltijd zonder verslikken

Met deze adviezen aangevuld met extra oefeningen en overleg met de diëtiste was het verslikken snel verleden tijd. Na Pasen kreeg ik via zijn vaste verzorgster een lief berichtje: “Dank je wel dat je op je vrije dag tijd maakte. Ik heb lekker kunnen genieten van het feestelijke Paasmenu!”

Wil je een andere blog lezen over slikproblemen?
https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/contractvrij-logopedie-met-restitutiepolis/

Wil je meer achtergrondinformatie over wanneer (ver) slikken een probleem is? https://www.innopastry.com/slikproblemen-dysfagie/slikproblemen-bij-ouderen/

https://dietistennet.nl/dieten/slikklachten

 Volgende week een ander verhaal rond dit thema:

“Niet met volle mond praten!”

Lees meer
adem in adem uit met tips

“Adem in en adem uit”, enkele tips

“Adem in en adem uit”

Zo luidde het laconieke advies van de manager in Grave toen ik 20 minuten later dan gepland mijn leesopdracht van die morgen ophaalde. Luisterend naar een verhaal op “538” reed ik kennelijk ”op de automatische piloot” en ontdekte opeens dat ik een stuk voorbij de afslag naar Dedicon was. Keren bleek lastig en al rijdend in het drukke woon-werkverkeer de TOMTOM aanzettend geen optie. Een mooie landelijke route was het gevolg.

Adembenemend

Een adembenemende route als je niet aan tijd hoeft te denken! Ja en dat ontbrak nu juist. Ik kom nu eenmaal altijd graag op tijd en voel een lichte onrust opkomen als het te laat komen realiteit wordt. Mijn adem slaat er van op hol en handen en keel voelen dan alsof ze van vochtigheidsgraad hebben gewisseld.

Adem….

Als een rode draad is het onze graadmeter door de dag. Het vertelt jou en mij precies hoe onze emotionele gemoedstoestand is.

“Tijdens de huwelijksmis was ze zo ontspannen aan het genieten van het nu”, vertelde ooit mijn stagebegeleidster over haar collega die enkele dagen ervoor was getrouwd. “Had ze je dat later verteld?”, vroeg ik haar. “Nee joh, dat zag ik toch aan haar ademhaling!”

“Altijd fijn dat ik aan je ademhaling kan zien, dat je echt geen verdoving nodig hebt”

Dit zei ooit de tandarts tegen mij. “Nee ik vertrouw volledig op je, als je denkt dat ik het wel zonder verdoving red”, was mijn ontspannen reactie. Verdoving bij de tandarts en daarna als logopedist weer meteen aan het werk…. dat gaat niet samen en is voor mij als zwemmen op het droge voor een vis.

Adem en ademhaling is voor mij een sturend mechanisme

  • Tijdens ontspanningsoefeningen
  • Onmisbaar in de zang- en toneelwereld
  • Als iemand stottert
  • De rode draad bij de aanpak van stemklachten
  • In een spreekberoep
  • Bij een bevalling
  • De eerste hoorbare start van een nieuw leven…

De relatie tussen ademhaling en stress situaties

Iemand vroeg mij om tips over hoe je in stress situaties toch rustig kunt ademhalen èn verstaanbaar blijft. Misschien is er al wat duidelijk geworden door deze lange inleiding? Adem en gemoedstoestand zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ben je rustig, dan is de adem ook rustig. Ben je opgejaagd of schrik je dan reageert de adem als een magneet.

Maar….andersom kan ook want met adem kun je ook sturen! Dat is niet één, twee, drie in een blog helemaal uit te leggen en hapklaar toe te passen. Ademtherapie is vooral ook ervaren, oefenen, bewust worden. Zo kun je via je adem controle houden of krijgen over stress -situaties. Het kan het verschil zijn tussen met een steengoed liedje èn stem dit songfestival winnen of helaas niet!

Enkele logopedische ademtips voor diegenen die graag zelf experimenteren

  • De uitademing is actief want daarop maak je alle menselijke geluiden met uitzondering van hikken. Daar kun je dan ook vréselijk moe van worden!
  • De inademing komt als vanzelf, dus niet ademhálen, maar laten kómen!
  • Vergelijk je adem en je longen eens met een luchtbedpompje: je drukt het pompje leeg en ffft al dan niet met wat gepiep “ademt de pomp de lucht uit”. Je laat het pompje los en kijk het vult zich vanzelf weer met lucht.
  • Als we bewust en actief zouden moeten ínademen…… tja, dan zouden we nooit kunnen slapen!

Dank je lieve manager van Dedicon voor die laconieke reactie: “Adem in, adem uit”. Het was voor mij precíes genoeg om lekker ontspannen te starten met die krant in de opnamestudio!

Meer informatie over ademtechniek? Kijk op https://www.nvlf.nl

Wil je meer blogs lezen over praten en de relatie met adem?
https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/stembelasting-en-stembelastbaarheid/

Heb je ademklachten in relatie tot het spreken? Neem dan contact op met een logopedist in je woonplaats.

Heb je vragen of wil je reageren op deze blog? info@slin.nl

Lees meer